1. Сөзсіз жарамды өнім, шексіз реализациялауға болады

2. Жарамсыз өнім, жоюға жатады

3. шартты жарамды өнім, технологиялық өңдеу

4. суррогат, балалар тамақтануына ұсынылмайды

5. фальсификат, жоюға жатады

2

87. Энергетикалық заттардың шығу көзіне жататын тағам өнімдерін көрсетіңіз,тек біреуінен басқа:

1. нан –тоқаш өнімдері;

2. жарма өнімдері;

3. тағамдық майлар;

4. жеміс - жидектер;

5. макарон өнімдері.

4

88.Тамақ өнімдерінің биологиялық құндылығы келесілермен сипатталады,тек біреуінен басқа:

1. органикалық құрамы

2. витаминді құрамы

3. қорытылу ыңғайлығы

4. минералды құрамы

5. қоректік заттардың белсенділігі

3

89. Тағам өнімдерінің партиясын органолептикалық тексеру кезінде бұзылудың келесі негізгі нақты белгілері анықталды. Төменде көрсетілген бөлімдердің қайсысы осы жағдайдағы гигиеналық эксперизаның міндетті этабы болып табылмайды?

1. құжаттармен танысу (бастапқы мәліметтер, сертификаттар және т.б)

2. өнімдер партиясын жалпы қарау;

3. органолептикалық зерттеулер

4. тағамдық өнімдер үлгісінің зертханалық тексеруі

5. тағам өнімдер партиясы бойынша қорытынды

4

90. Санитарлық – эпидемиологиялық қызмет органы тағам өнімдерінің гигиеналық экспертизасын барлық жағдайда жүргізеді,тек біреуінен басқа:

1. тағам өнімдерінің сұрыптауын бекіткен кезде;

2.тұрмыстық конфликт кезінде,азаматтардың өтініші бойынша;

3. тағам партиясының химиялық ластануына күдіктенген кезде;

4. тағам партиясына құжат болмаған жағдайда;

5. сот органдарының өтініші бойынша.

3

91. Сан – эпид қатынаста қауіпті және адамның тамақтануы үшін жарамсыз деп табылған тағам өнімі партиясын қалай реализациялау керек?

1. қоғамдық тамақтану жүйелері арқылы реализациялау;

2. МДМ және ЕПМ-де реализациялауға тиым салу;

3. ветеринарлық қызмет рұқсаты бойынша малға жем ретінде пайдалану;

4. басқа тағамдық өнім алу мақсатында қайта өңдеуге жіберу;

5. жеткілікті термиялық өңдеуден кейін реализациялау.

3

92. Ақуыз, көмірсу, аз мөлшерде май мен минералды заттардың құрамы бар дәннің негізгі қоректік қабаты (дән массасының 85% ) болып табылады:

1. Эндосперм

2. Ұрық

3. Тұқымды қабығы

4. Гүлді қабығы

5.

1

93. Астық-дақылдардағы көмірсудың орташа мөлшерін көрсетіңіз:

1. 10 - 20%

2. 30 - 40%

3. 45 -48%

4. 57 – 70%

5. 78 - 80%

4

94.Дәнді-дақылдарда көмірсудың келесі түрі көбінесе кездеседі:

1. мальтоза

2. крахмал

3. Гликоген

4. пектиновые вещества

5. глюкоза

2

95. Нанның нормаланған кеуектілігін көрсетіңіз:

1. 10 - 20%

2. 30 - 40%

3. 45 -50%

4. 55 -73%

5. 75 - 80%

4

96. Дәнді-дақылдардың 1 кг-да ұзын тұмсықтардың 17 тірі экземплярі табылғанда оның ластану дәрижесін бағалаңыз:

1. бірінші;

2. екінші;

3. үшінші;

4. төртінші.

5.

3

97. Дәнді-дақылдардың 1 кг-дакенелердің 13 тірі экземплярі табылғанда оның ластану дәрижесін бағалаңыз:

1. бірінші;

2. екінші;

3. үшінші;

4. төртінші.

5. .

1

98. Дәнді-дақылдарда микрофлораның көбеюіне әсер ететін негізгі жағдай болып табылады:

1. егістіктегі жоғары ылғалдылық

2. қоймадағы жоғары ылғалдылық

3. қоймадағы жоғары температура

4. қоймадағы төмен температура

5. қоймадағы төмен температура және ылғалдылық

2

99. Қышқылдықты анықтау үшін 5 гр. бидай ұнын титрлеуге 1,2 мл 0,1 Н сілті ерітіндісі жұмсалды. Зерттелетін үлгінің қышқылдығын есептеңіз (100гр-ға ⁰Т) және бағалаңыз:

1. 1,2 нормадан төмен

2. 1,8 нормадан төмен

3. 2,4 норма шегінде

4. 3,2 норма шегінде

5. 4,1 нормадан жоғары

3

100. Дәнмаңызды (клейковина) анықтау кезінде 15 гр бидай ұнындағы дәнмаңыздың (клейковина) салмағы 3,1 гр құрады. Дәнмаңыздың құрамын бағалаңыз және есептеңіз (%):

1. 15 нормадан төмен

2. 20 норма шегінде

3. 25 норма шегінде

4. 35 норма шегінде

5. 40 нормадан жоғары

2

101. «Тағам өнімінің сапасы» түсінігін біршама толық ашатын анықтаманы көрсетіңіз?

1. өнімнің биологиялық құндылығы;

2.табиғи түрде тамақтану мақсатындағы өнімнің қауіпсіздігі;

3. өнім сорт;

4. өнімнің тағамдық құндылығы;

5. олардың тамақтану үшін жарамдылық деңгейін анықтайтын тағам қасиетінің жиынтығы

5

102. Еттің тағамдық және биологиялық құндылығы аталған барлық заттардың болуымен анықталады,тек біреуінен басқа:

1. жоғарықұнды ақуыз;

2. қаныққан май;

3. жеңіз сіңірілетін көмірсу;

4. кейбір минералдық заттардың;

5. кейбір витаминдердің.

