24. Zwycięstwo w II wojnie światowej

pozwoliło rozszerzyć strefę wpływów ZSRR na kraje Europy Środkowo-Wschodniej: Polskę, Czechosłowację, Rumunię, Węgry, Bułgarię oraz utworzoną przez ZSRR NRD. Wpływy w Jugosławii ustały wraz z secesją spod dominacji Moskwy J. Broz Tity. Albania pod rządami E. Hodży (od 1948) uznała za destrukcyjne dla komunizmu światowego oświadczenie N.S. Chruszczowa na XX Zjeździe KPZR (1956) i szukała protekcji komunistycznych Chin. Obok zdobyczy terytorialnych w Europie ZSRR zajął także japońskie Wyspy Kurylskie i część Półwyspu Koreańskiego, gdzie w 1948 utworzył Koreańską Republikę Ludowo-Demokratyczną.

1947-1956 z inicjatywy ZSRR działało Biuro Informacyjne Partii Komunistycznych i Robotniczych (Kominform), które pozwalało na kontrolowanie partii komunistycznych w krajach uzależnionych od ZSRR. Formą ingerencji ZSRR w politykę państw od niego niezależnych była działalność III Międzynarodówki Komunistycznej (1919-1943), a po II wojnie światowej subsydiowanie i wspieranie propagandowe partii komunistycznych Francji czy Włoch, ruchów pacyfistycznych, kontestacyjnych, terrorystycznych i antynuklearnych w Europie Zachodniej i USA.

25. Przedstaw powstanie ChRLObserwując modernizację w Japonii, chińscy intelektualiści chcieli reformować swój kraj na modę zachodnią. W 1911 kolejni gubernatorzy prowincji zaczęli stwierdzać, że to już koniec cesarstwa i Dynastii Mandżurskiej, nie było rewolucji, ani żadnych walk. Nie miał kto efektywnie sprawować władzy, pierwszy prezydent Sun Jatsen (pinyin: Sun Zhongshan) oddał władzę generałowi, który dowodził armią w czasie Powstania Bokserów (Yuan Shikai) W 1912 uchwalono tymczasową konstytucję oraz otwarto Zgromadzenie Narodowe (partia Kuomintang). Chińska demokracja nie przetrwała próby czasu. Kraj szybko pogrążył się w chaosie, a po władzę nad regionami sięgnęli lokalni przywódcy.

Agresja i okupacja Chin ze strony Japonii w latach 1931-1945 przyniosła powstanie ruchów wyzwoleńczych. Brak porozumienia między Kuomintangiem a KPCh (Komunistyczna Partia Chin) doprowadziła do wojny domowej (1946-1949) zakończonej zwycięstwem Armii Ludowo-Wyzwoleńczej. W 1949 proklamowano ChRL. Przeciwnicy KPCh schronili się na wyspie Tajwan.

KPCh zdobyła początkowo autentyczne poparcie ludności i rozpoczęła reformy społeczne, które dopiero z czasem przybrały radykalny charakter. Przewodniczący KPCh od 1943 r. Mao Zedong (współzałożyciel partii Kuomintang, którą później zwalczał) został jednocześnie przewodniczącym Chińskiej Republiki Ludowej proklamowanej w Pekinie 1 października 1949 roku.

