- •Лабораториялық жұмыс №1 Мәліметтер базасымен жұмыс істеуге арналған құрал
- •Аспаптық құралдар
- •Мәліметтер жиыны
- •Table1 компонентімен байланысқан дқ кестесіне арналған негізгі индекс анықталған. Оған кілтті алаң Name Post; BruthDay кіреді ;Бұл индекс ағымдағы ретінде орнатылады .
- •Сурет 3. Мәліметтер базасының псевдонимінің параметрі терезесі
- •2. Тапсырма және жұмысты орындау реті a . Мастер – кестені конструциялау
- •Б.Кесте деталін конструкциялау
- •В . Деректер қорын конструкциялау
- •4.1 Дқбж құрамын анықтау
- •TDataModule контейнерін құру
- •Дқ құрамын көрсету үшін экрандық форма құру .
- •2.Тапсырма ЖәНе жұмысты орындау реті
- •1) Экранды формада дқ-ның бір кестенің мазмұнын ұсыну .
- •Бір формада екі мәліметтер жиынын байланыстыруды көрсетейік.
- •2.2)Экранды формада дқ кестесінің мәліметтерін бейнелеу, оларды арасындағы байланысты есепке алып, мәліметтер жиынын арасындағы Master –Detaie байланысын жүзеге асыру арқылы .
- •Insert әдісі деректер жиынына жаңа жазба қояды.
- •2.Тапсырма және жұмысты орындау реті
- •Ол үшін мәліметтер жиыны dsBrowse қарап шығу режимінде болуы қажет.
- •Дқ мазмұнын ұсыну үшін өте күрделі экрандық формалар Экрандық формадағы tdbGrid модификация варианттары
- •Электрондық формада саналатын алаңдар
- •Сурет 36. Жіберілген қосымша түрі
- •Лабораториялық жұмыс №3
- •2.Тапсырма және жұмысты орындау реті Экрандық форманың әртүрлі кестелерінің sql-сұратуды пайдаланып мәліметтерді бейнелеу
- •Сурет .37. Әртүрлі кестеден мәліметтерді бір мәліметтер жиынына біріктіру
- •Жүйе жұмысын тексеруі және жіберілу
- •Зертханалық жұмыс №4
- •5.1.Есеп беруді құрудың компоненттері
- •5.2. Қарапайым есеп беруді құру
- •Сурет 42. Жуықтап қарау терезесіндегі есепберудің мазмұны
- •Беттердің подвалының және тақырыпты көруде tqrBand қолдану
- •5.3. Есепберуде топтық мәліметтер
- •Сурет 44. Формулалар орналастыру
- •5.4. Фильтрді қолдану арқылы есепберуді қалыптастыру
- •Қортынды
Мәліметтер жиыны
Мәліметтер -жиыны жазбалар, ол бір немесе бірнеше ДҚ кестелерінен алынған . Жазбалар белгілі бер ережемен таңдалынатын мәліметтер жиыны логикалық кесте деп аталады.Мәліметтер жиынының және кестелердің өзара әрекеттері физикалық файл және файлды айнымалымен өзара байланыстырады. Delphi-де НД жұмысы жұмыс істеу үшін Table Query , StoredProc және DesisionQuery компоненттері қолданылады .
StoredProc –ДҚ жойылған әрекеттестік ұйымы ,
DesisionQuery – шешімдерді қабылдайтын жүйелерінің құруыға арналған .
ДҚ мүмкіншіліктерін TDataSet сыныбын қамсыздандырады, ол редакциялауы және НД-да ауыстыру . ТTable және ТQuery компоненттері TBDE TDataSet класында туындайды. ДҚ кестесінің орналасқан жерін көрсету үшін DataBaseName қасиеті қолданылады. НД-ны жазбалар санымен басқаруды таңдаудың қосымша түрімен:фильтрация немесе SQLсұранысы арқылы іске асырылады.Мәліметтер жиынымен операция организациялары мәліметтерге екі түрлі амал қолданылады:
1.Навигациялық
2.Реляциялық
Қатынастың навигация тәсілі әрбір жеке мәліметтер жиынының жазбасын өңдейді. Мынау тәсіл жергіліктілермен ДҚ немесе көп емес жайылған ДҚ жұмыстары үшін қолданылады.
Реляциялы тәсілі жазбалар тобын өңдеуге негізделген. Егер бір жазбаны өңдеу қажет болса , бәрі-бір бар топты өңделеді , себебі ол бір жазба болып есептелінеді. Реляциялы тәсіл -сұранысына негізделген және SQLбағытталған деп аталады. Жайылған ДҚ БД жұмыстары үшін қолданылады .