3

103. Етте маңызды мөлшерде болатын минералды заттарды көрсетіңіз:

1. кальций, натрий;

2. хлор, мыс;

3. темір, мырыш, фосфор;

4. марганец, калий, күкірт

5. магний, фтор

3

104. Еттің эпидемиологиялық маңызы, ол себебі болуы мүмкін:

1. тағамдық уланудың;

2. инфекциялық аурудың

3. гельминтоздардың;

4. зооноздардың

5. барлық аталғандар дұрыс.

5

105. Сиыр етін зерттегенде 40см² 2 финна анықталды. Тағамның категориясын анықтап тарату шарттарын көрсетіңіз:

1. ет ұшасы тамақтануға жарамды, шексіз қолдануға болады

2. етті тамақтануға жарамсыз, жою керек

3. шартты жарамды, техникалық утилизациялау

4. ұша стандарты емес, шартты жарамды, алдын ала залалсыздандыру қажет

5. жою керек

4

106. Малды сою кезінде эвентрация процессi келесіні ескередi:

1. жүрексiн

2. терiнi сыпыру

3. ішкі мүшелерін алу

4. қансырату

5. мүшелеу

3

107. Балықтың тағамдық және биологиялық құндылығы аталғандардың барлығымен анықталады:

1. жоғарғы құнды ақуыз

2. оңай сіңірілетін көмiрсулар

3. майда еритін дәрумендер

4. қаныққан май қышқылдары

5. микроэлементтер

1

108.Балықтарының бұлшықет ұлпаларында микроорганизмдерінің қарқынды көбейуіне барлығы ықпал тигізеді, тек біреунен басқасы:

1. iшектiң барлық корпус бойынша орналасуы

2. омыртқаға iшектердiң тiкелей жақындығы

3. сағалдырықтың анотомиялық орналасуы

4. балықтың беткейiндегi шырыштың бар болуы

5. бұлшық ет тiнінің жоғарғы дымқылдығы және нәзiк құрылымы

3

109.Опистрохоз дегеніміз...

1. анемиямен бірге жүретін гельминтоз

2. бауыр, өт жолдарының зақымдануымен бірге жүретін гельминтоз

3. анемияның қатерлі түрімен бірге жүретін, гельминтоздың ауыр түрі

4. темір жетіспеушілік анемиясымен жүретін гельминтоздардың ауырлығы орташа түрі

5.зоонозды инфекция.

2

110.Тұзды балықты гигиеналық тұрғыдан зерттеу кезінде, бетінде сары дақтар анықталды, Балықтың бұзылу түрін, азық категориясын және тарату шартының анықтаңыз:

1.«Күнсуі», балық шарты жарамды, зақымданған жерлерін алып тастаудан кейінгі қолдануға болады

2. беткейлі «тотпасу», шартты жарамды өнiм, тез арада тарату

3. фуксинмен зақымдалу, қолдануға болмайды, жою керек

4. «терең тотбасу», қолдануға болмайды, жою керек

5. фуксинмен зақымдалу, тұзды тузлукте шаюдан кейін тез арада тарату

2

111. Дифиллоботриоз бен опистрохоздың профилактикасында радикалді шараларға жатады

1. жағалау аудандардағы лас заттарды жою жүйесін жетілдіру

2. балықты шикі турде қолданбау

3. жағалау аудандардағы халықты дегельминтизациялау

4. суаттарға адамдардың нәжістерінің түсуін ескерту

5. иттердiң және мысықтардың нәжiстерiмен суаттардың ластануын ескерту

2

112. Тұзды балықтың фуксинмен зақымдалуы келесімен белгіленеді:

1. майдың тотығуымен

2. гемолизденген қанмен омыртқа бойындағы бұлшықет ұлпаларына сiңуі

3. тұзды балықты жоғарғы температурада сактудағы, галофильді аэробты микробттардың тіршілігімен

4. тұз концентрациясының жетіспеушілігімен

5.тұздың артық мөлшері

3

113. Консерві банкілердің «бобмажының» болыуна келесі себепкер болып табылады:

1. белокты заттардың ыдрауы (микробтардың әсерiмен)

2. жабу кезінде ауа қалуы (өндiрiстiк мiнi)

3. дұрыс сақталмау (жоғарғы температура, мұздату)

4. жетілмеген еттен консервіні жабу кезінде (көмiрқышқыл бомбаж)

5. аталғандардың барлығы

1

114. Сүттің бактериоцидтті фазасы:

1. жаңа сауылған сүттегi бактерия жойғыш заттардың белсендi әсерiнiң мерзiмiмен

2. малдың желiнiндегi бактерия жойғыш заттардың белсендi әсерiнiң мерзiмiмен

3. сүт қышқыл бактериялардың активизациялау мерзiммен

4. түрлi микрофлораның дамытулары мерзiммен

5. .

1

115. Сүттің тығыздығын анықтау үшін келесі қажет:

1. бутирометор, цилиндр

2. экстраткор, колба, реактивтер

3. цилиндр, лактоденсиметр

4. центрифуга, лактоденсиметр, цилиндр

5. фотоэлектрокалориметр, бюкстар

3

116. Сүтті лабороторлы тексеру кезінде келесілер анықталды: үлес салмағы – 1,041, қышқылдығы - 23⁰ майлығы – 3,2%; майсыз құрғақ қалдық - 9, 4%, Иісі қышқылдау, дәмі анықталмады, қоспалары жоқ. Сүттің категориясын сапасы және реализациялау шаотын анықтаңыз:

1. қоректену мақсаттары үшін жарамды, жексіз қолдануға

2. қолдануға жарамсыз, жою керек

3. шартты жарамды, технологиялық өндеу

4. төменгі тағамдық құндылығы бар, балалармен ауру адамдарға қолдануға болмайды

5. фальсификат, жою керек

3

117. Заводта өндірілетін газдалған салғындатылған сусындардан сынама алу жүргізіледі:

1. құю күні;

2. құюдың 3- ші күні;

3. құйғаннан кейін 7 тәуліктен кем емес;

4. құйғаннан кейін 2 тәуліктен кем емес;

5. құйғаннан кейін 13 тәуліктен кем емес;

1

118. Шайды өндіру процессі келесі этаптардан тұрады,тек біреуінен басқа:

1. солу (завяливание);

2. щирату (скручивание);

3. ферментация;

4. ароматтау;

5. кептіру.

