Ашық типті Акционерлік қоғам акционерлері реестрлерін енгізу және акция беру туралы өткізу нұсқауы

Мсн, , ашык тиіггі Акционерлік қоғам-

ның тіркелген өкілі ретінде 200_ жылдың " "

№ Шарты негізінде төменде көрсетілген акдиялардың берілуін

жүргізуді және көрсетіінен түлғаны Акңиөнерлер реестріне акңиөнер

ретінде кіргізуге жөне реестр кешірмесі берілуін сүраймын

толқүжат сериясы № " "

200_ жылы берілген.

Берілетін акңиялар туралы мөліметтер: акңиялар типтері мен саны:

1. кэдімгі атаулы

2. таңдаулы

нөминалды қүны ортақ:

1. кәдімғі атаулы акциялар

2. таңдаулы акциядар

мемлекетгік тіркеу коды

мемлекеттік тіркеу күні

Осы откізу акгісінде корсетілген акциялар аманат нысаны, үшінші адамдардыц нысаны бола алмайды жэне Қазақстан Рерпубликасының азаматтық заңына сөйкес басқа міңдстгері жоқ.

" " 200_ ж.

Қолы

2-тарау. Айырбас

Затгай айырбас жасау жолымен тауарды ақылы өткізу (АК-тің 501- 505 бантары) сатып алу-сату туралы тиісті ережелерге сілтеу жолымен реттелген. Сонымен қатар алғаш рет АК-тің 26-тарауында айырбасқа бай- ланысты томендегідсй ерекше мэселелер көзделген:

• айырбасталатын тауарлар бағасындағы айырмашылықтарды өтеу тәртібі (АК-тің 502-бабы, 2-тармағы);

• бүл тауарларға меншік қүқығын өткізу сөті (АК-тің 504-бабы);

• айырбас кезіндегі тараитар міндеті (АК-тің 503-бабы);

АК-тің 502-бабына сәйкес, айырбасталатын тауарлар тең болмаған жағдайда, айырбасқа қойылған тауарының қүны тәмен тауар беруге міндетті тарап шартта өзгеше көзделмесе, бағадағы айырмашылықты та- уар беру міндетіи орындағанға дейін немесе кейін төлеуі қажет.

АК-тің 504-бабы айырбасталатын тауарға меншік қүқығын ауыстыру кәзделген. Айырбас шарты бөйынша сатып алушы ретіндегі тараиқа ай- ырбасталатын тауардың меншік қүқығы әтеді, міндеттер орындалғаннан кейін тараптар бір мезгілде тауарларын береді.

Шарт бойынша тауарды келесі тарапқа бергеннен кейін гауар беру міпдеттерін атқару мерзімдері айырбасталатын тауарларды беру мерзімдерімен сойкес келмеген жағдайда міндеттерді озара өрындау ерсжелері қөлданылады (АК-гің 284-бабы).

Айырбас шарты

қаласы " _" 200 ж.

Бір тараптан негізінде әрекет ететін, әрі қарай "I қатысушы"

(жиргы, қигиди)

деп аталатын өкілі және

(иіирттың біріпиіі қитысушысы -мекеменіц итиуы) (цышеті, іпегі, аты-жоні)

екінші тараігган негізінде әрекет ететін, орі қарай

(жаргы, қагш)и)

"II қатысушы" деп аталатын окілі

(ишрттың екінші қатысушысы - мекеменің атауы)

томендегілер туралы осы шартқа қол қойды.

(қызметі, тегі, аты-жоні)

1. Осы шартқа сай I қатысушы айырбас ретінде II қатысушыга

(тиуар атиуы)

береді, ал II қатысушы да айырбас ретінде құны айырбасталатын тауарга

тсң I қатысушыга береді.

(тауар атауы)

2. Тауарды беру және кабылдауга байланысты шыгындар өтеледі

(ишгынОы отеитін қатысушыны корсетіңһ).

2. Осы шарт бойынша айырбасталатын тауарларга мсншік қүқыгы осы шарттың 1-тармагында корсстілген тауар беру міндетгерін орындау- дан кейін отеді.

