Тәжірибелік жұмыс №4.

1. Транспорттық есептің қойылымы және оны MS Excel программасымен шығару

   Жүк тасымалдаудың жоғарғы рационалды жоспарлау кезінде транспорттық есеп туындайды .

   Транспорттық есеп сызықты бағдарламалау есептерінің жеке жағдайы болып табылады және симплекс әдісімен шығарылауы мүмкін,бірақ осы есепті шығарудың басқа әдістері де бар (мысалы,потенциалдар әдісі).

Транспорттық есепке келесідей қойылым жасалады:жүк жіберудің p бөлімінде сәйкесінше а₁,а₂,...,а_р біртекті жүк бірлігі бар,оны q қолданушыларға b₁,b₂,…,b_q бірлік санағында жеткізілуі керек. i-ші жөнелту бөлімінен k қолданушы бөліміне жүк бірлігін жеткізудің C_ik бағасы берілген .X_ik 0 арқылы (i=1,2,…,p; k=1,2,…,q). i-ші бөлігінен k қолданушыға жеткізілетін жүк бірлігінің санын белгілейміз ;онда X_ik айнымалысы келесі шектеулер шартын қанағаттандыруы қажет:

X_ik= a_i (i=1,2,…,p).

X_ik=b_k (k=1,2,…,q).

Жеткізу шығымдарының суммасы

L=C₁₁X₁₁+C₁₂X₁₂+…+C_pkX_pk.

Сонымен , көрсетілген шектеулерді қанағаттандыратын және L мақсаттық функциясының минимизациялайтын X_ik айнымалысына pq табу

керек .

Жұмыстың орындалу тәртібі

Қоймалардан реализация пункттеріне дейін өнімді жеткізудің оптималды жоспарын анықтау керек.

Барлық жүкті 3 қоймадан 2 бөлімге , мұнда барлық жүк барлық бөлімдерге жеткізілуі тиіс дейік. 1 бөлімге жүктің 45 бірлігі ,2-шіге 79 бірлігі жеткізілуі қажет.Қоймадағы жүк келесідей үлестірілген:

1-18,2-75,3-31 жүк бірлігі.

Жүк бірлігінің қоймадан реализация бөліміне жеткізудің бағасын 2 кестеден қараңыз.

Жүк бірлігінің тасымалдау бағасы кесте 2

Қоймалар	Пункты			Қоймадағы жүк саны
	1 бөлім	2 бөлім
Қойма 1	17 (c1)	6 (c4)	18
Қойма 2	12 (c2)	13 (c5)	75
Қойма 3	9 (c3)	8 (c6)	31
Сұраныстар	45	79

Жақша ішінде қоймадан бөлімдерге тасымалдау көлемін білдіретін

айнымалы келтірілген.

Мысалы: C4 1-қоймадан 2-ші бөлімге жеткізілген жүк шамасын көрсетеді.

Бұл мысалда шығын суммасы ретінде анықталған мақсаттық функция түрі келесідей болады .

F(C1,C2,C3,C4,C5,C6)=17C1+12C2+9C3+6C4+13C5+8C6.

Шектеулерге арнап теңдеу жазамыз.

Барлық жүк тасымалдау фактісі үш теңдеу түрінде жазылады.

C1+C4=18

C2+C5=75

C3+C6=31

Әрбір бөлімдегі жүк суммасы тағы екі теңдеу құрайды.

C1+C2+C3=45

C4+C5+C6=79

Тағы екі шектеу : айнымалылардың барлық шамасы бүтін және теріс емес болуы керек.(Поиск решения диологты терезесінен олар келесі турде болады: $C$1:$C$6=целое және $C$1:$C$6 0).

MS EXCEL көмегімен есепті орындаудың этаптары.

1. А1 ұяшығына мақсаттық функцияға формула жазыңыз,ол a3:a7-ге

шектеулер функциясын жазыңыз.(Мысалы A3=C₁+C₄).

2. C1:C6 ұяшықтарына айнымалылардың бастапқы мәндерін енгізіңіз.

Бұл жағдайда мәндерді ноль деп аламыз.

3.Сервис- Поиск решения командасын орындаңыз.Установить целевую ячейку енгізу алаңына A1 ұяшығына сілтемені енгізіңіз.Минимальное значение қосушысын қойыңыз.Изменяя ячейку енгізу алаңына C1:C6 ұяшықтарына сілтемені көрсетіңіз.

4.Добавить батырмасын қолданып есептеулерді енгізіңіз.

5.Выполнить батырмасын басыңыз. Есеп аяқталғанда Excel “Результаты поиска решения” диалогты терезесін ашады.Тип отчета терезесінде Результаты таңдаймыз.

Есептің қойылымы жазылған парағының алдында “ отчет по результатам 1” парағы қойылады ,ал экранда есеп қойылымының шешімін көресіз.

Тапсырмалар

Солтүстік –батыс және минималды элемент әдістер арқылы транспорттық тасымалдау есебінің жоспарын құру. Потенциал әдісімен есепті шығару.

1. ; 2. ;

3. ; 4. ;

5. ; 6. ;

7. ; 8. ;

9. ; 10. ;