Гукі і літары

У гэты перыяд даецца паняцці аб гуках мовы, уводзіцца артыкуляцыйны прыем выдзялення зычнага гука як ротазамыкальніка. У гэты перыяд вядзецца прапедэўтычная работа чытання па слоўных схемах з надрукаванай на ўсіх першай літарай, зычны ў канцы слова, збег зычных у пачатку слова і яго літэральная адпаведнасць.

Склад і націск

На уроках навучання грамаце дзеці практыкуюцца ў падзеле сказа на словы, слова на склады, вызначаюць націскны склад (дзеляць на склады шматскладовыя словы, вызначаюць месца пэўнага склада ў слове) пры гэтым абавязкова: літэральна-гукавы аналіз усіх новых слоў тэксту на пачатковым этапе навучання па буквары.

У падрхтоўчы перыяд дзеці знаемяцца з галоснымі як ротаразмыкальнікамі, з тым што яны самастойна утвараюць склады (о-ле). Галосныя літары вывучаюцца папарна (а-я, у-ю…), дзе яны самастоўна абазначаюць адпаведна цвердыя ці мяккія склады, а таксама і-ы.

На уроках чытання дзеці друкуюць літары ў буквары: урокі навучання грамаце ў першаі і дрогой чвэрцях могуць быць камбінаванымі (на адным уроку чытанне і пісьмо па пропісям). З самага пачатку навучанню чытанню і пісьму ставіцца і такая важнейшая задача, як развіцце вуснай мовы дзяцей.

Дзяліць слова на склады дзеі вучацца пры дапамозе рытмічнага, расцягнутага, паскладавога вымаўлення слова. Значна цяжэй асэнсоўваць вучням будову аднаскладовых слоў з апошнім зычным гукам. Настаўнік павінен паказаць дзецям, як правільна вымаўляць такія словы.

5. Сістэма працы ў букварны і паслябукварны перыяды

Мэта букварнага перыяду – навучыць дзяцей чытаць і пісаць. У букварны перыяд дзеці вучацца чытаць і пісаць, у іх выпрацоўваюцца навукі чытання. Неабходна ведаць, што гукавая структура слова – адзіная аснова пісьма і чытання. Ідзе прагаворванне надрукаванага слова з адначасовай абврдкай яго літар. Як далейшы этап гукавога аналізу – усведамленне паслядоўнасці гукаў у слове, а таксама гука-літарнай адпаведнасці.

У гэты перыяд адбываецца фарміраванне навыкаў чытання . вучні вучацца чытаць цэлымі словамі, ідзе выкарыстанне фіраначкі.

Амаль усе заданні выконваюцца ў форме гульні. У гэты перыяд ціхае чытанне тэкстаў вучнямі - неад’емны этап урокаў чытання. Шмат увагі надаецца паступоваму навучанню свядомаму правільнаму плаўнаму чытанню ў голас і моўчкі асобных слоў, кароткіх сказаў, і невялікіх тэкстаў, зразумелых дзецям па змесце, на аснове правільнага і хуткага называння літар.

Ідзе прапедэўтычная работа над выразным чытаннем і чтаннем з паўзамі, інтанацыяй адпаведнымі знакамі прыпынку у канцы простага сказа і ў сярэдзіне пры пералічэнні аднародных членаў.

Практыкаванні па чытанню слоў і тэкстаў займаюць асноўнае месца на ўроку чытання. Вялікая ўвага надаецца ўскладненню вучэбнага матэрыялу і відаў работы: разгадванне простых красвордаў, сувязь з іншымі вучэбнымі прадметамі. Вядзецца прапедэўтычная работа з сінонімамі – словы-браты; вельмі шмат матэрыялу па развіццю мовы

Задачы паслябукварнага перыяду: замацоўваць і ўдакладняць навыкі чытання на спецыяльна падабраным матэрыяле звязных тэкстаў буквара; замаоўваць і ўдакладняць навыкі пісьма.

У гэты перыяд вучні не толькі адказваюць на пытанні, але і складаюць карцінны план і па ім самастойна перадаюць змест прачытанага. Настаўнік сочыць за правільнасцю пабудовы сказаў, дакладнасцю перадачы зместу. Слоўнікавы запас вучняў пашыраецца шляхам уведамлення ў тэксце буквара такіх слоў, з якімі дзеці не сустракаліся ў букварны перыяд навучання грамаце. Пры паўторным чытанні твораў звяртаецца ўвага на ўдакладненне і далейшае развіцце тэхнікі чытання.

Для таго каб тэхніка чтання лепш развівалася, выпрацоўваліся навыкі чытання, тэмп чытання, выкарыстоўваецца дыдактычныматэрыял у выглядзе набору картак тэкстаў, дыялогаў, загадак і адгадак.