4

119. Сусындардың физико-химиялық көрсеткіштерін зерттеу кезінде келесі көрсеткіштер анықталады,тек біреуінен басқа:

1. тұрақтылығы

2. ылғалдылығы

3. қышқылдығы

4. тығыздығы

5. қанттылығы

2

120. Келесі майлар біршама сіңірімді (97%) болып табылады:

1. сиыр майы

2. шошқа майы

3. қой майы

4. қаз майы

5. .

2

121.Азық-түлiк өнiмдерiнiң сапасы келесi көрсеткiштердiң жиынтығымен анықталады:

1. тагамдық құндылығы

2. биологиялық құндылығы

3. сапасына

4. пайдасына

5.барлық аталғандар

5

122. Қандай инфекциялық ауру кезінде малдын етін міндетті түрде жою керек:

1. туберкулез

2. аусыл

3. сібір жарасы

4. бруцеллез

5. оба

3

123. Ет комбинатында дәрiгерлiк бақылау нәтижесінде бiр денеде шошқалардың денелерiнiң микроскоптың аз үлкеюiнде, бұлшық еттердегi капсулалардағы спираль тәрiздi бөлiмдер табылған. Өнiмнiң дәрежесiн анықтаңыз және зерттелуші ұшаның реализациялау жағдайын көрсетіңіз:

1. тамақтануда щексіз қолдануға болады

2. тамақтануда қолдануға болмайды, жою керек

3. шартты жарамды, алдынала залалсыздандру керек

4. төменгі тағамдық құндылығы бар, балалармен ауру адамдарға қолдануға болмайды

5. фальсифекат, жою керек

2

124. Еттің дұрыс жетілуі аталғандардың барлығымен сипатталады,тек біреуінен басқа:

1. ет жұмсақ, сөлді, жағымды дәм және ароматты болады

2. еттің рН төмендейді

3. кебу қабығы пайда болады

4. бактериалды ластанудың интенсивтілігі жоғарылайды

5. сутекті иондардың консентрациясы жоғарылайды

4

125. Еттің жетілуі әсер етпейді:

1.еттің сапасына

2.дәмдік қасиетіне

3.сақтау кезіндегі тұрақтылығына

4.ақуыз құрамының санына

5.еттің рН

4

126. Балықтың тағамдық және биологиялық құндылығы аталғандардың барлығымен анықталады, тек біреінен басқа:

1. жартылай қанықпағанқан май қышқылдары

2. А, Д және В тобындағы дәрумендері

3. йод, фтор, бром

4. экстративті заттар

5. күрделi көмiрсутектер

5

127. Балықтын жеңiл қорытылуы мен сiңiмдiлiгіi келесi ерекшелiктермен сипатталады:

1. бұлшық еттердегi дәнекер ұлпаны бiр келкі үлестiрiлу және эластиннің жоқтығы

2. бұлшық еттердегi дәнекер ұлпаны бiр келкі үлестiрiлу және коллагеннің жоқтығы

3. микроэлементтердің бай жиынтығы

4. арахидон қышқылдың болуы

5. экстрактивті заттардың болуы

1

128. Тұздалған балықты гигиеналық зерттегу кезінде, бетінде қызыл дақтар анықталды. Балықтың бұзылу көрінісін, тағам категориясын және ары қарай қолдану шартын анықтаңыз:

1. «Күнсуі», зақымданған жерлерін жоюдан кейінгі қолдануға болады

2. беткейлі «тотығу», шартты жарамды өнiм, тез арада реализациялау

3. фуксинмен зақымдау, қолдануға болмайды, жою керек

4. тереңді «тотығу», қолдануға болмайды, жою керек

5. фуксинмен зақымдалу, қою тұздықта шайып тез арада қолдану

5

129. Дифиллоботриоз дегеніміз:

1. анемиямен бірге жүретін гельминтоздардың жеңіл түрі

2. анемияның қатерлі түрімен бірге жүретін, геоьминтоздың ауыр түрі

3. темір жетіспеушілік анемиясымен жүретін гельминтоздардың аурылығы орташа түрі

4. бауыр, өт жолдарының зақымдануымен бірге жүретін гельминтоздар

5.зоонозды инфекция

2

130. Дифиллоботриоз бен опистрохоздың радикалді профилактика шараларына жатады,тек біреуінен басқа:

1. жағалаудағы аудандарда ластардан тазалу жүйесiн жайландыру

2. шикi түрдегi балықты қолданбау

3. тұрғындарды iшек құрттарынан емдеу (дегельминтизация)

4. адам нәжісінің су қоймасына түсуін шектеу

5. ит пен мысық экскременттерімен су қоймысының ластануын ескерту

2

131. Консерві банкілердің жалған «бобмажының» болыуна келесі себепкер болып табылады,          тек біреуінен басқасы:

1) белокты заттардың ыдырауы (микробтардың әсерiмен)

2) өндіру кезіндегі дефектісі (жабу кезінде ауанын қалып қоюы)

3) дұрыс сақталмау (жоғарғы температура, мұздату)

4) консервілерді ет буында дайындау (көмiрқышқылды бомбаж)

5) аталғандардың барлығы

1

132.Банкідегі консерві балықтардың гигиеналық сараптауында, НТҚ стандарттарына сйкес екені анықталды, бірақта суға батырған кезде ауа көпіршіктері байқалады. Экспертизаның ары қарай жүргізілуін көсетіңіз:

1. өнiм орында брактеледі

2. органолептикалық қасиеттерін зерттеу

3. физико – химиялық қасиеттерін зерттеу

4. бактериологиялық зерттеулер жүргізіледі

5. аталғандардың барлығы

1

133.Сүттің бактериоцидтті фазасының ұзақтығы келесімен байланысты:

1. сүттің пастеризациясынан

2. бастапқы бактериялық ластануымен

3. малдың түрімен

4. сүтті сақтау мерзімінен

5. аталғандардың барлығы

2

134. Сиырдың шикі сүтін зерттеген кезде келесілер анықталды: түсі – ақ, иісі – сүтті, дәмі – сүтке сай, тығыздығы - 1,026, қышқылдығы - 18⁰ Т, майлығы – 1,8.Содамен крахмалға реакциясы – жоқ.Сүттің сапасына қарап категориясын анықтау.

