3. «Годе» белдемшесін құрастыру.

«Годе» белдемшесінің конструкциясы

Б1Б2 нүктесінен төмен вертикаль арқылы құрастырылады.

Т1Т2 = (От+Пот)/n

Б1Б2 = (Об+Пб)/n

№ 44 билет

1. Қосымшалар және оның түрлері

Киiмнiң жобаланатын пiшiнiн құру қосымшаларға да байланысты болады. Олар жалпы қолданылуға – бұйымның барлық енiне немесе жеке қолдануға бөлiктерге (бөлшектерге) беріледі.

Бұйымның берілетін негізгі қосымшалары:

Пг - кеуде деңгейiнде;

Пт – бел деңгейiнде;

Пб—бөксе деңгейiнде.

Бұйым бөлшектерiне (бөлшектерге) берілетін қосымшалар:

Пш.с – артқы бой енiне;

Пш.п – алдыңғы (алды) бой енiне;

Пд.т.с – артқы бой бел ұзындығына;

Пс.пр – қолтық ойындысы (еркiн) тереңдiгiне;

Пш.горл – мойын ойындысы енiне;

Пг.горл – алдыңғы бой мойын ойындысы тереңдiгiне;

Пв.горл.с – артқы бой мойын ойындысына (тереңдiгi);

По.п – иық айналымына;

П. бед - бөксе айналымына;

Еркiн қынамалыққа берілетін техникалық, қимылды, еркiн демалуды қамтамасыз ететін, жылу алмастыруды және ауа қабатының тепе-теңдігін реттейтін қосымшалар деп аталады. Киiмдi декоративтiк, конструктивтiк сәндеуге берiлетiн қосымшалар (сәндiк-конструктивтiк қосымшалар) деп аталады.

Техникалық қосымшалар белгiлi бiр киiм ассортиментерiне арналған, үнемi қолданылатын мөлшерге ие болады.

Бұйым енiне техникалық қосымшалар кеуде деңгейiнде көйлектер үшiн 2 см ден, пиджак және жакеттер үшiн 3 см, пальто үшiн, сыртқы материал қалыңдығы, астарлар және iштiктер (жылыту iштiктердi қоспағанда), киiмнiң төменгi қабаты есебiнен – 4 см беріледі.

Декоративтiк-конструктивтiк қосымшалар киiм формасы және көлемiне байланысты және сондықтан әр түрлi мәндi (0 ден 20 және одан жоғары) қосылуы мүмкiн.

Есептеудi жеңілдету үшiн практикада еркiн қонымдылыққа техникалық және декоративтiк – конструктивтiк қосымшаларды қамтитын жиынтық қосымшалар пайдаланылады.

Классикалық ассортименттегi ерлер бұйымдары үшiн аса жиi кездесетiн қосымшалар классикалық ассортименттер кестесінде берiлген. Әйелдер бұйымдарының алуан түрлi пiшiндерiнiң көптiгiнен олар үшiн белгiлi бiр қосымшалар мөлшерлi және барлық уақыт кезеңiнде киiмнiң нақты силуэтiне олардың үйлесуiн атап шығу мүмкiн емес. Сондықтан да () кестеде тек қана бұйымдарының қонымдылық дәрежесiне сәйкес келетiн деңгей сипатталған. Оларды бiрдей қонымдылық дәрежесi немесе әр түрлi үйлесiмдiлiгi есебiмен барлық конструкция бөлшектерi бойынша пайдалану сән бағыты талаптарына байланысты және сән бағытын жасау барысында үлгілейтiн ұйымдармен бағытталады.

Кеуде, бел және бөксе сызықтары бойынша еркiн қонымдылыққа қосымшалар модельге байланысты әр түрлi үйлесiнде таңдалуы мүмкiн. Сондай ақ кеуде сызығы Пг бойынша екiге жалпы қосымшалар бұйым пiшiнiне байланысты артқы бой, алдыңғы бой бөлiктерiне таралуы мүмкiн, ал қалған мөлшерiн қолтық ойындысына қалдыруға болады (кестені қараңыз). Ереже бойынша, бұйымның дене бiтiмiне өте шығу қабысуын сипаттайтын жалпы қосымшалар кейiнгi iш киiм түрлерiн жобалау барысында конструкциялық кейбiр бөлiктерiне қосымшалар киiмнiң кез келген қолданысында минималды мәндердi пайдалану барысында жалпы қосымшалар ретiнде есептеледi. Қысқы және жылы киiмдер үшiн көрсетiлген қосымшалар көбейтiледi. Қосымша қосымшалардың мөлшерi жылы iштiктер қалыңдығына байланысты (1 кесте) қалған қосымшалар (2,3 кестеде) берiлген..

2. Әйелдердің шалбарының түрлері және құрастыру үшін керекті өлшемдер мен қосымшалар. Әйелдердің шалбарын құрастыру үшін керекті өлшемдер.

Бұл сызбаның ерекшелігі конструкцияда тігіске қосымша берілген: Е,Ә,Б. Қосымшалар пішінге байланысты таңдалады: Ст және Сб.

Классикалық нұсқа: Пт - 0÷1

Пб – 1,5÷2

Моделдік нұсқалары техникалық моделдеу арқылы жасалады.

Өлшемдер: Ст; Сб; Вс; Дmк; Дбр.

Шалбардың ұзындығын жанынан өлшейді.

