- •Лабораториялық жұмыс №1 Мәліметтер базасымен жұмыс істеуге арналған құрал
- •Аспаптық құралдар
- •Мәліметтер жиыны
- •Table1 компонентімен байланысқан дқ кестесіне арналған негізгі индекс анықталған. Оған кілтті алаң Name Post; BruthDay кіреді ;Бұл индекс ағымдағы ретінде орнатылады .
- •Сурет 3. Мәліметтер базасының псевдонимінің параметрі терезесі
- •2. Тапсырма және жұмысты орындау реті a . Мастер – кестені конструциялау
- •Б.Кесте деталін конструкциялау
- •В . Деректер қорын конструкциялау
- •4.1 Дқбж құрамын анықтау
- •TDataModule контейнерін құру
- •Дқ құрамын көрсету үшін экрандық форма құру .
- •2.Тапсырма ЖәНе жұмысты орындау реті
- •1) Экранды формада дқ-ның бір кестенің мазмұнын ұсыну .
- •Бір формада екі мәліметтер жиынын байланыстыруды көрсетейік.
- •2.2)Экранды формада дқ кестесінің мәліметтерін бейнелеу, оларды арасындағы байланысты есепке алып, мәліметтер жиынын арасындағы Master –Detaie байланысын жүзеге асыру арқылы .
- •Insert әдісі деректер жиынына жаңа жазба қояды.
- •2.Тапсырма және жұмысты орындау реті
- •Ол үшін мәліметтер жиыны dsBrowse қарап шығу режимінде болуы қажет.
- •Дқ мазмұнын ұсыну үшін өте күрделі экрандық формалар Экрандық формадағы tdbGrid модификация варианттары
- •Электрондық формада саналатын алаңдар
- •Сурет 36. Жіберілген қосымша түрі
- •Лабораториялық жұмыс №3
- •2.Тапсырма және жұмысты орындау реті Экрандық форманың әртүрлі кестелерінің sql-сұратуды пайдаланып мәліметтерді бейнелеу
- •Сурет .37. Әртүрлі кестеден мәліметтерді бір мәліметтер жиынына біріктіру
- •Жүйе жұмысын тексеруі және жіберілу
- •Зертханалық жұмыс №4
- •5.1.Есеп беруді құрудың компоненттері
- •5.2. Қарапайым есеп беруді құру
- •Сурет 42. Жуықтап қарау терезесіндегі есепберудің мазмұны
- •Беттердің подвалының және тақырыпты көруде tqrBand қолдану
- •5.3. Есепберуде топтық мәліметтер
- •Сурет 44. Формулалар орналастыру
- •5.4. Фильтрді қолдану арқылы есепберуді қалыптастыру
- •Қортынды
Б.Кесте деталін конструкциялау
Кесте деталі болып табылатын екінші кесте құрылымын анықтаймыз " материалдардың түсуі " (сурет .12) . Бұл кесте құрлымын констукциялау әдісі кесте мастерімен ұқсас. Келесі айырмашылықтар бар.
Сурет.12. Prihod кестесінің құрылымы
Бәріне алаңдарға N_ Prih алаңынан басқасына Required атрибутін тағайындаймыз, өйткені бұл алаң автоинкрементті болғандықтан оны мәнмен толтырғанда жаңа жазбаны автоматты түрде есте сақтайды.
“ Кіріс датасы ”,“ Материал ” алаңдарына индекс құрамыз. Ол үшін біз қиылысатын Table Properties тізімінен Secondary Indexes) элементін таңдаймыз . Осыдан кейін диалогты терезе 13- суретте көрсетілгендей көрініс береді.
Сурет 13.Терезенің оң жағына Secondary Indexes элементі пайда болды
Жаңа индексті анықтау үшін , Define батырмасын басамыз. Көрінген диалогтық терезеде Fields алаңында біз анықтаған кестенің тізім мазмұны көрсетіледі. Index Fields алаңы құрылған индекске кірушілерді сақтау үшін тағайындалған. Fields тізімінен Index Fields тізіміне нақтылы алаңды көшіріп алу үшін оң бағдарша бейнелеуі бар батырманы басу керек. Алаңға тізімді жүйелілі қосу маңызды, өйткені ол тізімде алаңның алмасу ретін анықтайды. Index Fields тізіміне керек алаңдарды сыйғызған соң ( сурет .14), Ok батырмасын басамыз .