3. Осы шарт бойынша алынган тауар үшінші адам арқылы қайтарыл- ган тарагі шарт орындалғанга дейін туындайтын себеп негізінде келесі Тараптан осы шарт негізінде алынған тауарды қайтаруға, сонымен қатар шығынды етеуді талап етуге міндетгі.

4. Осы шартгың 4-тармағында апықталған жауагікершілікпен қатар Тараптар Қазақстан Республикасынын азаматгық заңында козделген жауапкершілікке тартылады.

5. Осы шарт қол қойылған сәтген бастан күшіне енеді, 2 дапасы жа- салган.

Тараптардың мекен-жайлары мен банк реквизиттері:

I қатысушы: II қатысушы:

Қолы Қолы

Мор. Мөр.

3-тарау. Сыйға тарту

АК-тің 27-тарауында мүлікті тегін беру-сыйға тарту реттелген. Сыйға тарту ретінде тек затгай және ақшалай сыйлықтар ғана емес, сонымен қатар мүлік қүқығын тегін беру жатады және сый алушы сыйға тартушы алдында мүліктік міндеттерінен босатылады.

Сыйға тартуды сылтау етіп, бөтен адамның мүлкін ысырап қылудан және басқа мүліктік қылмыстардың алдын алу мақсатында мемлекетгік және коммуналды мүлікті сыйға тартуға, коммерциялық үйымдар ара- сында сьійға тартуға, жасы кәмелетке толмаған балалардың мүліктеріп сыйға тартуға, мемлекеттік қызметгегі, емдеу және тәрбие мекемелері қызметкерлеріне (АК-тің 509-510-бантары) сыйға тартуға тыйым салын- ған жөнс шектеулер қойылған. Сый алушы сыйға тартушы мен оның жақыіщарына қарсы орекетгер жасаған жағдайда, бағалы сыйлықтарды дүрыс үстлмаған, банкрот туралы заіщы (АК-тің 512-бабы) айналып откен жағдайда сыйға тартуға тыйым салатын арнайы ережелер бекітілді. Сый алушының сый берілгенге дейіп одан бас тарту қүқығы көзделғен (АК- тің 507-бабы).

Сый алушыға сыйды беруғе үласатын сыйға тарту, АК-тің 508-бабы- ның 2 жөне З-тармақтарыңца көзделген жағдайларды қоспағанда, ауыз- ша жасалуы мүмкін.

Сыйды беру оны тансыру, симводцық беру (кілттерді табыс ету жоне г.б.) не қүқық белгілейтін қүжатгарды тапсыру арқылы жүзеге асырыла- ды.

Қозғалмайгын мүлікті сыйға тарту шарты

• Сый беруші занды түлға болған және сыйдың қүны заң актілеріңце белгіленген он айлық есептік корссткіштен асатын;

• шартта алдағы уақытга сыйға тартуға уоде етілген жағдайларда жаз- баша жасалуы керек.

Қозғалмайтын мүлікті сыйға тарту шарты мемлекетгік тіркелуі керек.

Сыйга тартудың арнайы гүрі ретіңце жалпы пайдалану мақсатында қайырмадцық жағдайлары қарастырылған (АК-тің 516-бабы). Қайырмал- дық барлық жағдайларда ешкімнің рүқсатынсыз жөне келісімінсіз жаса- ла береді. Қайырмалдыққа берілген мүліктің қайырмалдық беруші көрсет- кен мақсатқа сөйкес найдаланылмауы сыйға тартуға тыйым салуға иегіз болады. Сыйга тарту мен қайырмалдылық туралы нормалар, әдетте, қай- ырымдылық, ғылым, білім және мәдениет саласын тегін қаржыландыру негізін жасауға бағыттталған.

Сыйга тарту шарты

қаласы " " 200_ ж.

