- •Студенттің пәндік оқу-әдістемелік кешені
- •Алматы 2012
- •© Қ.И. Сәтбаев атындағы Қазақ ұлттық техникалық университеті
- •1 Пәннің оқу бағдарламасы - Syllabus
- •1.1 Оқытушылар туралы мәліметтер:
- •Тапсырмалардың түрлері және оларды орындау кестесі
- •1.2 Пән туралы мәліметтер:
- •Оқу жоспарынан көшірме
- •1.5 Пәннің қысқаша мазмұны:
- •1.6 Тапсырмалардың тізімі мен түрлері және оларды орындау кестесі
- •1.7 Әдебиеттер тізімі
- •1.8 Білімдерді бақылау және бағалау
- •Бақылау түрлеріне қарай рейтингтік балдарды бөлу
- •«Мұнайхимиялық кешеннің негізгі көмірсутек шикізаты – ароматты көмірсутектер өндірісі» пәні бойынша бақылаудың барлық түрлерін өткізудің күнтізбелік кестесі
- •Студенттердің білімдерін бағалау
- •Модульдар мен аралық аттестация бойынша бақылау жүргізуге арналған сұрақтардың тізімі
- •1 Модуль бойынша бақылау жүргізуге арналған сұрақтар:
- •2 Модуль бойынша бақылау жүргізуге арналған сұрақтар:
- •2 Негізгі таратылатын материалдар мазмұны
- •Курстың тақырыптық жоспары
- •Дәрістік сабақтың конспектілері
- •Ароматты көмірсутектердің қайнау және балқу температуралары
- •Ароматты көмірсутектердің бу қысымын есептеуге арналған тұрақтылар
- •Кейбір ароматты көмірсутектердің тұтану температуралары және буының ауамен жарылғыш қоспа түзу шегі
- •Сурет 1. Бензолды қолданудың негізгі бағыттары.
- •Сурет 2. Катализатордың қозғалмалы қабаты бар бензинді каталитикалық риформинглеу қондырғысының схемасы
- •Пиролиз бензині, риформат және шикі бензол өнімдерінің типтік құрамы
- •Ароматты көмірсутектерді әр түрлі еріткіштермен экстракциялау процесінің негізгі көрсеткіштері
- •Арендерді бөліп алу үшін қолданылатын экстрагенттердің физика-химиялық қасиеттері
- •Сурет 3. Бензинді каталитикалық риформинглеу қондырғысында ароматты көмірсутектерді сұйық фазада экстракциялау блогының технологиялық схемасы.
- •Каталитикалық риформинг процесінде бөлінетін арендердің сипаттамалары
- •Ароматты көмірсутектер фракциясы Сурет 4. «Uhde» фирмасының ароматты көмірсутектерді экстрактивті дистилдеу қондырғысының схемасы
- •Каталитикалық риформинг риформаты
- •Сурет 5. Риформатты селективті гидрлеу блогы бар «Морфилейн» қондырғысында арендерді экстрактивті дистилдеу схемасы
- •Сурет 6. М-ксилолды hf-bf3 қоспасымен экстракциялап бөліп алудың принципиалды схемасы
- •Сурет 7. Кристалдау әдісі арқылы п-ксилол алудың принципиалды схемасы
- •Сурет 8. П-ксилолды бөліп алудың адсорбциялық «Парекс» процесінің принципиалды схемасы
- •Сурет 9. Изомерлеу процесімен бірлескен ксилол фракциясын бөлудің технологиялық схемасы
- •– Этилбензолды айыру бағанасы; 2 – о-ксилолды бөлу бағанасы;
- •"Parex - Isomar" кешенінің типтік материалдық балансы
- •Сурет 10. Толуолды каталитикалық гидродеалкилдеу әдісінің принципиалды схемасы
- •Сурет 11. Толуол мен с8 арендерін термиялық гидродеалкилдеу технологиясының схемасы
- •Толуолды диспропорционирлеу мен гидродеалкилдеу процестерінің салыстырмалы сипаттамалары
- •Сурет 12. "Mobil Oil Corp" әдісі бойынша толуолды диспропорционирлеу процесінің принципиалды технологиялық схемасы
- •Сурет 13. "Trans Plus" процесінің принципиалды технологиялық схемасы
- •Сурет 14. "Detol" процесінің принципиалды технологиялық схемасы
- •"Detol" процесі шикізатының және өнімдерінің типтік құрамы
- •С9 арендердің физика-химиялық сипаттамалары
- •Құрамы с10 болатын арендердің физика-химиялық қасиеттері
- •Сурет 15. Дуролды екі сатылы экстрактілі кристалдау әдісімен бөліп алу және тазалаудың принципиалды схемасы
- •Сурет 16. Бензолды қолданудың негізгі бағыттары.