Сурет 14. Индикс құрамына кіретін өрістерді анықтау
Көрінген терезеде индекс аты сұралады ( сурет.15) Аты енгіп Ok батырмасын басу керек .
Сурет 15. Индексті сақтау терезесі
Индекс атын алаң атымен қою ұсынылмайды. Өйткені келесіде көрініп тұрғандай жаңа индексті қосқаннан кейін оның аты индекстер тізімінде пайда болады.
16 суретте көрсетілген, жаңа индексті қосқанан кейін оның аты индекстар тізіміне пайда болады.
Сурет 16. Prihod кестесі үшін анықталған индекстер тізімі
Индекс аты бойынша шертіп , біз оны өшіре аламыз (Erase батырмасы) немесе өзгерту ( Modify батырмасы ).
Құрылған кестені Prihod атымен сақтаймыз.
В . Деректер қорын конструкциялау
Мәліметтер базасының конструкциялау
Енді ДҚ кестеден тұтас конструкциялаймыз. Олардың құрлымы конструкциясын кестелерден тұрады.Есептің қойлымынан белгілі болғандай " Материалдар " және " Материалдардың кірісі " кестесі “бірдің-көпке” деген қатынасында, олай дейтініміз Materialy кестесіндегі бір жазбаға Prihod кестесіндегі сол материалға бірнеше жазба сәйкес келеді. Байланыс алаңы болып 2 кестеде бар Materialy алаңы болып табылады.кете мәліметтің бүтінділігін ашықтайық .
Paradox –те сілтемелік бүтінділік біріншіден кесте арасындағы байланысты 2-ден каскадты жерді анықтайды.
Prihod кестесін ( элемент File менюі | Table | Open )ащып және кестені өзгерту құрлымы режіміне ( Table | Restructure ) кіреді. Table Properties түсетін тізімінде Refrential Integrity элементін таңдаймыз және Define бүркеншектегі шегесін басамыз . көрінген диалогтық терезеде ( сурет .17) Fields тізімінде Prihod кестелері далаларды көрсетілген , ал Tables тізімінде – primer базасының кестелері көрсетілген .
Сурет 17. Сілтемелік бүтіндікті құруға арналған терезе
Tables тізімінде Materialy кестесін таңдаймыз және сол жақ бағдаршаны басамыз . Parents Key алаңына ( аталық кесте кілті ) Materialy кестсінің бірінші кілті көрсетілген .
Update rules айырып қосқыштар Materialy кестесінде жазбаларды жою немесе Materialy кестесінде алаң байланыс мәнінің өзгеруін Prihod кестесінің каскады әсерін анықтайды:
Cascade – Prihod кестесінд бағынышты жазуларды жою немесе каскадты өзгеріс;
Prohibit - Materialy кестесінде жазбаны жою немесе байланыс алаңына өзгерісті шектеу. Cascade таңдап ( сурет .18) Ok кнопкасын басамыз.
Сурет 18.Сілтемелік бүтіндік шартын анықтау
Paradox –те атау сұралып –сілтегішті бүтіндік аталынады. Атыны енгіземіз мысалы Materialy мысалы _ Prihod _ Integrity және Ok кнопкасын басамыз .енді құрылған сілтегішті бүтіндік аты тізімге орналасады.
Prihod ( Save кнопкаыс )кестесіндегі өзгерістерді есте сақтап, Prihod ( Table | Restructure ) кестесінің реструкизациясы режіміне қайта кіреміз. Table properties тізімінде Secondary Indexes элементін таңдаймыз индекстер тізімінде Material атмен пайда болған жаңа индексті көреміз .Бұл индекс сілтегіш бүтіндік құрылған кезде автоматты түрде тұрғызылған ( сурет .19).
Сурет.19. Сілтілік бүтіндікті құрғанан кейінгі Prihod кестесіндегі индекстер тізімі
Осымен БД процесін құруы аяқталады , реструктуризации режімімен жылжыуымызға болыды. Осыдан кейін құрылған кестелермен жұмыс үшін қарапайым қосымшаларды өңдеуге көшеміз.
№ 2 Лабораториялық жұмыс
DELPHI-ДЕ ДҚБЖ-НЫ ҚҰРУ
Сабақтың мақсаты: Экрандық форманы құру, ДҚ-ға рұқсатты орнату және мәліметтерді өңдеуді ұйымдастыру
