- •4. Elliptik tipli tənliklərə gətirilən məsələlər
- •4.1. Sərhəd məsələlərinin qoyuluşu. Laplas tənliyinin fundamental həlləri
- •4.2. Qrin düsturları. Harmonik funksiyaların bəzi xassələri və sərhəd məsələlərinin həllinin yeganəliyi
- •4.3. Sadə oblastlarda sərhəd məsələlərinin həllinə Furye üsulunun tətbiqi
- •4.4. Elliptik tipli tənliklər üçün sərhəd məsələlərinin Qrin funksiyası üsulu ilə həlli
- •4.5. Laplas tənliyi üçün Qrin funksiyası və onun əsas xassələri
- •4.6. Potensialların sərhəd məsələlərinin həllinə tətbiqi
- •Verilmiş sərhəd şərtlərini ödəyən və dairəsinin daxilində harmonik funksiyasını tapın.
- •Vahid radiuslu dairənin daxilində harmonik olan və sərhəd şərtini ödəyən funksiyasını tapın.
- •Verilmiş sərhəd şərtlərində Laplas tənliyinin oblastında həllini tapın.
Vahid radiuslu dairənin daxilində harmonik olan və sərhəd şərtini ödəyən funksiyasını tapın.
2.
Cavab:
3.
Cavab:
4.
Cavab:
5.
Cavab:
Düzbucaqlı
oblastının daxilində Laplas tənliyini, oblastın sərhəddində
verilmiş sərhəd şərtlərini ödəyən
funksiyasını tapın.
6.
Cavab:
Həlli:
məsələsinin həlli
şəklində axtarılır. Dəyişənləri ayırdıqda
funksiyası üçün
(*)
məsələsi,
-üçün
tənliyi alınır. (*) məsələsinin məxsusi qiymətləri
,
məxsusi funksiyaları
,
olduqda
tənliyinin ümumi həlli
olur. Beləliklə, verilmiş məsələnin həllini
(**)
sırası şəklində yazmaq olar.
və
əmsalları
sərhəd şərtlərindən tapılır:
burada
olduğunu nəzərə alaraq, əmsalların alınan qiymətlərini (**)-da yerinə yazsaq, məsələnin cavabda göstərilən həllini alarıq.
7.
,
,
Cavab:
8.
,
Cavab:
9.
,
Cavab:
10.
,
Cavab:
11.
,
Cavab:
Verilmiş sərhəd şərtlərində Laplas tənliyinin oblastında həllini tapın.
12.
,
Cavab:
Həlli:
məsələsinin həlli
şəklində axtarılır. həllin
axtarılan ifadəsini tənlikdə yerinə yazaraq dəyişənləri
ayırsaq və
şərtlərini nəzərə alsaq
(4.96)
məsələsini və
(4.97)
tənliyini alırıq.
(4.96) məsələsini həll edərək, məxsusi qiymət və məxsusi funksiyaları tapaq:
şərtindən
şərtindən
alınır. Onda
olur.
-ları
(4.97) tənliyində
-nın
yerinə yazsaq, onun ümumi həllini
şəklində, məsələnin həllini isə
(4.98)
sırası şəklində yazmaq olar, burada
və
ixtiyari sabit ədədlərdir. (4.98) funksiyasının
şərtini ödəməsi üçün
olmalıdır.
şərtindən
alınır. Beləliklə
-ları
funksiyasının məxsusi funksiyalar üzrə Furye sırasına
ayrılışının əmsalları, yəni
,
buna görə də, məsələnin həlli
olur.
13.
Cavab:
burada
-lar
tənliyinin müsbət kökləridir.
14.
Cavab:
15.
Cavab:
burada,
-lar
tənliyinin müsbət kökləridir.
Verilmiş sərhəd şərtlərini ödəyən və dairəsinin daxilində harmonik funksiyasını tapın.
16.
Cavab:
Göstəriş: dairə daxilində
Dirixle məsələsinin həllinin
ifadəsində
qəbul edərək,
əmsallarını
düsturlarından istifadə edərək hesablayın.
17.
Cavab:
Dairə daxili üçün
neyman
məsələlərini həll edin.
18.
Cavab:
burada
- ixtiyari sabitdir,
19.
Cavab:
- ixtiyari sabitdir.
Göstəriş: 18-ci məsələnin həllinin düsturlarını tətbiq edin.
20.
Cavab:
21.
Cavab:
22.
Cavab:
23. Dairə xaricində Dirixle məsələsini həll edin.
Cavab:
Göstəriş:
məsələsinin həllinin
olduqda
məhdudluq şərtinin ödənməsi üçün
funksiyasında
qəbul etmək lazımdır.
24. Dairə üçün Dirixle məsələsini ikiqat lay potensialını tətbiq etməklə həll edin.
Cavab:
uyğun inteqral tənliyin həlli
olur,
- dairənin radiusu,
- dairənin konturudur.
Göstəriş: Radiusu olan çevrənin konturu olarsa,
,
üçün tənlik
və ya
olur, burada
.
Daxili məsələdə olduğu kimi uyğun çevirmələrdən sonra həll üçün cavabda göstərilən Puasson inteqralı alınır.
25. Sadə lay potensialından istifadə edərək dairə üçün daxili Neyman məsələsini həll edin.
Cavab:
- ixtiyari sabitdir.