- •Сурет 17. Этилбензолды "Monsanto Co""Lummus Crest Inc." әдісімен алу процесінің принципиалды технологиялық схемасы.
- •Сурет 18. "Lummus /"Unocal"-"uop" процесінің технологиялық схемасы.
- •Сурет 19. Бензолды сұйық фазада гидрлеу арқылы циклогексан алу процесінің принципиалды технологиялық схемасы.
- •Мұнай бензолының сапасына қойылатын негізгі талаптар (мест 9572-77)
- •Сурет 20. Суды ароматты көмірсутектерден азеотропты тазалаудың принципиалды схемасы.
- •Әлемнің жекелеген елдеріндегі бензол өндірісі, (мың т.)
- •1999 Жылғы толуол өндірісінің қуаттылығы мен оны тұтыну ауқымы
- •Мұнай-газ өңдеу мен мұнайхимияның негізгі процестерін жіктеу схемасы
- •Сурет 21. Жылуалмастырғыш аппараттар.
- •Сурет 22. Құбырлы реакторлар.
- •Сурет 23. Бағаналы реакторлар.
- •Сурет 24. Реакциялық камералар.
- •Тәжірибелік сабақтар
- •2.4 Оқытушының жетекшілігімен орындалатын студенттердің өзіндік жұмыстары бойынша өткізілетін сабақтардың жоспары (соөж)
- •2.5 Студенттердің өзіндік жұмыстары бойынша сабақ жоспары (сөж)
- •Өзін-өзі тексеруге арналған тест сұрақтары
- •Тест сұрақтарының жауаптары
- •Курс бойынша емтихан сұрақтарының тізімі
- •Глоссарий
- •Мазмұны
- •Студенттің пәндік
- •Селенова Багадат Саматқызы Матаева Зайра Тоқтарбекқызы
1.2 Пән туралы мәліметтер:
Пән атауы «Мұнайхимиялық кешеннің негізгі көмірсутек шикізаты – ароматты көмірсутектер өндірісі»
Кредит саны 3
Өткізу орны БОҒ, 702 ауд.
1-кесте
Оқу жоспарынан көшірме
Курс |
Семестр
|
Кредиттер
|
1 аптадағы академиялық сағаттар |
Бақылау түрі |
||||
Дәрістер
|
Тәжірибелік сабақтар |
СӨЖ
|
СОӨЖ
|
Барлығы
|
||||
4 |
7 |
3 |
2 |
1 |
3 |
3 |
9 |
Емтихан |
1.3 Пререквизиттері: «Мұнайхимиялық кешеннің негізгі көмірсутек шикізаты – ароматты көмірсутектер өндірісі» курсын оқу үшін студенттерге келесі пәндерден алған білімдері қажет:
Математика
Органикалық химия
Физикалық химия
Мұнай өңдеу мен мұнайхимиясындағы каталитикалық процестер
Органикалық және мұнайхимиялық синтездің химиясы мен технологиясының теориялық негіздері
Органикалық және мұнайхимиялық өндірістің технологиясы
Қатты отын өндірісінің технологиясы
Жалпы инженерлік пәндердің теориялық негіздері
1.4 Постреквизиттері: «Мұнайхимиялық кешеннің негізгі көмірсутек шикізаты – ароматты көмірсутектер өндірісі» пәнінен алған білімдері курстық және дипломдық жобаларды (жұмыстарды) орындауға қажет.
1.5 Пәннің қысқаша мазмұны:
«Мұнайхимиялық кешеннің негізгі көмірсутек шикізаты – ароматты көмірсутектер өндірісі» пәні органикалық заттардың химиялық технологиясы бойынша мамандарды кәсіби даяндауға арналған. Бұл курсты меңгеру студенттерге ароматты көмірсутектер өндірісінің химисы мен технологиясын терең түсінуге мүмкіндік береді.
Пәннің мақсаты:
«Мұнайхимиялық кешеннің негізгі көмірсутек шикізаты – ароматты көмірсутектер өндірісі» курсын оқытудың мақсаты студенттердің ароматты көмірсутектер өндірісінің теориялық негіздері туралы білімдерін қалыптастыру және болашақ мамандарды мұнайхимиялық өндірістің жаңа технологияларымен таныстыру.
