İçәri otaqdan z I V ә r X a n ı m çıxır, Teymur bәyә әl verir.

Z i v ә r x a n ı m (gülә-gülә). A, zdravstvuyte, Temur bek!

T e y m u r b ә y (Zivәr xanımın әlini öpür). Zdrastvuyte, Zivar xanum!

Teymur bәy dә Zivәr xanım da otururlar Rüstәm bәyin yanında. Mirzә Mәhәmmәddәli acıqlı baxır bunlara. Teymur bәy papkanı açır, kağızları aralayır, sonra üç kağız qoyur Rüstәm bәyin qabağına; bu da kağızlara qol çәkir, verir Zivәr xanıma, o da qol çәkib, verir Teymurbәyә. Teymur bәy dә yığışdırır, qoyur papkaya.

T e y m u r b ә y. Sabahkı zasedaniyanın povestkasında smeta mәsәlәsi barәsindә bir şey yazılmayıb; bir az biqaidә oldu. Ola bilәr ki, yenә Әfruz xanım çığır-bağır sala.

Z i v ә r x a n ı m. Pajalsta, sәn qorxursan qorx, amma mәn heç dә qorxmuram. Onlar özlәri tutduqları iş guya çox qaydalıdı ki, bizimkini dә bәyәnmәyәlәr? Hәlә, sәn allah, o dünәnki nә hәrәkәt idi, o nә çәmxәm idi? Vallah mәn Әfruz xanımın yerinә xәcalәt çәkirdim.

T e y m u r b ә y (saatına baxıb deyir). Deyәsәn yubanırıq ha!...

3 I V ә r X a n ı m (durur ayağa). Rüstәm, bu gün cәmiyyәti-xeyriyyәnin o qәdәr işi var ki, bilmirәm axşama kimi qurtara bilәcәyәm, ya yox. Yaxşı olardı, sәn dә gedә idin, bizә kömәk elәyәydin.

R ü s t ә m b ә y. Eybi yoxdu, siz gedin, mәn macal elәsәm, gәlәrәm. Harda olacaqsınız?

T e y m u r b ә y. Qabaqca gәrәk teatra gedәk, atçotun kopyasını alaq, sonra Markovun kağız mağazasına gedәk, kağız seçәk.

R ü s t ә m b ә y. Ola bilәr ki, mәn dә gәlәm.

Zivәr xanım vә Teymur bәy dururlar ayağa. Zivәr xanım ayna qabağına gedib, şlyapasını düzәldir vә Teymur bәy ilә çıxıb gedir. Mirzә Mәhәmmәdәli yenә acıqlı-acıqlı baxır bunların dalınca. Q ә n b ә r, uzun çuxalı vә belindә xәncәr, yanında çoban Q u r b a n, girirlәr içәri. Qurbanın bir әlindә uzun çomaq, bir әlindә dәsmala düyülü bir qab. İkisi dә baş yendirirlәr.

R ü s t ә m b ә y. Qәnbәr, nә var, qoyunlar necәdi?

Q ә n b ә r. Sağlığın, bir şey yoxdu. Amma qoyunlara bәrk qızdırma düşüb, yaman qırır; heç bir әlacı da yoxdu. (Qurbanın әlindәn düyünçәni alıb qoyur yerә). Buyuraydınız, bu yavanlığı boşaldaydılar; bir az kәrәdi, bir az da tәzә şordu.

(Qәnbәr düyünçәni aparır içәri, qapının yanına qoyur).

Z ә h r a b ә y i m. Qәnbәr, niyә çoxdandı görünmürsәn?

Q ә n b ә r. Xanım bәyim, vallah macalımız olmur. Qoyunun azarı başımızı bәrk qatıb.

R ü s t ә m b ә y. Qәnbәr, bilirsәn nә elә? Sabah axşam mal hәkimi bizdә olacaq, cәmiyyәti-xeyriyyәnin yığıncağıdı; sәn dә gәl, yadıma sal, deyәk, bәlkә qoyunların qızdırmasına bir dava deyә.

Q ә n b ә r. Baş üstә, gәlәrәm.

R ü s t ә m b ә y. Hә, yadıma düşdü, dәvә yunu tapşırmışdım, heç yerini elәyә bildin?

Q ә n b ә r. Ağa, axtarıram. Dәxi bizә görә qulluq?

R ü s t ә m b ә y. Gedә bilәrsiniz.

Qәnbәr vә çobanlar çıxırlar.