1. қоректену мақсаттары үшін жарамды, қолдануға болады

2. қолдануға жарамсыз, жою керек

3. технологиялық өндеулерден кейін қолдануға болады

4. төменгі тағамдық құндылығымен, балалармен ауру адамдарға қолдануға болмайды

5. жою керек

1

135. Сүттің табиғилығын және жаңа сауылғанының көрсеткіштері болып келесі физико – химиялық көрсеткіштерін саналады:

1. үлестік салмағы

2. қышқылдығы

3. майлылығы

4. құрғақ қалдық

5. аталғандардың барлығы

5

136. МЕСТ-пен нормаланбайтын сүт сапасының көрсеткішін көрсетіңіз:

1. тығыздығы

2. қышқылдығы

3. майлылығы

4. құрғақ қалдық

5. сүтке қоспалар

3

137. Газдалған сусындарды дайындауында қолдануға рұқсат етілмейді:

1. ауыз су

2. жемiс-жидек шырындары

3. тағамдық эссенциялар

4. консервирлеуші заттар

5. тағамдық органикалық заттар

4

138. Табиғи жеміс- жидек сусындарында келесілер болмауы қажет,тек біреуінен басқа:

1. бояғыш заттар

2. консервілегіш заттар

3. қант

4. минералды заттар

5. сулар

4

139. Шай жапырақтарының солу процессi сипатталады:

1.кофеиннің босауымен

2.дымқылдықты және созылғыштықты жоғалтумен

3. клеткалы шырынның шығуымен

4. эфир майының түзілуімен

5. ферменттер бұзылысымен

         2

140. Көк шайды жасау технологиясы келесі процесстерден тұрады:

1. солу, жапырықтарды бұрау және кептіру

2. ферментация және кептіру

3. солу, ферментация

4. бұрау және кептіру

5. солу , ферментация және кептіру

4

Тағадық улану.

141. Тағамнан уланудың ең толық анықтамасын таңдаңыз:

1. шартты - патогенді микрофлоралы тағамды қабылдаумен байланысты аурулар;

2. токсикоздар мен токсикоинфекцияларды шақыратын микроорганизмдердің  әсерімен байланысты аурулар;

3. бактериалдық және бактериалдық емес этлологлялы зиянды факторлары бар  тағамды қабылдау нәтижесінде пайда болған жедел аурулар;

4. тағамда микроорганлзмдерің болуынан шақырылған жедел аурулар;

5. микроорганизмдердің белгілі-бір түрімен жаппай ластанған немесе организмге әсер ететін микробты және микробты емес табиғатты токсикалық заттары бар тағамдарды қабылдау нәтижесінде пайда болған жедел (кейде созылмалы) аурулар.

5

142.Тағамдық токсикоинфекция келесі микроорганизмдермен шақырылады,тек біреуінен басқа:

1. Е. соIi

2. Proteus vulgaris

3. Cl. perfringens

4. Cl. botulinum

5. B. Cereus

4

143. Тағамдық микотоксикоздарға барлығы жатпайды:

1. эрготизм;

2. пароксизмальдық-токсикалық миоглоблнурия;

3. афлотоксикоз;

4. алиментарлық-токсикалық алейкия;

5. «мас нанмен» улану.

2

144. Тағамдық токсикоинфекцияларға келесі белгілердің қайсысы тән емес:

1. аурудың кенеттен дамуы;

2. нкубациялық кезеңінің қысқа болуы; 

 3.аурудың санитарлық бұзылыстар кезінде дайындалған немесе  реализацияланған тағамдарды қабылдаумен байланысты болуы;

4.микробпен ластанған өнімдердің реализацлясының ареалымен байланысты  аурулардың территориалды шектелуі;

5. тағамнан уланудың науқас адамнан сау адамға берілуі.

5

145.Тамақтан уланудың қайсысының клиникасында офтальмоплегиялық және бульбарлы синдромдар кездеседі

1. стафилококкты интоксикацияның

2. афлатоксикоздың

3. ботулизмның

4. тағамдық токсикоинфекцияның

5. эрготизмның

5

146. Тағамда микроорганизмдердің көбеюіне және токсинтүзілуін ескерту үшін қажет

1. өнімді біріншілік өңдеу кезінде снитарлық ережелерді қатаң сақтау

2. қатырылатын өнімдер дефростациясы бойынша талаптарды орындау

3.өндіріс процессінің барлық этаптарында суықты қолдану

4.тағамдық өнімдердің және дайын тағамдардың реализация мерзімін сақтау

5.барлық аталғандар

5

147. Микробты тағамнан улаудың алдын алудың негізгі принциптеріне жатпайды:

1. инфекция қоздырғыштарының көзін оқшаулау

2.тағамдық өнімдердің ластану жолын үзу

3.тағамға әртүрлі зиянды қоспалардың түсуін ескерту

4.микроорганизмдердің көбеюін және токсинтүзілуін ескерту

5.тағам өнімдерін тасымалдау үшін арнайы көлік қолдану

3

148. Тағамдық уланулардың профилактикасында ветеринарлық қызметтің ролі болып табылады,тек:

1. мал шаруашылық берлестіктерінде малдардың денсаулығын бақылау

2. малды сояр алдында қарау

3. соятын малдарды ветеинарлық-санитарлық өңдеу

4. етті сақтауды және тасмалдауды бақылау

5. малдар арасында инфекциялардың табылуы туралы ақпарат

4

149. Мұздатылған өнімдерді дефростанциялау және тұздалған өнімдерді шаюға қойылатын талаптарды сақтау келесіге бағытталған шаралар болып саналады:

1. инфекцияның қоздырғыш көзін оқшалау

2. тағам өнімдерінің микробтармен ластану жолын үзу

3. тағамға әртүрлі зиянды қосылыстардың түсуінің алдын алу

4. токсин түзілудің және микроорганизмдердің көбеюінің алдын алу

5. потенциальді қауіпті өнімдерді залалсыздандыру

4

150. Пестицидтер және ядохимикаттар ауыл шаруашылығында келесі мақсатта қолданылады:

1. арамшөптерді жою

2. зиянкестерді жою

3. өсімдіктерді аурулардан қорғау

4. дәннің өсуін және дамуын ынталандыру

5.барлық аталғандар

4

151. Адам организіміне пестицидтердің сыртқы ортадан түсуінің негізгі жолын көрсетіңіз:

1. атмосфералық ауамен

2. сумен

3. азық-түліктермен.