ТTable жиынының ерекшеліктері
ТTable компоненті ДҚ бір кестесімен байланысқан мәліметтер жиыны. Навигация тәсілінге негізделген және жергілікті ДҚ қолданылады .
Table мәліметтер жиынында ағымдағы индексті көрсетуі мүмкін. Олар келесі операциялар үшін қажет:
жазулардың сорттауы
жазулардың іздеуі
кестелер аралық байланыстардың құруы .
Index Name немесе Index Fieldnames muna String қасиеттерінің арқасында ағымдағы индексті орнатуға болады.
кесте құрғанда берілген индекс тізімінен ағымдағы индекс таңдалынады.
Index Name және IndexFieldNames екі қасиеті ұқсас және бірдей қолданылады, бірақ IndexName мәні болып кесте құрылғанда берілген индекс аты, ал IndexFieldNames қасиеттерінің мәні индекс құрылған алаң аты болады. Егер бірнеше алаңнан тұратын индекс қолданылса онда IndexName қасиетіне бұрынғыдай осы индекстің аты, ал IndexFieldNames қасиетін осы индекске осы керекті алаңдар аты саналады. Мысалы, ағымдағы индекстің тапсырмасы
Table 1. IndexName :=‘ indName ’
Table 2. IndexFieldsName :=‘ Name ’;
Table1 және Table2 компоненттері бір кестемен. байланысқан, indNamе анықталған индекстің Name алаңы үшін.
Paradox кестелерінің басты индексінің IndexFieldsName қасиетінің көмегімен ағымды етуге болады.
Мысалы2. Ағымның басты индекстің сапасы ретінде тапсыру.
Table 1. IndexFieldsNames :=‘ Name ; Post ; BirthDay ’;
Table1 компонентімен байланысқан дқ кестесіне арналған негізгі индекс анықталған. Оған кілтті алаң Name Post; BruthDay кіреді ;Бұл индекс ағымдағы ретінде орнатылады .
Ағымдағы индекстің құрамдағы алаңдарға рұқсатты IndexFieldsCount және IndexFields қасиеттерінің көмегімен алуға болады .
Integer типі IndexFieldsCount қасиет ағымдағы индексте алаң санын құрады. Уақытда қосымшаны орындауға арналған рұқсат қасиеті. IndexFields қасиеті ( Index : Integer )типті ағымдағы индексті алаңмен хабарласады, Index айнымалысы осы индекс алаңның индексіне индекс нөмір сұрайды. Есепберу 0-ден басталады. Индекстер көбінесе кесте құруда анықталынады, бірақ процесте қосымша орныдауда динамикалы ADDIndex және DebateIndex тәсілдер көмегімен өзгерістер болуы мүмкін.
Мысалы : кестеге индексті қосуы .
Procedure Tform 1. ButtonClick ( Sender : TObject );
Begin
|| монополиялық рұқсат режимінде кесте аудармасы ||
Table 1. Close ;
Table 1. Excluisive := true ;
Table 1. Open ;
|| индексті қосуы ||
Table 1. AddIndex (‘ indPost ’,‘ Post ’,( ixDescending , ixCaseInsensitive ));
|| монополиялық режимнің жабылуы ||
Table 1. Close ;
Table 1. Excluisive := false ;
Table 1. Open ;
End ;
Түсініктемелер : регистер әріптеріне тәуелсіз мәндер кемуі бойынша орналасқан сорттау тәртібін құру НД indPost кестесімен байланысуы. DeleteIndex процедурасы ( constName : string )кестеден Name параметрмен берілген индексті жояды.
Table 1. DeleteIndex ( indPost );
Аспаптық құралдармен жұмыс.
Delphi –де деректер қорының тіркеуі
Delphi-де ДҚ кестесін құрудың негізгі этаптары
1. НЕГІЗГІ БӨЛІМ
ДҚ анықтамасы. ДҚ ол файлдардың жиынтығы: кестелердің, индекстері және триггерлері , кестелер аралық байланысты бейнелейді .
ДҚ құралады :
- ДҚ кестесі ,
- индекстер,
- ескертулер ( мемо - алаң ) және т . б .
Бір кестені анықтау үшін жеке файл құрылады . Сондай бөлек файлдар кестелер индексін және мемо-алаңын сақтауы үшін қолданылады. Бұл файлдар бір жерде және бірге сақталуы керек, олай болмаса, ДҚБЖ дұрыс жұмыс істемеуі мүмкін, сондықтан БҚ-ның барлық компаненттерін бірге сақтау керек.
