Толқындардың өшуі

Металдағы толқынның Әлсіреу коэффициенті үлкен шама, сондықтан Векторлардың амплитудасы таралу бағытында күрт құлайды, толқын тез өшеді. Z нүктесінде толқынның амплитудасы Е_m(z) болсын делік, демек координатасы z + нүктесінде амплитуда E_m(z + ). Қатнас, толқын

(32)

ара қашықтық өткенсоң, қанша есе амплитудасы азайғанын көрсетеді.

Өшу шамасын непермен (Нп) және децибелмен (дБ) өлшейді.

Децибел дегеніміз ол осы қатнастың жирма ондық логарифмы.

(33)

Демек 1Нп = 8,69 дБ . Сонымен өшу коэффициенті толқынның бір метр жол өткен соң оның өшуін анықтайды. Өлшеу бірлігі Нп/м.

Мыспен жүретін толқынның өшуін табайық 1Мгц жийілік үшін.

Бұл не көрсетеді? Бұл дегеніміз толқын бір миллиметр өткенде оның амплитудасы е^14,8 есе азаяды ол 2,67 миллион есе. Көрсетілген мысал арқылы біздің түсінгеніміз радиотехникалық жиілікте толқын өткізгіш ішіне кірмейді практикада.

Өту тереңдігі

Егер толқын орта ішіне кіріп белгілі ара қашықтық өткенде е = 2,71 есе әлсіресе, онда бұл ара қашықтықты Өту тереңдігі деп атаймыз және оны

деп белгілейміз

(34)

Метал үшін

(35)

Өту тереңдігі жиілікке тәуелді. Неғұрлым f жиілік үлкен болса соғұрлым

өту тереңдігі аз болады.

№ 10 Лекция

Толқындардың поляризациялануы

Z өсі бойымен таралатын жазықтық толқынның Е және Н векторларының Х және У өсіне қарасты бағытталулары толқын көзіне байланысты.

Толқын көзі қарапайым электр вибратор Z өсінде орналасқан болсын делік, ал толқын Х өсімен жоғалтусыз ортада тарғанын қарастырайық.

Жетлілікті ара қашықтықта сфералық толқын жазықтық толқынға айналады және Е өрістің бір құрамасы Е_х болсын, ал Н өрісінің текқана Н_у құрамасы болсын. Бұндай жазықтық толқынның жоғалтусыз ортадағы өрісі келесі теңдеумен беріледі:

E = x_o E₀ e^- Cos(

H = y₀ e^- Cos (8.18)

Егер бастапқы кезде t = 0 және Z = 0 нүктесінде Е векторының фазасы және Ео векторының фазалары бірдей φ = 0.

E = x_o E₀ Cos(

H = y₀ Cos (1)

Е және Н векторлары бір бірімен былай байланысқан

(2)

Сол себептен біз текқана Е векторын қарастырамыз.

Егер Z = Const тұрақты жазықтықты алсақ, Е векторы уақыт өте өз шамасын және бағытын өзгертіп отырадыда сол жазықтықта Х өсі бойымен Е векторының ұшы түзу сызық сызып отырады, сол себептен толқын – түзу сызықты поляризацияланған толқын деп аталады. Ал

Z = Const жазықтық – поляризация жазықтығы деп аталады.

Мысалы, біз екі қарапайым электр вибраторын алсық және олардың өсін бір біріне көлденең қойсақ – бір вибраторды Z бойымен, ал екіншісін У бойымен, онда олардың I₁,I₂ тоқтары Z және У өстері бойымен бағытталады. Ал Z = Const жазықтақта екі өріс пайда болады Е_х , Е_у және Н_у , Н_х . Әрине бұл өрістер бір біріне қосылады Е және Н болып.

Е_х + Е_у = E , Н_у + Н_х = H (3)

Сонымен жоғалту жоқ ортада (3) формуланы толық жазуға болады:

E = x_oE_xmCos(ωt – kz + φ₁) + y_oE_ymCos(ωt – kz + φ₂) (4)