Қыналған шалбарларда қосымша өлшемдер:

Об – бөксенің толық айналымы

Ок – тізенің айналымы

Ои – балтырдың айналымы

Ощ – айналымы

Дmк – жанынан өлшегендегі тізенің ұзындығы

Вс – отыру биіктігі

Құрастыру кезінде шалбардың енін білу керек Шбр.

Өлшемдер: Ст – 44; Сб – 52; Шбрк – 26; Шбн – 24; Дұ – 100;

Қосымшалар: Пт = 0; Пб = 2.

Егер Пб > 2, онда 0,4×Пб, алдыңғы бөлігіне 1 см алынады, ал артқы бөлігіне Вс-ны анықтайды.

Вс = 1/2Сб ± сән = 1/2×52 = 26

Шалбарды құрастыру

(Воронин бойынша)

Т нүктесінде вертикаль басталады.

↓ТЯ = Вс = 26

↑ЯБ = 1/3Вс = 26 : 3 = 8,6

↓ТК = Дmк ≈ 1/2 Дұ + (6÷8) = 100/2 + 6 = 56

↓ТК = Дбр ± 6 (тігіс, етек) = 100 + 6 = 106

4 см – етекті қайыру; 1 см – белге; 1 (ур-ка)

Я, Б, К, Н нүктелері арқылы → горизонтальді сызықтар жүргізіледі.

→ЯЯ1 = Сб + 0,5 Пб + 2 (тігіске) = 52/2 + 2 = 28

Я1 ↑ вертикаль қиылысы Т1; Б1.

Я1 нүктесінен Я1Я2 = 1/10Сб – 1 = 1/10 52 -1 = 4,2

Я1Я2 – алдыңғы бөліктегі қадамның ені

→ ЯЯ0 = 0,5×ЯЯ2; Я0 нүктесі вертикаль, қиылысы Т0, К0, Н0, Б0.

Алдыңғы бөліктің ортаңғы қиығы: Я1 = 1,5-2,5 см.

Ортаңғы қиығы: Т1, Б1, 1, Я2

К0 нүктесінен К0К1 = К0К2 = Шн/2 = 26/2 = 13

Н0 нүктесінен Н0Н1 = Н0Н2 = Шн/2 = 24/2 = 12

К2 Н1 және К2 Н2 нүктелерін қосамыз. Я және К2; Я2 және К1 қосамыз.

Алдыңғы бөліктің етегін безендіреміз ↑0,5÷0,7 см

Алдыңғы бойдың бел сызығы

→Т1Т2 = 0,5 Ст + 2 (тігіс) + (2÷4) = 44/2 + 2 + 3 = 27

Бүкпе 3 см.

↑Т2Т21 = 1 (0,5÷1,5)

Т0 нүктесінен → бүкпені білдіреміз. Бүкпенің ұзындығы 8-10 см. Жоғарғы қиықты Т21 нүктесінен Т1 нүктесіне дейін домаланған сызықпен безендіреміз. Бүкпелердің ұштарын теңестіреміз. Жан қиығын мына нүктелерде жүргіземіз: Т21 және Б; Т21 Б нүктелері арқылы иілу 0,2-0,3; етектен ↑ 0,5-1,5см.

Шалбардың артқы бөлігі

→Я1Я3 = 2 см тұрақты.

← Т0Т3 = 1/10 Сб = 1/10•52 = 5,2

Я3 және Т3 нүктелерін қосамыз, жоғары қарай жалғастырып қиылысы Б3 нүктесін табамыз.

Б нүктесінен Я3Т3 сызығына перпендикуляр тұрғызамыз, табылған нүкте Б3'.

Б3Б3' = шалбардың балансы.

Тексеру: 1/10 Сб – 1 = 4,2

↑Т3Т4 = Б3Б3'

→Я2Я4 = 1/10Сб + 1 = 5,2 + 1 = 6,2

Я32 = 1,5÷2,5

Тігісті аударамыз: (К_2 К_4 ) ⃖ = (К_1 К_3 ) ⃗ = 2 см.

← Н2Н4 = → Н1Н3 = 2 см .

Я4, К3, Н3 нүктелерін қосамыз.

Б және Я2 түзу сызық – Я41 нүктелері.

Я4 және Я41 – қадамдық қиықтарды созу (шалбардың артқы бөлігі).

Шалбардың артқы бөлігі: Т4, Т3, Б3', Б3, 2, Я41.

Артқы бөліктің қадамдық қиығы: ↑0,4 – 0,5 Я41, К3 нүктелеріне дейін.

Т5 нүктесін екі доға арқылы табамыз. 1 доғаны Т4 нүктеден, 2-ші доғаны К0 нүктесінен жүргіземіз.

Т5 және Т4 нүктелерін қосып, екіге бөлеміз, бүкпені безендіреміз, оның ұзындығы 8÷10 см.

Артқы бөліктің ені бөксенің деңгейінде:

←Б3Б4 = Сб + Пб + 4 (тігіске) – ББ1 = (52 + 2 + 4) – 28 = 30

ББ1 – сызбаның алдыңғы бөлігінде.

Етектің сызығын ↓ 0,7 – 1,5 см.

ЫЖӨ байланысты шалбардың пішіні жасалады. Артқы бөліктің отыру қиығын созу, тізенің деңгейінде ЫЖӨ классикалық шалбарларда жасалады.

Артқы бойдың қалтасы бел сызығына папраллель болады, кіру жолы 12-14 см дейін, бүкпе қалтаға 1 см кіріп тұрады