4. топырақпен

5. басқа да факторлармен

3

152. Ағзаға асқорыту жолы арқылы бір рет түскен жоғары токсикалық пестицидтің летальді мөлшері:

1. АД₅₀-ден 50 мг/кг дейін

2. ЛД₅₀-ден 50-200 мг/кг дейін

3. ЛД₅₀-ден 200-1000 мг/кг дейін

4. ЛД₅₀-ден 1000 мг/кг көп

5. .

2

153. Токсикалақ емес компанентерге ыдырау уақыты 0,5-1жылға дейін болатын пестицидтер келесі түрлі болып саналады:

1. өте тұрақты;

2. тұрақты;

3. шамалы тұрақты;

4. тұрақты емес.

5. .

2

154. Пестицидтермен созылмалы уланудың алдын алу шараларына жатады:

1. сыртқы ортада тұрақты және айқын кумулятивті қасиеті бар пестицидтерді қолданудан алып тастау;

2. пестицидтердің қалдық мөлщері зиянды әсер көрсетпейтін денгейде;

3. азық – түліктердің құрамында пестицидтердін жойылуын қамтамасыз ететін уақытын қатаң қадағалау

4. азық – түліктерде пестицидттердің қалдық мөлшерін бақылау

5. аталғандардың барлығы.

5

155. Тағамдық уланудың актісінің қай бөлімінде күдік тудыратын өнім қай жерде қабылданғаны, уланудың басталуы, клиникалық бегілері, химиялық және бактериологиялық зерттеу мәліметтері:

1.паспортты

2.констатациялық

3.қортынды

4.профилактикалық шаралар

5.санитарлық қадағалау санкцияларында

2

156. Тағамдық улануды тергеу барысында санитарлық дәрігер келесілерді орындауға міндетті,тек:

1. емдейтін дәрігердің құрған медициналық документациясымен танысу

2. науқастарды сұрастыру;

3. жедел хабарлама толтыру;

4. уланумен байланыстытағамдық объектісін тексеру;

5. санитарлық қадағалау санкцияларын қолдану

3

157. Жедел ішек инфекцияларға қарағанда, тамақтан улануға қай белгі тән болмайды:

1. уланудың жаппай болуы

2. уланудын басталуы аяқ астынан болуы

3. жұқпалығы

4. аурудың басталуы тамақ қабылдаумен байланысы

5. инкубациялық мерзімнің қысқа болуы

3

158. Тағамдық интоксикацияны шақыратын қоздырғышты көрсетіңіз: (токсикоздар):

1. Staphylococcus aureus

2. E. Coli

3. Cl. perfringens

4. B. Cereus

5. Proteus vulgaris

1

159. Этиологиясы мәлім емес тамақтан улануға жатады:

1. ботулизм

2. алиментарлы пароксизмалды-токсикалық миоглобинурия

3. алиментарно – токсикалық алейкия

4. эрготизм

5. афлотоксикоз

2

160. Микробты емес тамақтан улануға жатады:

1. улы саңырауқұлақтармен улану

2. эрготизма

3. ботулизма

4. стафилококкты интоксикация

5. «мас нанмен» улану.

1

161. Аталған саңырауқұлақтардың қайсысында құрамында мускарин и мускаридин кездеседі?

1. өтқұлақ (строчках)

2. майқұлақ (маслятах)

3. тыржынқұлақ (сморчках)

4. шыбынжұт (мухоморе)

5. боз арамкүлақ (бледной поганке)

4

162. Микробты емес тамақтан уланудың алдын-алудағы негізгі принциптері болып табылады:

1. инфекцияның қоздырғыш көзін оқшалау

2. тағам өнімдерінің микробтармен ластану жолын үзу

3. саңырауқұлақтарды сату және жинауды реттеу

4. токсин түзілудің және микроорганизмдердің көбеюінің алдын алу

5. потенциальді қауіпті өнімдерді залалсыздандыру

3

163. Адамға қатысты потенциалды инфекция көзі ретінде келесі шаралар жүргізіледі,тек біреуінен басқа:

1. жұмысқа қабылдауда алдын ала медициналық тексерілуден өту

2. нысан жұмысшыларының кезеңді медициналық қараудан өтуі

3. жұмысшылар арасында бактерио және гельминттер тасмалдаушыларды табу

4. тағам кәсіпорындарында санитарлық тәртіпті сақтауды бақылау

5. жұмысшылардың жеке бас гигиенасын сақтауды бақылау

4

164 Микробсыз тағамдық уланулардың профилактикалық негізгі принциптеріне жататынын көрсетіңіз:

1. инфекцияның қоздырғыш көзін оқшалау

2. тағам өнімдерінің микробтармен ластану жолын үзу

3. тағамға әртүрлі зиянды қосылыстардың түсуінің алдын алу

4. токсинтүзілудің және микроорганизмдердің көбеюін ескерту

5. потенциалды қауіпті тағамдарды залалсыздандыр

3

165. Саңырауқұлақпен уланудың профилактикасы:

1. ссаңырауқұлақтарды жинауды реттеу;

2. саңырауқұлақтарды сату және қайта өңдеудің санитарлық жағдайын орындау;

3. бекітілген стандарт және ереже бойынша саңырауқұлақты полуфабрикаттарды дайындау;

4. санитарлы-ағауту жұмыстарын жүргізу;

5. барлық аталғандар дұрыс.

5

166. Гельминттер және ішек инфекциялары қоздырғыштарына тасымалдаушылықты анықтау жүргізіледі:

1. жұмысқа алынар кезінде,жылына бір рет және эпид көрсеткіштер бойынша;

2. жұмысқа алынар кезінде және жыл сайын;

3. жұмысқа алынар кезінде, 2 жылда бір рет ;

4. жұмысқа алынар кезінде және эпид көрсеткіштер бойынша;

5. жұмысқа алынар кезінде және квартал сайын.