Delphi-де ДҚ құру ( немесе Delphi жұмысқа арналған ) ДҚ сақталынған және орналасқан орыннан басталады.
ДҚ орналасуын беру ДҚ белгілі бір компьютерде директорияда болуы мүмкін.
Мынау директория бөлістері жолмен істеуге болады ( немесе жолмен папка жасаулары ) ДҚ компоненттеріне арналған .
Осы директорияны бөлу жолымен жасауға болады . Директорияны өзінің компьютерде, серверде тамыр каталогте немесе подкаталогеде. Құруға болады, мысалы :
1) C :\ Primer ;
2) C :\ \ \…..\ Primer .
Әдеттегі мәліметтер базасының жергілікті режимде ДҚБЖ Paradox, dBase және FoxPro форматында құрылған ДҚ жұмыс істейді ( немесе ДҚ кестелері ).
ДҚ-ға Псивданимді меншіктеу
ДҚБЖ технологиясында ДҚ атауына псивданияні қосады, сонда ДҚБЖ программалары псведаний арқылы іске асырылады.
BDE Administrator утилитінде аталған байланыста Delphi болуы тиісті.
- ДҚ-да мекенжай көрсетілген.
Delphi –де ДҚ-ны құру немесе Delphi-де жұмыс істеу орналасуы және сақталынуы басталады.
Сайып келгенде , ДҚ –құруда алғашқы қадам өзіміздің мысалда осы қадамда орындалады біздің компьютерде тамырлы католог "C :"дискісі директроияда біздің мәліметтер базасы орналасып директория аты-" ". онда папка көмегімен құрылған директория аты C:" :\ ". егер ДҚ тегерішінде жасалған болу D :дискісінде құрылса , оның аты "D :\ ".
"C :\ "мәліметтер базасын кез келген жұмыс атын беруге болады,бірақ біз құратын ДҚ-ны сол атпен "C :\ PRIMER " қалдырамыз.
Осылайша , бүркеншік ат ( немесе алиас ) ДҚ " PRIMER ".
ДҚ тіркеуі . Delphi –де ДҚ тіркеуі BDE Administrator утилиттің көмегімен іске асырылады. Сондықтан біздің "C :\ PRIMER " BDE Administrator іске асырамыз.
BDE Administrator екі варианттың қолдауында жүреді :
Windows жұмысшы столына тікелей :
(Пуск/Программы/Borland Delphi 3/BDE Administrator).
2.Алдымен Delphі-дің негізгі модулі жіберіледі,ол экранғы IDE-нің жоғарғы қатарында Delphі-дің басты менюі орналасқан.
Сурет 1. Delphi өңдеуінің интегралдық жүйесі
DateBase менюін ашамыз және одан Exproler командасын таңдаймыз.Осы командамен BDE Administrator утилитін жібереміз.Жібергеннен кейін келесі амалдар орындалады:
Негізгі менюден Object | New элементі таңдаймыз. Көрінген терезеде (сурет .4) ДҚ құрылған типті (Standard )өзгеріссіз қалдырып ОК басамыз .
Администратормен терезенің сол жағында STANDARD1 терезесін көреміз. Оны PRIMER атымен өзгертеміз Ол үшін ДҚ атына тышқанды шертіп жаңа текст енгіземіз.
Рисунок 2. Мәліметтер базасының драйвертипін таңдау терезесі
Оң
жақ терезеде ДҚ параметрлері келтірілген
. Оларды өзгеріссіз қалдырамыз тек атын
өзгертеміз. Бұл параметр ДҚ орналасқан
катологқа жолды енгізу үшін жол
сілтейді.Жолды енгізу үшін PATH алаңын
шертіп оң жақта пайда болған
батырманы басып С:\PRIMER
каталогын
таңдап ОК батырмасын басамыз. (5-сурет).
Енді псевдонимнің анықталуын есте сақтауымыз керек, ол үшін сол жақ терезеде тышқанның оң жақ батырмасымен псевдоним атын шертеміз және Apply элементін менюде таңдаймыз. Пайда болған диалогты терезеде псевдонимнің өзгертулерін есте сақтаймыз да, ОК батырмасын басуымыз керек.
Сонымен BDE Administrator утилитінен шығуымыз керек. Содан соң псевдоним құру аяқталды. Енді оған басқа утилиттерден хабарласуға болады. Бірақ ДҚ псевдонимі бар каталог әлі бос мәліметтер базасының кестесін құру керек.