Бір тараптан негізінде әрекет ететін, өрі қарай

(жиргы, қагиііа)

"Сый беруші" деп аталатын өкілі

(сыйга тартуиіы мекеменің атиуы) (қышеті, тегі, аты-жоні)

және екінші тараптан негізінде әрекет ететін, әрі қарай

(жаргы, қагида)

"Сый алушы" ден аталатын екілі ;

(мекемепің атауы) (сый алушы азаматтың тегі, аты-жоні)

темендегілер туралы осы шартқа қол қойды:

1. Осы шартқа сай Сый беруші Сый алушыныц меншігіне әрі қарай "сый" деп аталатын тегін береді.

(қозгалатын жоне қозгалмайтып муліктің атауы)

2. Сый алушы осы шарт бойынша альінган сыйдан сый берілгенге дейін бас таргуга қүқылы. Мүндайда сыйдан бас тарту жазбаша түрде жасалуы керек жэне Сый беруші Сый алушыдан сыйдан бас тартудан болган нақты шыгынды отеуді талап етуге қүқылы.

3. Сыйдың кемшіліктері салдарынан Сый алушының омірі мен денса- улыгына нсмесе мүлкіне тиген зиянды АК-тің 47-тарауы мен 14-бабында көзделген ережелерге сай Сый беруші етсуі керек.

4. Осы шартта кезделмеген барлық басқа жагдайлар Қазақстан Рес- публикасының азаматтық зацында козделген нормалармен ретгеледі.

5. Осы шартгың 2 данасы жасалган.

Тараптардың мексн-жайлары:

Сый беруші: Сый алушы:

телқүжаты

сериясы: №

берілген.

(қаишн, кім)

Сый беруші: Сый алушы:

Қолы Қолы

Мор. Мор.

4-тарау. Жалдау

АК-тін 29-тарауында жадцаудың барлық түрлеріне қатысты жалны қағидалармен қатар, колік қүралдары түрлерін, ғимараттар мен қүрылы- стар, кәсіпорындар және қаржы жадцау түрлерін реттейтін қағидалар қамтылған.

540-бапта, түтастай алғанда, жалдау шартының дәстүрлі анықгамасы сақталған: жалға беруші жалға алушыға мүлікті ақы голеп, уақытша иеленуінс жоне пайдалануына немесе уақытша пайдалануына беруғе міпдеттенеді. Бірақ жалдаған мүлікті осы шартқа сай пайдалану неғізіиде алынған жеміс, онім және басқа да кірістер жалға алушының меншігі болын есептеледі (АК-тің 554-бабы).

Жалдау шаргында жалга берілетін мүлікті анықтауға мүмкіндік беретін деректер көрсетілуі керек. Мүндай деректер болмаған жагдайда жалдана- тын мүлік объектісі туралы талаптар келісілмеген болып есептеледі жоне жалдау туралы шарт жасалды ден саналмайды (АК-тің 542-бабы', 1-тар- мағы).

Жалға жер учаскелері, оқшауланғаи табиғи объектілері, кәсіпорындар мен басқа да мүліктік кешендер, ғимараттар, қүрылыстар, жабдықтар, көлік қүралдары мен пайдалану барысында өздерінің табиғи қасиетгеріп жоймайтын басқа да затгар (түтынылмайтын затгар) берілуі мүмкін.

Заңдарда мүлікті жадцауға тапсыруға жол берілмейтін немесе шектеу жасалатып мүлік түрлері белгіленуі мүмкін.

Шартгың формасына ортақ талаи - мерзімі бір жыдцан кои болса - жазбаша форма, ал егер тараптардың бірі заңды түлға болса, мерзіміне қарамай-ақ, шарт жазбаша жасалады. Шартгың тіркелуі қажсттілігі ортақ тортін болып есептеледі, озгеше жағдайлар заңмсн бекігіледі.

АК-тің 545-бабында жалдаудың не қыска, не үзақ мерзімдері белгіленбейді, мерзім мэселесін шешуді тараптардың қүзырына қалды- рады. Дегенмен, жшщаудың жекелеген түрлері мен мүлікгің жекелеген түрлерін жалдаудың ең үзақ мерзімдері заңда бекітілген.