1

167 Пестицидтер және ядохимикаттар ауыл шаруашылығында келесі мақсатта қолданылады, тек біреуінен басқа:

1. арамшөптерді және жәндіктерді жою;

2. протравки семян;

3. дәннің және ұрықтың өсуін ынталандыру;

4. өсімдіктерді аурулардан қорғау;

5. өнімдерді сақтау мерзімін ұзарту.

5

168.Сыртқы ортада біршама тұрақты пестицидтер болып табылады:

1. 1 жылдан 2 жылға дейін;

2. 6 айдан 1 жылға дейін;

3. 1 айдан 6 айға дейін;

4. 1 айға дейін.

5. .

3

169. Өлімділік дозасы 200-1000 мг/кг құрайтын пестицидтер:

1. күшті әсер ететін;

2. жоғарытоксикалық;

3. орташатокскалық;

4. азтоксикалық.

5. токсикалық емес

3

170. Айқын кумуляцияға ие пестицидтердің кумуляция коэффициенті тең:

1. 1-ден аз;

2. 1 – 3;

3. 3 – 5;

4. 5-тен көп.

5. .

2

171. Пестицидтермен созылмалы уланудың алдын- алу шараларына жатады:

1. тамақтануда құрамында пестицидтері немесе зиянды әсер көрсетпейтін олардың метаболиттері бар тағам өнімдерін қолдану.

2. тағамдық дақылдарды өңдеуде жартылау ыдырау мерзімі қысқка пестицидтерді қолдану

3. пестицидтерді қолдану бойынша инструкция талаптарын қатаң сақтау.

4. тағамдық өнімдердегі пестицидтердің қалдық құрамын бақылау,жоғары қол жетерлік деңгейдегі пестицидтер бар тағам өнімдерін қолдануға тиым салу

5. барлық аталғандар.

5

172. Тағамдық улануға күдіктенген немесе бекіткен медицина қызметкерінің міндетіне не кірмейді.

1. алғашқы медициналық қызмет көрсету

2. тағамдық улану туралы жергілікті МСЭҚ басқармасын қолжетер байланыс арқылы жедел түрде хабарландыру;

3. МСЭҚБ-ға жедел хабарлама толтыру;

4.тағамдық улануды тергеу актісін құру;

5. қажет болса жапа шегушіні госпитализациялау.

4

173.Тағамдық улануды тексеруді жүргізу кезінде санитарлық дәрігердің міндетіне кірмейді:

1. күдік тудырған өнімді немесе реализациялаушы объектіні тексеру;

2. күдікті тағамның қалдығын алу және оның реализациясын тоқтату;

3. зертханамен байланысып зерттеу көлемін анықтау;

4. қажеттілігіне байланысты науқасты госпитализациялау;

5. тағамдық улануды тексеру жөнінде санитарлы- гигиеналық акт құру

4

174. Потенциалды инфекция көзі ретінде тағам нысандарының персоналына қатысты келесі шаралар өткізіледі,тек біреуінен басқа:

1. жұмысқа қабылданатын адамды алдын ала кезеңді медициналық тексеру;

2. тағам өндірісі жұмысшыларын кезеңді медициналық қарау

3. жұмысшылар арасында бактерио және гельминттер тасмалдаушыларды табу;

4. тағам өндірісінде санитарлық режимді сақтауды бақылау;

5. жұмысшылардың жеке бас гигиенасын сақтауды бақылау

4

175. Тағамдық кәсіпорындарға жұмысқа келесі аурулармен ауыратын адамдарды қабылдауға рұқсат берілмейді:

1. іш сүзегі, парасүзек;

2. эпидемиялық гепатитпен;

3. терінің іріңді ауруларымен;

4. энтеробиоз;

5. барлық аталғандар дұрыс;

5

176. Тағам өнімдерінің әр түрлеріне арналған көлікті қолданылуы келесіге бағытталған профилактикалық шара болып табылады::

1. инфекцияның қоздырғыш көзін оқшалау;

2. тағам өнімдерінің микробтармен ластану жолын үзу;

3. тағамда токсин түзілуің ескерту;

4. тағамда микроорганизмдердің көбеюін ескерту;

5. эпид көрсеткіш бойынша потенциалді қауіпті тағамдарды залалсыздандыру.

2

177. Тағамда микроорганзмдердің көбеюінің және токсин түзілудің алдын алу жараларына жатады барлығы, тек:

1. тағамды біріншілік өңдеуде санитарлық ережелерді қатаң қадағалау

2. дефростанция бойынша мұздатылған өнімдердің талаптарын орындау

3. өндірістік процестердің барлық кезеңдерінде суықты қолдану

4. персоналдың дер кезінде кезенді медициналық тексерілуі

5. азық-түлік өнімдерінің және дайын тағамдардың қолдану мерзімін сақтау

4

178. Арамшөпті токсикозддардың профилактикасына барлығы кіреді, тек:

1. тұрғындармен санитарлық ағарту жұмыстарын жүргізу

2. арам өсімдіктердің ұрықтарынан астық (егістік) ұрықтарын тазалау

3. егу алаңдарында агротехникалық өңдеуің жақсарту

4. арам өсімдіктердің ұрықтарынан азық-түлік ұрықтарын тазалау

5. азық-түлік культураларында арам өсімдіктердің дәндерінің қосылыстарына лабораториялық бақылау

1

179. Қақталған және жартылай қақталған жұжықтарда рұқсат етілген нитриттердің      мөлшерін көрсетіңіз (мг/100 гр)::

1. 1- 2

2. 5 артық емес

3. 10 артық емес

4. 15 артық емес

5. нормаланбайды

3

180. Тағамдық уланулардың профилактикасында ветеринарлық қызметтің ролі болып табылады,тек:

1. мал шаруашылық берлестіктерінде малдардың денсаулығын бақылау

2. малды сояр алдында қарау

3. соятын малдарды ветеинарлық-санитарлық өңдеу

4. етті сақтауды және тасмалдауды бақылау

5. малдар арасында инфекциялардың табылуы туралы ақпарат.