26. Przedstaw genezę, przebieg I skutki wojny w Korei

Mimo iż druga wojna światowa oficjalnie skończyła się w 1945r., to pewne konflikty zbrojne toczyły się nadal. Wywołane były one ciągłą rywalizacją radziecko - amerykańską. Konflikty przeniosły się Półwysep Koreański. Dawne kolonie wraz z uzyskaniem niepodległości mogły samodzielnie korzystać z dóbr naturalnych, wybierać dowolne systemy polityczne, współdecydować o polityce ONZ. Jednak znaczne zacofanie w rolnictwie i przemyśle sprawiło, że stanowią one dziś tak zwany Trzeci Świat.  Jednym z poważniejszych konfliktów okresu powojennego była właśnie wojna w Korei. W 1945 wojska aliantów wyzwoliły okupowaną przez Japończyków Koreę. W części północnej dokonała tego Armia Czerwona, w południowej Amerykanie. Linię podziału ustalono wzdłuż 38 równoleżnika, a zgodnie z porozumieniem zawartym w Moskwie ogłoszono tymczasowy koreański rząd demokratyczny. W tym celu powołano amerykańsko-radziecką komisję. Jednak dość szybko pojawiły się znaczne rozbieżności w wizji przyszłego ustroju Korei. Wobec narastającego sporu w 1948r. ONZ powołała Komisję Tymczasową , która nadzorowała wybory w południowej części kraju.  Wybory wygrało stronnictwo, na czele którego stał Li-syng-man który ogłosił powstanie Republiki Korei ze stolicą w Seulu. Trzy miesiące później wybory w Korei Północnej umożliwiły ZSRR doprowadzenie do władzy popieranego przez Moskwę  Kim Ir Sena. Jego komunistyczna partia ogłosiła powstanie Koreańskiej Republiki Ludowo-Demokratycznej ze stolicą w Phenianie. Pod wpływem nalegań Stanów Zjednoczonych Ameryki, ONZ uchwaliło zbiór praw uznający za jedyny legalny rząd, koreański gabinet Li-syng-mana. Na mocy tych praw z Korei zostały wycofane wojska amerykańskie i radzieckie, pozostawiając jednak grupy doradców wojskowych.  Konflikt wybuchł ponownie w czerwcu 1950r. Licząca około 200 tysięcy armia KRL-D zaatakowała Koreę Południową, liczącą jedynie 95 tysięcy żołnierzy pod bronią. Armia południowa zepchnięta została daleko poza linię demarkacyjną ustaloną dwa lata wcześniej. Tym razem kwestia koreańska trafiła na forum Rady Bezpieczeństwa ONZ, która uchwaliła skierowanie na front międzynarodowych sił zbrojnych, zdominowanych przez wojska amerykańskie. Dowódcą został generał Douglas Mac Arthur. W lipcu 1950r. wojska wylądowały w południowej części kraju i niebawem wyparły oddziały komunistycznej Korei poza linię 38 równoleżnika oraz zajęły większość jej terytorium. Zbliżenie wojska ONZ do granicy komunistycznych Chin spowodowało, że w październiku po stronie KRl-D przystąpiła do wojny prawie milionowa, tak zwana ochotnicza armia chińska. Wojna trwała trzy lata, tocząc się różnorodnymi torami. Po wielu miesiącach rozmów między przedstawicielami obydwu stron, w Panmudżon, dnia 27 lipca 1953r. zawarto rozejm. W myśl jago postanowień zaczęły istnieć dwa państwa koreańskie. Rozgraniczyła je linia równoleżnika 38. Do przestrzegania postanowień z Panmudżon powołano międzynarodową komisję, w której skład weszli przedstawiciele Czechosłowacji, Szwajcarii, Szwecji i Polski. W walkach straciło życie 1,7 miliona Koreańczyków, około milion Chińczyków oraz 140 tysięcy żołnierzy amerykańskich. Wojna spowodowała poważny wzrost wydatków na zbrojenia zarówno NATO jak i w państwach bloku sowieckiego. Była także pierwszą poważną próbą sił dwóch supermocarstw i kulminacyjnym momentem zimnej wojny. W ciągu tych trzech lat, zimna wojna stała się wojną gorącą, co uświadomiło całemu światu realne zagrożenie wybuchem wojny globalnej i ponownym użyciem bomby atomowej.  27. Omów kult jednostki KRLD

Kult jednostki - kult przywódcy w imperialnym, autorytarnym lub totalitarnym systemie władzy. Przywódca otaczany takim kultem jest przedstawiany przez państwową propagandę jako osoba nieprzeciętnie utalentowana, nieomylna, której cały naród jest winien wdzięczność. Jego wizerunek jest powielany w niezliczonych pomnikach, obrazach

itd., a przypisywane mu myśli i wypowiedzi są nieustannie cytowane w książkach i innych mediach. Jakakolwiek próba kwestionowania geniuszu osoby otaczanej kultem bądź dewastowania jej wizerunków w totalitarnym państwie jest karana surowymi represjami. Czasami kult przybiera formę parareligijną z "rytuałami" na część przywódcy, "modlitwami" do niego i "medytowaniem" jego wypowiedzi.