Жалға алушыға шарт талаптарына сай келетін мүлікті үсыну жалға берушінің ең негізгі міндегтерінің бірі болып танылады. Шартта керсетілген мерзімде мүлік үсынылмаған немесе мүліктің керек-жарақ- тары мен оған қатысты қүжатгар берілмеген жағдайда жалға алушы шы- ғынның отелуін талап етіи қана қоймай, сонымен қатар шартты бүзуды да талап етуге қүқылы.

Жалға берілген мүліктің шарт жасарда айтылмаған, не жалға алушы мүлікті тексергенде байқамаған оны пайдалануға кедергі жасайтын ксмшіліктері үшін жалға берушінің жауапкершілігі жеке-жеке ретгелген. Жалға алушының қалауы бойынша кемшіліктерді не жалға беруші өзі, немесе соның есебінен, немесе жаіщау ақысын соған молшерлес азайту

есебінен, немесе шартгы мерзімінен бүрын бүзу арқылы жоюға болады.

Жалдау шарты ақылы болғандықтан, онда жалдау толеміне коп мән берілгсн. Жалдау толемін алуга болатын түрлі формалар берілген (және тізім толық деп есептелмейді), жалға алушының жалдау ақысын мерзімінде төлемегені үшін жауапкершілігі және мүндай жаідайда жалға берушінің жалдау шартын мерзімінен бүрын бүзуды талап ету қүқығы бекігілген. Жалға алушы жалдау толемі мерзімін үнемі бүзған жағдайда, жалға беруші одан жалдау ақысын көрсетілген мерзім ішінде жинагі гөлеуді талап ету енгізілген. Дегенмен, жинақталған толемдер молшері шектеулі: толемдер қатарынан екі мерзімнен артық уақытқа алынбайды (АК-тің 546-бабьі, 6-тармағы).

Жадцау шартгары тәжірибесінде жалдау ақысын қайта қарау мәселесі аса өзскті болып саналады. Заңда езгеше көзделмесе, тараптардың жал- дау ақысы молшерін жылына бір рет қайга қарау мүмкіндігі кезделеді, соньімен қатар запда жаіщаудың жекелеген түрлері мен мүліктің жекеле- ген түрлерін жаддаулар үшін езгеше мерзімдер, әдетге, үзағырақ мерзімдер белгіленеді (546-бап, 3-тармақ).

Мүлікті үстап-түгудағы тараптардың міндеттері дәстүрлі түрде болінеді: егер заіща езгеше кезделмесе, тыңғьшықты жоіщеу жүмыстарын жалға беруші, ал жеңіл жөңцеуді жалға алушы жүргізеді. Жалға берілген мүліктің тағдыры туралы мәселе де осылай шешіледі.

АК-тің 29-тарауында қосалқы жалдау мөсслесі барынша толық рет- телген. Егер заіща езгеше кезделмесе, жалға берушінің келісімімен мүлікті қайта жалдаудың жалпы принңиптері белгіленеді. Негізгі шартты (жал- дау шарты) мерзімінен бүрын тоқтатқан жағдайда, қайта жалға алушы үшін қосалкы жалдау шарты бойынша оның иелігіндегі мүлікті шарттың қалғап мерзіміне негізгі жалға алушы үшін жасалған жалдау шаргының талаптарыіщай жалдау шартын жасауға арнайы қүқығы кезделген. Бүл қағида жалға берушінің шарт бойынша контрагент таддау еркіндігін белгілі деңгейде шектейді. Оны енгізу жалдау қатынастарын (сң алдымен, жалға алушы мүлікті, негізінен, озі үшін емес, бірнеше қосалқы жалдау шарт- тарын жасау жолымен пайдаланған жағдайда) тәртіпке келтіру қажеттіліктерінен туындайды. Жалға беруші қосалқьі жалға алушыға шарт жасасуга келісім беруімен езініц оған деген қатынасын білдіргепдігі, со- пымен қатар қосалқы жалға алушының жалға алушының орнын басуы жалға берушінің жағдайын нашарлатпайтындыгы сияқты жағдайлар жа- лға бсрушінің қүқықтарын шектейтін жағдайлар болын саналады.

