19. Тоқыма материалдардың ылғалдылық түрлері, анықтау әдістері

Тоқыма материлдардың екі ылғалдылық түрлері бар: нақты және кондиционды.

Нақты ылғалдылық ( %)– атмосфералық шартқа байланысты. Сынаудан өткізгендегі материалдағы ылғалдылығын көрсетеді, ол келесі формуламен анық/ы. мұндағы -ауадағы нақты ылғалдылық үлгісінің салмағы, -өте құрғақ үлгінің салмағы.

Кондиционды ылғалдылық –материлдарды ылғалдандыру қалыпты атмосфералық жағдайдағы ( ,%) ылғалдылығын айтады.Оның фор/сы: , мұндағы, -материалдың талшықтық құрамы, -талшықтық кондиционды ылғ/қ.

20. Талшықтармен жіптердің бір циклді созу сипаттамалары

Талшықтар мен жіптердің созылуын зерттеуде бір циклды сипаттамалар кеңінен қолд/ы.Олар текстиль материалдарың деформациялану ерекшеліктерін жақсы көрсетеді.Бір циклды сипаттамаларды алу ұзақ уақыт сынақ жүргізумен бай/ты, талш-р мен жіптердің деформациясына әсерін тигізетін, полимерлік материалдарды деформациялауда үлкен рөл атқаратын уақыт факторын анықтауға мүмкіндік туғызады. Әдетте бір циклды сипат/ды алу үшін сыртқы созу күшінің мөлшері үзу салмағынан 25-30%шамасында болады. Бір циклды сипаттамалар қатарына толық деформация жатады.Толық деф-я 3 түрлі деф/дан құралады.

1.Серпімді(қайтымды) д,

2.Созылмалы эластикалық (аз қайтымды)

3.Құрама (қалдық н/е пластикалық)д/я.

26. Талшықтармен жіптердің иілу деформация ерекшеліктері.

Талшықтар және жіптер иілу деформациясына тұрақты түрде шалдығады. Олардың осы деформация түріне қарсыласуы төмен болғандықтан жеңіл иіледі. Талшықтардың иілгіштігі жіптер мен талшықтардың ерекшелігін сипаттайды. Иілгіштіктің әсерінен олар әдетте түзу сызықпен емес, иілген түрде орналасады. Иіру прцесстерінде, талшықтардың геометриялық қасиеттерін зерделегенде оларды арнайы түзету қажет болады. Сонымен қатар әртүрлі талшықтар мен жіптер иілдіру күшімен әсер еткенде деформациялануы әр түрлі болады. Талшықтар мен жіптердің иілгендегі жартылай циклді сипаттамаларын анықтау өте сирек кездеседі. Өйткені оларды иілдіруді үзілгенге дейін сынау тәжірибеде аз кездеседі. Оның себебі- талшықтар және жіптер өте кіші радиуспен иілмейді, сондықтан оларды бір рет иілдіру нәтижесінде үзілу ешқашан болмайды. Жіптердің толық иілу циклы «жүктеу – жүктен босату – тынықтыру» бір рет орындалған кезінде олардың қыртыстану бұрышын анықтайды. Қыртыстануы деп жіптің деформацияланған күйін сақтап қалу қабілетін, яғни иілген жерде бөліктері белгілі бір бұрышпен орналасуын айтады. Қыртыстануы – жіпте баяу тарайтын созылмалы және пластикалық деформациядан тұратын қалдық деформацияның пайда болу салдары. Жіп иілу деформациясында өзінің формасын сақтап қалуға қарсыласуын білу үшін оның қаттылығын зерделейді. Иілгендегі қаттылығы физикалық сипаттама болып саналады және де ию моментімен жіптің осінің қисығының арасындағы пропорционалдық коэфицентін көрсетеді. B=EI, Н*м/рад. Иілу деформациясында жіптер мен талшықтар үшін көп циклды сипаттамалар қызғушылық көрсетеді, өйткені соның нәтижесінде оларда шалдығу пайда болады. Көп қайталанатын иілдіру жіптерде маңызды құрылымдық өзгерістер түрінде пайда болады және де олар үлгінің кішкентай жерінде немесе деформация салынған тұста болады. Көп қайталанатын деформация талшықтар арасында және олардың ішіндегі байланыстардың әлсіздігін көрсетеді.