(Rüstәm bәy gәlir anasının tәrәfinә vә gülә-gülә deyir). Ana, kefin necәdi? Yaxşıdır? Ana, bilirsәn nә var? Mәn lüğәt yazıram. Bilirsәn lüğәt nәdi? Yәni insanın dilindә hәr nә qәribә söz var, gәrәk o kitaba yazıla; hamısı gәrәk yazıla ki, bir söz dә qalmaya. Bәlkә sәn dә elә bir qәribә söz bilirsәn ki, bizim yadımıza düşmәmiş ola. Hә, nә deyirsәn, ana? Bir qәribә söz de yazım.

Z ә h r a b ә y i m. Bala, qadan mәnә gәlsin, mәn nә bilirәm ki, nә deyim?

M i r z ә M ә h ә m m ә d ә l i (durur ayağa). Dadaş, әgәr qәribә söz axtarırsan, mәndәn soruş, deyim; dәxi ağbirçәk arvad nә bilir, nә desin? Qәribә söz budu ki, indi maşallah kraxmallı alimlәr dәxi hicabı-zadı bilmәrrә atıb, başlayıblar russayağı üzüaçıq zindәganlıq elәmәyә. Elә mәnnәn olsa, lüğәtә bu mәtlәbi dә yazsan, pis olmaz. (Başmaqlarını geyir getsin).

R ü s t ә m b ә y (acıqlı vә ucadan). Mәhәmmәdәli, sәni and verirәm atavın goruna, mәndәn әl çәk.

Mirzә Mәhәmmәdәli başmaqlarını geyir getsin.

Z ә h r a b ә y i m (Mәhәmmәdәliyә). Bala, Mәhәmәdәli, bir dayan. Bala, bir dayan, bir getmә.

Zәhra bәyim qalxır ayağa, qoltuğundan bir bayaz çıxardır, gedir Mәhәmmәdәlinin dalıyca: o da qulaq vermәyib gedir. Zәhra bәyim yenә gәlib oturur yerindә vә bayazı qoyur qoltuğuna.

Sәmәd Vahid yazıya mәşğul olduqda, içәridәn uşaq ağlamağı eşidilir. Sәmәd Vahid, әlindә qәlәm, durur gedir qapıya tәrәf vә hirsli.

S ә m ә d V a h i d. Çocuq ağlamasın, bәn şer yazıyorum (gәlib oturur yerindә vә Rüstәm bәyә). Dadaş, әdәbiyyatdan lazımsa, nümunә olaraq bir şer deyim, yaz lüğәtә.

R ü s t ә m b ә y. Nә eybi var. Amma bu şәrt ilә açıq olsun. Yoxsa, doğrusu, mәn sәnin dilini qanmıram.

S ә m ә d V a h i d (kağızlarını әllәşdirir vә bir yerdәn şairanә oxuyur):

Әnzari-şәbabımda pәdidar olan, ey zill!

Ey zilli-tüluat, oluyorsun yenә peyda!

R ü s t ә m b ә y ("eh" elәyib, çönüb gedir öz stoluna tәrәf). O dili mәn özüm qanıram ki, lüğәtә dә yazam?

S ә m ә d V a h i d (durur ayağa vә kağızlarını yığışdırır ki, getsin). Dadaş, mәn söylәdiyim "Faust"dan türk dilinә tәrcümәdir. Bizim müәllimlәr bunu indi bu saat mәktәblәrimizdә balaca çocuqlara öyrәdiyorlar. Sәn ki, bunu qanmıyorsan, sәnayei-nәfisәdәn bibәhrә olmağını müşahidә ediyorsın, zәnnindәyim, әfәndim. (Sәmәd Vahid acıqlı, kağızı qәfәsәnin içinә atıb, durur gedir).

Rüstәm bәy tәәccüblü baxır onun dalıyca.

Z ә h r a b ә y i m (durur ayağa, bayazını qoltuğundan çıxardır vә Sәmәd Vahidin dalıyca). Bala, bir dayan! Bala, bir dayan. Sәmәd bala, bir dayan!

Rüstәm bәy dә kağızlarını yığışdırır vә acıqlı, hazırlaşır çıxıb getmәyә.

(İndi dә Zәhra bәyim bayazını buna tәrәf tutub yalvarır). Rüstәm, Rüstәm, ayaqlarının altında ölüm! Bir dayan! Bala, bir dayan, bir bu kitaba bax.

R ü s t ә m b ә y (acıqlı). Eh, ana, sәn allah әl çәk! (Rüstәm bәy dә çıxıb gedir).

Zәhra bәyim qalır ortalıqda tәk, әlindә kitab. Bir qәdәr fikirdәn sonra qayıdıb oturur yerindә, kitabın bir sәhifәsini açır vә diqqәt ilә baxır.

Bir qәdәr baxandan sonra başlayır haman sәhifәni öpmәyә.

P ә r d ә s a l ı n ı r.