АК-тің 562-бабында мүлікті сатып алу завда, жалдау шартывда неме- се тараптардың қосымша келісімінде кезделген жагдайда жалға алынған мүлікті жалға алушының сатып алу мүмкіндігі кезделген.

Прокат жалдаудың бір түрі болып саналады (595-600 баптар). Қысқа мерзімге жасалған прокат шарты бойынша (бір жылға дейін) түтыну тау- ары ретінде қозғалатын мүлік (АК қағидалары, негізінен, осығын бағыт- талады), сонымен қагар шаруашылық жүргізу үшін (станоктар, жабдық-

2 Закаі № 79

тар жоне т.б.) мүліктер жалға беріледі. Бүл шарттыц негізгі элементі жа- лға беруші ретівде кәсіпкер және ол үшін прокатка алушы адам сүраған сәтте іздеген мүлік болган жағдайда ол адаммен шарт жасасу міндетгі болатындығында. Жалға алушы прокат шартынан кез келген уақытга бас тартуға (596-бап) женс алдын ала төленген жалдау ақысын қайтарып алуға қүқылы (599-бап).

Көлік қүралдарын оздігінше жалдау алғаш рет ретіеліп отыр. Бірінші кезекте - жүк жэне жолаушылар тасуіа жалданатын тсніз, өзен және өуе көліктері. АК-те барынша толық реттелген жалдаудыц басқа түрлеріне қарағанда, колік жарғылары мен кодекстері сияқгы арпайы запдарда колік қүрагщарының жекелеген түрлерін жаіщау ерекніеліктерін қосымша рег- теу мүмкіндігі белғіленеді.

АК-тің 29-тарауының бесінші параграфьпща колік күралдарын жал- даудың төмеіщегідсй ерекшеліктері ретгелген: мүндай шарттарда белгісіз мерзімге жалдау шарттарын жаңғырту туралы, кез келген мерзімге жал- дау шартын жасауда Жалға алушының басым қүқығы туралы қағидалар қолданылмайды.

Ғимараттар мен қүрылыстарды жалдау да түңғыш рет өзііщік азамат- тық-қүқықтық реттеу объектісі болып отыр.

АК-тің 582-бабыіща ғимаратгар мсн қүрылыстарды жадцау шарты- иың нысанына арнайы талаптар қойылады: шарт бірыңғай қүжат ретінде жазбаша нысанда жасалуы қажет. Сонымен қатар, бір жьілдан артық мерзімге жасалатын шарт үшін мемлекетгік тіркеу міндетгі түрде жаса- луы қажет, ол болмаса, шарт жасалды ден есептслмейді.

Тараптармен кслісіііген жалдау ақысынын көлемі ғимаратгы жалдау шартының негізгі талаптарының бірі болын саналады. Егер шаргта жал- дау ақысының көлемі гуралы талап болмаған жағдайда, шарт жасалды дегі есептелмейді (АК-тің 583-бабы, 1-тармағы).

АК-тің 584-бабында жалға алынған ғимаратты немесе қүрьілысты жалға алушыға беру мен оны қайтарудың ерекше тәртібі белгіленген. Нақты берумен қатар тараптар өткізу актісінс немесе беру туралы озге қүжатга- рға қол қоюлары қажет.

Кәсіпорынды жалдауга АК-тің 29-тарауының біріпші параграфы ар- налған. Шарггың пысанына қатаң талаптар қойылған: бірыңғай қүжат- ты қүрастыру, оның нагариаіщы куәліғі жэне шарггың мемлекегтік тіркеуі, шарттың нысаны сақталмаған жағдайда, ол шарт жасалды дегі есентелмейді. АК-тің 154-бабында белғіленген ережедсн тыс, тіпті нысан талаптары бүзылып жасалған жшщау шартын тарагітардың бір жағы орын- даған жағдайда да, шарт сот алдында жасалды деп есептслмейді. Ғима- раггы жалдауда да мүлік беру тәртібі барынша ресімделген (576-бап) және тараптардың еткізу акгісін жасап, қол қоюларын талап етеді.