4

181. . Потенциалды инфекция көзі ретінде тағам нысандарының персоналына қатысты келесі шаралар өткізіледі,тек біреуінен басқа:

1. алдын ала кезеңді медициналық тексеру;

2. инвентарды тағайындау бойынша қолдану және маркировканың болуын бақылау

3. жұмысшылар арасында инфекциялық аурулармен ауыратын науқастарды табу;

4. тағам өндірісінде санитарлық режимді сақтауды бақылау;

5. жұмысшылардың жеке бас гигиенасын сақтауды бақылау

2

182. Тамақ кәсіпорынына жұмысқа келесі аурулары бар адамдарды қабылдауға болады,тек біреуінен басқа:

1. сальмонеллёз;

2. эпид. гепатит;

3. гастродуоденит;

4. қышыма,теміреткі;

5. жедел гонорея.

3

183. Тағамнан уланудың қоздырғышының потенциалды аралық берілу факторына жатпайды:

1. мұқаммал (инвентарь);

2. құрал-жабдықтар;

3. су;

4. жәндіктер;

5. мал.

5

184. Мұздатылған өнімдерді дефростанциялау және тұздалған өнімдерді шаюға қойылатын талаптарды сақтау келесіге бағытталған шаралар болып саналады:

1. инфекцияның қоздырғыш көзін оқшалау

2. тағам өнімдерінің микробтармен ластану жолын үзу

3. тағамға әртүрлі зиянды қосылыстардың түсуінің алдын алу

4. токсин түзілудің және микроорганизмдердің көбеюінің алдын алу

5. потенциальді қауіпті өнімдерді залалсыздандыру.

4

185. Саңырауқұлақпен уланудың профилактикасына жатады:

1. саңырауқұлақтарды терудің тәртібін сақтау

2. қайта өңдеу және сатуда санитарлық шаралардың орындалуы

3. бекітілген стандарттар және ережелер бойынша жартылай фабрикатты саңырауқұлақтарды дайындау

4. санитарлық-ағарту жұмыстарын өткізу

5. барлық аталғандар

5

186. Қандай тағамдық улануда клиникалық көрінісінде жедел улану сипатты, ішінің ауруы, жүрек айнуы, іш өтуі (тәулігіне 10-20рет),сирек жағдайда құсу және қызба, инкубациялық кезең 4-16 сағат болады:

1. стафилококты токсикоз

2. ботулизм

3. протеилі этиологиялы токсикоинфекция

4. В. cereus шақырылған тағамдық улану

5. соланинмен улану

4

187. .Нитратты-нитритті қосылыстармен улану келесі өнімдерді пайдаланумен байланысты болмайды:

1. қызылша,сәбіз,орамжапырақ

2. шалқан,редиска,картоп

3. сүт,кілегей

4. шұжық өнімдері

5. қақталған тағамдар

3

188. Тағамдық улануды тергеудің қай бөлімінде тағамды өңдеу процесінде микроорганизмдердің және олардың токсиндерінің сақталуын қамтамасыз етекен жағдай анықталады:

1. тағамдық уланудың алдын ала диагнозын нақтылау және оның сипатын анықтау

2. тағамдық улану себебін бекіту

3. күдікті тағамның патогенді және токсикалық қасиетке ие болу механизм анықтау

4. тағамдық улануды ликвидациялау бойынша шараларды өңдеу

5. тергеу актісін құру

3

189 Микотоксикоздардың қай түрі канцерогенді әсер көрсетіп,саркоманы шақыруы мүмкүн:

1. мас нанмен,, улану

2. афлатоксикоз

3. алиментарлы – токсикалық алейкия

4. эрготизм

5. ботулизм

2

190. Саңырауқұлақтармен уланудың пайда болуын қандай өнімдерді қолданумен байланыстырады:

1. микроскопиялық саңырауқұлақтармен зақымдалған

2. құрамында алколоидтары бар

3. массивті түрде микроорганизмдермен ластанған

4. құрамында микроорганизмдер токсині бар

5. пестицидтердің көп мөлшермен ластанған

2

191. Тағамдық уланудың қай түріне мына белгілер сәйкес: құмырысқалардың жыбырлау сезімі, жансыздану, саусақтардың парестезиясы, ұйқышылдық, құсу, спазм, психикалық бұзылыстар, бұлшықет атрофиясы

1. стафилококкты токсикоз

2. ботулизм

3. протей этиологиясының токсикоинфекциясы

4. эрготизм

5. салонинмен улану

4

192. Токсикоинфекцияның пайда болуын қандай өнімді пайдаланумен байланысты:

1. аздаған микроорганизмдермен ластану

2. құрамында ауыр метал тұздарының болуымен

3. микроорганизмдермен массивті ластану

4. құрамында алколоидтардың болуы

5. пестицидтердің көп мөлшерімен ластану

3

193. Қай тағамдық улану кезінде адамдардың балалық шақта қаңқаның қалыптасу периодының зақымдалуы және ұзын түтікті сүйектердің қысқаруы, тамырлардың кеңеюі мен деформациясы, бұлшықет атрофиясы пайда болады::

1. стафилококты токсикозда

2. Уров (Кашина - Бека) ауруы

3. алиментарлы –токсикалық алейкия

4. эрготизм

5. сынаппен улану

2

194. Қандай улануға мыналар сәйкес- сілекейдің бөлінуі, құсу, іштің өтуі, көз қаршығының кіреюі, ауыр жағдайларда голлюцинация, сандырақтау, қалтырау, естің ауысуы, летальділік жағдай:

1. тағамдық интоксикация

2. метал қоспаларымен улану

3. микотоксикоздар

4. улы саңырауқұлақтармен улану

5. соланинмен улану

4

195. Қандай тағамдық уланулар гастроэнтерит белгілерімен, ауызбен көмекейде тырнау сезімімен қатар өтеді:

1. стафилококты токсикоз

2. Уров ауруы

3. алиментарлы –токсикалық алейкия

4. эрготизм

5. соланинмен улану

5

Мемлекеттік санитарлық - эпидемиологиялық қадағалау негіздекрі.