Пәнді оқыту міндеттері:
студенттерге жаңа технологиялық процестердің ғылыми негіздерін қалау;
мұнайхимиялық процестердің ресурс сақтау және экология принциптерімен таныстыру;
Қазақстан Республикасындағы мұнайхимиялық өндірістің дамуының техника-экономикалық аспектілерімен таныстыру;
мұнайхимиялық өндірістің негізгі технологиялық парамерлерін және химиялық реакторлардың жұмысын есептеу әдістерін үйрету.
1.6 Тапсырмалардың тізімі мен түрлері және оларды орындау кестесі
2-кесте
Тапсырмалардың түрлері және оларды орындау кестесі
Бақылау түрі |
Жұмыс түрі |
Жұмыстың тақырыбы |
Ұсынылатын әдебиетке сілтеме (нақты бетін көрсету керек) |
Тапсыру мерзімі |
Ағымдық бақылау |
Тәжірибелік сабақ №1 |
Мұнайхимиялық процестердің негізгі көрсеткіштері. Шығын коэффициенттерін, бастапқы шикізаттың конверсиясын және мақсатты өнімнің шығымын есептеу. |
Қос.: 3[3-11]; 5[20-45]; 7[5-24]
|
1 апта |
-//- |
Тәжірибелік сабақ №2 |
Мұнайхимиялық процестердің селективтілігін, реакция өнімдерінің құрамын есептеу. |
Қос.: 3[14-18]; 5[9-11]; 7[5-24]
|
2 апта |
-//- |
Тәжірибелік сабақ №3 |
Мұнайхимиялық процестердің материалдық балансын құру принциптері. |
Қос.: 2[21-28]; 3[3-27]; 7[5-24] |
3 апта |
-//- |
Тәжірибелік сабақ №4 |
Мұнайхимиялық процестердің жылу балансын құру принциптері. |
Қос.: 3[14-18]; 7[75-92] |
4 апта |
-//- |
Тәжірибелік сабақ №5 |
Мұнайхимиялық процестердің негізгі технологиялық параметрлері. |
Нег.: 4[65-88] Қос.: 3[14-18]; 7[5-24] |
5 апта |
-//- |
Тәжірибелік сабақ №6 |
Көлемдік жылдамдық. Реакция уақыты. Реакция аймағының көлемі. |
Қос.: 3[34-58]; 7[43-62] |
6 апта |
Аралық бақылау |
Тәжірибелік сабақ №7 |
Мұнайхимиялық процестердің реакторларын технологиялық есептеу элементтері. |
Нег.:4[151-159] Қос.: 2[8-23]
|
7 апта |
Ағымдық бақылау |
Тәжірибелік сабақ №8 |
Мұнайхимиялық процестердің реакциялық түйіндерін жобалау. |
Нег.:4[231-253] Қос.: 6 [136-152] |
8 апта |
-//- |
Тәжірибелік сабақ №9 |
Көмірсутек қоспаларын бөлуге арналған қондырғылардың негізгі технологиялық параметрлерін есептеу әдістері. |
Нег.:4[354-375] Қос.: 6[192-207]
|
9 апта |
-//- |
Тәжірибелік сабақ №10 |
Сұйықтық экстракция. Экстрактілі дистилдеу. Экстракторлар. |
Нег.:4[7-19] Қос.: 6[13-54] |
10 апта |
-//- |
Тәжірибелік сабақ №11 |
Тарелкалы және қондырылған бағаналарды технологиялық құрастыру. |
Нег.:4[70-83, 88-122] Қос.: 2[27-44]; 5[254-270]; 6[15-37]
|
11 апта |
-//- |
Тәжірибелік сабақ №12 |
Бензолды олефиндермен алкилдеу реакторларын есептеу. |
Қос.: 2[235-250]; 6[12-26] |
12 апта |
-//- |
Тәжірибелік сабақ №13 |
Алкилароматты көмірсутектерді изомерлеу реакторларын есептеу. |
Нег.: 4 [89-122] Қос.: 6[115-139] |
13 апта |
-//- |
Тәжірибелік сабақ №14 |
Бензолды гидрлеу процесін материалдық есептеу. Есептеу жүйелілігі. |
Нег.: 4 [89-122] Қос.: 6[115-139] |
14 апта |
Аралық бақылау |
Тәжірибелік сабақ №15 |
Бензолды гидрлеу реакторын технологиялық есептеу. |
Нег.:4 [422-436] Қос.: 7[171-179] |
15 апта |
Қорытын ды бақылау |
Емтихан |
|
|
|