Ponad 20 milionów ludzi, którzy oddają boską cześć swemu byłemu oraz aktualnemu dyktatorowi. Kim-Ir-Sen skonstruował swoją własną gałąź myśli komunistycznej, nazwanej `chuche sasang`, co znaczy `oparcie w sobie`. Od początku, Kim używał `chuche`, żeby rządzić krajem, i uznał Juche za ideologię polityczną, realizującą program państwa, kiedy Kim ogłosił niezależność Korei Północnej od wpływów politycznych sowieckich i chińskich w latach 60-tych. Chuche modyfikuje teorie Karola Marksa i W. I. Lenina i stosuje je do warunków miejscowych czyli północnokoreańskich. Teraz komendę objął Ukochany Przywódca. Kim-Dzong-Il od dawna był szykowany na następcę Kim-Ir-Sen`a, i kiedy ten zmarł w lipcu 1994 roku, Korea Północna stała się pierwszym w historii przykładem `komunistycznej monarchii`. Tak więc teraz kraj również oficjalnie czci Kim-Dzong-Il`a. Domy w całym kraju mają ładnie ozdobione, duże fotografie obu mężczyzn i ich „święte" dzieła. Ludziom wmawia się, że Kim-Dzong-Il urodził się na świętej górze Paekdu, jak mityczny bóg (naprawdę Kim-Dzong-Il urodził się na Syberii). Krytycyzm wobec Kim-Dzong-Il`a nawet we własnym domu jest całkowicie niedopuszczalny i może się skończyć surową karą. Kult Kim`ów i Chuche (Juche). W wielu aspektach, Północni Koreańczycy oddawali cześć boską i uważali Kim-Ir-Sena za `boga żywego`. Jego rodacy nazywali go `Wielkim Przywódcą`, a jego syna Kim-Dzong-Il`a `Ukochanym Przywódcą`. Dzieciom wmawia się od najmłodszych lat, że `Wielki Przywódca` jest heroiczną figurą, która niczym ojciec, obroni ich od zła, które czyha za granicą. Nawet po swej śmierci, Kim-Ir-Sen cieszy się ogromną popularnością wśród swoich ludzi. Jego ogromne mauzoleum w Phenianie, odwiedzają tysiące ludzi dziennie, którzy oddają swój szacunek i kładą żałobne wieńce.

28. Przedstaw politykę mocarstw wobec Niemiec realizowaną w ramach Sojuszniczej Rady KontroliNajwyższy organ rządzący 4 mocarstw okupujących Niemcy po II wojnie światowej - ZSRR, USA, Wielkiej Brytanii i Francji. Utworzony 5 VI 1945 w Berlinie Zachodnim, składał się z naczelnych dowódców sił zbrojnych w 4 strefach okupacyjnych. Sojusznicza Rada Kontroli Niemiec rozpoczęła działalność 30 VIII 1945. Do jej zadań należała koordynacja działalności wojskowych zarządów 4 stref okupacyjnych. Rozpatrzyła ogółem 193 sprawy (z których 140 uzyskało jednogłośną aprobatę) dotyczące głównie demilitaryzacji i denazyfikacji Niemiec. Opracowaniem bieżących materiałów i przygotowaniem projektów uchwał zajmował się Komitet Koordynacyjny, któremu podlegało 10 dyrektoriatów, podzielonych na liczne wydziały i komisje. Rozbieżności między ZSRR i pozostałymi członkami Sojuszniczej Rady Kontroli Niemiec doprowadziły do zaprzestania jej działalności - ostatnie posiedzenie odbyło się 20 III 1948. Przedstawiciele Sojuszniczej Rady Kontroli Niemiec spotykali się nadal w Berlińskim Centrum Bezpieczeństwa Powietrznego, odpowiedzialnego za ruch samolotów wojskowych i cywilnych, oraz w Międzynarodowym Biurze Ułatwień, któremu podlegał ruch osobowy. Działalność Sojuszniczej Rady Kontroli Niemiec zakończyło ostatecznie porozumienie 4 mocarstw w sprawie Berlina Zachodniego, podpisane 1971. Decyzją mocarstw okupacyjnych, również Berlin podzielono na cztery sektory. Każda niemiecka strefa okupacyjna dostała własne parlamenty i rządy, a wspólna, sojusznicza Rada Kontroli wydawała ustawy regulujące wszystkie dziedziny życia całości okupowanych Niemiec.