196. Тағам өнімдерінің қауіпсіздігін қамтамасыз етуде мемлекеттік бақылаумен қадағалауға келесілер жатады, тек:

1. тағам өнімдерінің сапасымен қауіпсіздігі саласында ҚР заңнамасының сақталуын бақылау

2. адамдармен жануарлардың аруларының пайда болу себептерімен шарттарын анықтау

3. тағамдық өнім сапасы мен қауіпсіздігі туралы ҚР заңнамасының бұзушылығын болдырмау

4. құқық бұзушыларды әкімшілік жауапқа тарту

5. құқық бұзушыларға қылмыстық шара қолдану

5

197. Тұрғындардың санитарлық-эпидемиялогиялық қолайлығы саласында ҚР уәкілетті мүшесі болып табылады:

1. ҚР ДсМ Мемлекеттік санитарлы эпидемиологиялық қадағалау комитеті

2. Мемлекеттік санитарлы эпидемиологиялық қадағалау департаменті

3. Мемлекеттік санитарлы эпидемиологиялық қадағалау басқармасы

4. Санитарлы эпидемиологиялық сараптау орталығы

5. аталғандардың барлығы

1

198. Келесі лауазымдағы маман облыстың бас санитарлы дәрігері болуы мүмкүн:

1. МСЭҚ Комитетінің төрағасы

2. МСЭҚ Департаментінің директоры

3. МСЭҚ Басқармасының бастығы

4. МСЭҚ К бас маманы

5. аталғандардың кез-келгені

2

199. МСЭҚ Департаментінің құрылымына кірмейтінін көрсетіңіз:

1. Ұйымдастыру - әдістемелік жұмысы және мемелекеттік тілді дамыту бөлімі

2. Кадыр және құқықты жұмыс бөлімі

3. Туберкулездің алдын алу бөлімі

4. Эпидемиологиялық қадағалау бөлімі

5. Көліктегі санэпид қадағалау басқармасы

5

200. Алдында өткізілген және келесі тексеру арасындағы уақыт аралығын есепке ала отырып ҚР-ның заңымен бекітілген мемлекеттік органдармен жоспарланған тексеру келесі түрлі болып саналады:

1. жоспарлы

2. жоспардан тыс

3. рейтті

4. кешенді

1

201. Қадағалаудағы нысандарды жоспардан тыс тексеру себебі болмайтынын көрсетіңіз:

1. тұрғындардың санитарлық-эпидемиялогиялық қолайлығы бойынша ҚР-ның заңнамасының талаптарын бұзушылықтарын жою туралы ұйғарымының орындалуын бақылау;

2. тұрғындардың санитарлық-эпидемиялогиялық қолайлығы мен денсаулығына қауіп туғызатын обьектің іс-әрекетіне байланысты аппаттық жағдайлар;

3. халық арасында инфекциялық, паразитарлық, кәсіби сырқаттанулардың пайда болуы;

4. санитарлык-эпидемиялогиялық қызметінің мемлекеттік мүшесінің жұмыс жоспары;

5. объектінің эксплуатациялануына байланысты қолайсыз санитарлық-эпидемиялогиялық жағдайлар мен жарамсыз өңімдердің анықталу бойынша шағым түсу.

4

202. Облыс бойынша МСЭҚ Департаментінің директорына бекітуге қала басқармасының жұмыс жоспарын ұсыну мерзімін көрсетіңіз:

1. календарлы жылдың басталуына дейін 3 ай бұрын.

2. календарлы жылдың басталуына дейін 2 ай бұрын.

3. календарлы жылдың басталуына дейін 1 ай бұрын.

4. календарлы жылдың басталуына дейін 2 апта бұрын.

5. календарлы жылдың бірінші айында.

3

203. ТНСГҚБ функцияларына жатады:

1. алдын алу шаралардың кешенді, оперативті және перспективті жоспарларын қарастыру және орындау

2. жоспарлы, эпид. көрсеткіштер бойынша тағамдық кәсіпорындарын санитарлық-гигиеналық тексеруді жүргізу

3. нысандардың санитарлық-эпидемиологиялық жағдайын анализдеу

4. анықталған санитарлық - гигиеналық бұзылыстар бойынша әкімшілік шаралар қолдану

5. барлық жауаптар дұрыс

5

204. МСЭҚБ оперативті кенестерді жүргізу жиілігін көрсетіңіз:

1. күн сайын;

2. апта сайын;

3. ай сайын;

4. квартал сайын;

5. жартыжылдық бойынша.

2

205. ТНСГҚБ -нің бастығының міндеттеріне кіреді барлығы, біреуінен басқа:

1. бөлімнің жұмысын жоспарлау және ұйымдастыру

2. бөлімнің іс-әрекетін басқару

3. қойылған тапсырмалардың орындалуын бақылау

4. кадрлар бойынша сұрақтарды шешу

5. бөлімнің оперативті жиналыстарын жүргізу

4

206. Қадағалауда тұрған нысанға жоспарлы тексеру туралы «Ескертуді»(уведомление) ұсыну мерзімін көрсетіңіз:

1. тексеру күнінде

2. тексеру алдында 1 тәулік бұрын

3. тексеру алдында 10 тәулік бұрын

4. тексеру алдында 20 тәулік бұрын

5. тексеру алдында 30 тәулік бұрын

5

207. Нысанды тексеруге келуде мемлекеттік бақылау мұшесінің лауазымды тұлғасы келесілерді ұсыну тиісті, тек:

1. тексеруді тағайындау туралы актіні;

2. қызметтік куәлігін;

3. тәртіпті нысандарды тексеру кезінде қажеттілік бойынша арнаулы органның рұқсат қағазын;

4. тексерудегі сәйкестендіру заңнама құжаттын

5. жоспарлы тексеруде тексеру парағын

4

208. ТНСГҚБ маманының міндеттері болып табылады:

1. тамақтану кәсіпорындарында жаңа технологияларды енгізуді бақылау:

2. канцерогенді заттардың пайда болу мүмкіндігін ескерту мақсатында тағам өнімдерін дайындауды бықылау

3. тағам өнімдерін өндіру, сақтау, тасмалдау, релазациялау кезінде гигиеналық талаптарының орындалуын бақылау

4. тағам кәсіпорындарының қызметкерлерінің уақытында медициналық тексеруден өтулерін бықылау