АК-тің 573-бабыңца жалға алушыға берілетін кәсіпорынның бүкьт мүлік кешені аныкталады. Оның қүрамы ортекті болғагщыктан, элементгсріиің бар;шғы бірдей жағдайларда беріле бермейді.

Әдетге, мүліктік кешен элементтерініц барлығы жалға алушының меншігінде бола бермейді, сондықтан кәсіпорынды жалға беру процесін жеңілдету үшін жалға берушімен шартта өзгеше кезделмесе, кәсіпорын мсншік иесінің келісімінсіз берілс береді.

Жалға берушінің тиісті іспен айналысуға рүқсаты негізінде алынған қүқықтары, еғер заңда немссе басқа қүқықтық актілерде озгеше көздел- месе, жалға алушыға берілмейді.

Жалға берушінің қарыздарын жалға алушыға аударар кезде оның не- сие берушілерінің қүқьіқтарын қамтамасыз ету үшін 574-бапта алдын ала барлық несие берушілерге жазбаша хабарлау ироцедурасы көзделген. Қарызды аударуға келіспеген жағдайда осыңцай хабарламаны алған күннен үш ай мерзім ішінде кез келген несие беруші тиісті міңцеттерді тоқтатуға немесе мерзімінен бүрын орындалуын және келтірілген шыгынның өтелуін талаи етуте қүқылы. Осындай несие беруніілермен ссен айырысу аяқта- лганша, кәсінорын жаліа алушыга берілмейді.

Жалга берушініц кәсіиорыңцы жаңғыртуға рүқсаты бар-жоғына қара- мастан, жалга алыиған мүліктің жаңғыргуларының қүнын жалга алушыға қайтару тәртібі оны кәсіпорынды жондеуден откізіп, техникалық қайта жабдықгауга, сонымен қатар оны кеңейтуге ынталандырады (579-бап).

Нарықтық экономикасы дамыған басқа елдерде баяғыдан таныс, жал- даудың қаржы жалдау (лизинг) түрі Қазақстан Республикасында жақын- да ғана қолданыла бастады. АК қаржы жалдауды шет елдер тәжірибесіне жоне халықаралық конвснция жағдайларына сүйене отырып ретгейді.

Косіпкерлік істе пайдаланылатын түтынылмайтын затгардың кез-кел- ген түрі қаржы жалдау шартының нысанасы бола алады. Жер учаскелері жоне басқа табиғат объектілері бүл тізімге кірмейді.

Мүлік жалдау шарты

қаласы " " 200_ ж.

Бір тараптан негізінде орекет ететін, орі қарай "Жалға беруші''

(жиргы, қагиОа)

деп аталатын . окілі жоне

(жа.іга Гкруші мексмсніқ атауы) (қшмсті, тегі, аты-жоні)

екінші тарантан негізінде орекет ететін, орі қарай "Жалға алушы"

(жаргы, қагида)

деп аталатын ' өкілі

(жапга а.іуиіы мскемеиіқ атауы) (қыічеті, тегі, аты-жоні)

томеңцегілер туралы осы шартқа қол қойды: I. Шарт пысанасы және баска жалпы ережелер

1.1 Осы шартқа сай Жалга беруші Жалға алушыға төмеңцегі мүлікті төлемақысына уақьгтша иеленуге және пайдалануга береді.

2. Мүлік мына мерзімге, мына мақсатка

беріледі.

2. Төлемақының көлемі қүрайды және жылына тек бір рет

қана өзгертіледі.

2. Тараптар төлемақыны гөлеудің темеңцегідей тәртібі, талаптары жене мерзімдері туралы келісті:

3. Осы шартқа сай жалға берілген мүлікті пайдалану нәтижесінде алынған өнім мен пайда оның меншігі болып есептеледі.