2.4 Сервистің анатомиясы
Адам денесі сиқты сервистер де бір бүтінге байланысқан әртүрлі бөліктерден тұрады. Әрбір бөлік жүйеде өзінше тағайындауға және тәртіпке ие. 2.2 суретте сол бөліктер сипатталған.
2.2-cурет - Сервистің жұмысы
Методтары бар сервис каналды, сервистерді клиенттер тауып қолдану үшін, қолданады. Сервистің клиенттері іс жүзінде методтарды шақырып, керек деректерді сервиске жіберү үшін, сервистің каналымен сәйкес каналды қолданады. Канал схемалардың, келісімдер және бір жақтан стратегия және екінші жағынан қолданылатын (орындалатын кезде) протоколдың комбинациясы болып табылады.Хабарламалар бұл каналмен кез келген бағытта жіберіледі. Канал протоколға сервис қандай бағытта және қанлай жеткілікті екен анықтамамен байланған. Протокол мысалға, HTTP немесе MSMQ берілген жағдайда деректерді орын алмастырады және сервис қай жүзеге асырылған операциялық жүйемен сүйеніледі. Канал хабарламалар жіберілетін өзінше бір құбыр болып табылады. Хабарламалар каналға клиенттермен жіберіледі (немесе сервистің басқа қолданушыларымен) және каналдан, сервис жариялайтын платформаның басқарушы стегімен шығарылады. Канал келісілген схемаға байлаулы. Канал схема мен келісімдерде болатын, сервистің іс әрекет метедеректерінің сипаттамасысыз толық болмайды. Канал сонымен қатар, сервисті тұтынушы іске асыратын стратегияны біледі.
2.5 Сервистің экожүйесі. SOA парадигмасы
Жоғары деңгейде сервис экожүйеде орналасады, онда бірнеше түсініктер SOA парадигмасын (2.3 сурет) құрайды.
Қосымшалар сервистерден құрылады.
Экожүйенің жүрегі – сервис. Сервистер – қосымшаларды құратын құрылыс блоктары. Қосымшалар түпкі қолданушыға, қолданушылық интерфейсінің нақты бөліктерімен немесе сервиске белгілі бір тізбекпен сұраныс жіберетін бизнес-процесстарымен бағдарламалық құралдар бола алады.
2) Сервистер күйді басқарады.
Сервистер және олардың операциялары жиі деректер қорында деректердің сақталуына және келешекте деректердің оқылуына жауап береді. Сервистер деректерді жадта сақтау мағынасында ағымдағы күйін сақтамасада, олар ағымдағы күйін сақтау үшін деректер қорына сұраныс жібереді.
3) Сервистер саясатты береді.
Сервис логиканы қолдану саясатын анықтауға құқығы бар. Саясат сервисті қолданушының тәртібіне керекті талаптарды сипаттайды. Саясатты клиенттің сервиске рұқсат берілгеніне дейін орындалатын шарттардың келісімі деп қарастыруға болады.
4) Саясат функционалды шарттарды анықтайды.
Саясатты анықтай отырып сервис шақырылатын тұғырға функционалды талаптарды бұйрық ете алады. Саясат клиентте белгілі бір қауіпсіздік деңгейін орнатуды талап ете алады.
5) Сервистер контракттармен шектеулі.
Іс әрекет сигнатурасын сипаттайтын контракттар бар болған кезде ғана сервистер де болады. Котнтракт клиент пен сервистің арасындағы келісім түрінде болады. Котнтракт нақты анықталып, орындалу кезінде сервиспен қосылу керек. Котнтрактсыз сервис клиенттік қосымшамен қолданыла алмайды.
6) Контракттарда схемалар болады, ал схемадал хабарламаның құрылымын анықтайды.
Схема XSD форматында (XSD – сервис іс әрекетіне түсетін хабарламаларды сипаттайтын метадеректер тілі, немесе сервис іс әрекетінің нәтижесі), операцияларға параметрлер құрылымының анықтамасы файл түрінде болады. Схемалар сервис операцияларының клиенттері деректерді форматтау үшін қолданылады. Ол деректер сервиспен шақырылған кезде түсіндіріле алады, сондықтан ол деректерге қайта сұраныс жібере алады. Бұл сериализация (формаға біртіндеп түрлендіру) және десериализация деп аталады.
2.3-сурет - Сервистің экожүйесі
7) Хабарламалармен алмасу протоколы – хабарламалар теруі.
Хабарламарды шақыру комбинациясы мен тізбегі қиынырақ алмасу протоколымен сипатталуы мүмкін. Яғни, хабарламалармен алмасу протоколы қандай әрекет бірінші , қандайы соңғы болып шақырылуын анықтай алады және операцияларды толық орындалу тізбегін анықтауға болатындығын.
8) Сервистер хабарламалармен алмасады.
Сервис экожүйесінде хабарламалармен алмасу басты бөлік болып табылады. Хабарламалармен алмасу операцияларды шақыру және жауап алуды білдіреді. Хабарламалармен алмасу – басқа машинада операцияларды шақыру тәсілі болып табылады. Бір хабарламалар клиенттен сервиске кіру параметрлерін жібереді, ал басқалары клиентке жауап қайтарады(кері бағытта).
2.6 Хабарламалармен алмасу моделдері
Хабарламалармен алмасу моделдері (кейде MEP деп аталады) екі мақсатқа: коммуникация және хабарламалармен алмасу, жетудің ортақ тәсілдер сипаттамасы болып табылады.
2.4-сурет - “Сұрақ – жауап” моделі
2.6.1 “Сұрақ – жауап” моделі
Бүл жиі қолданылатын модель. Клиент, сұраныспен хабарлама жіберіп, сервистен жауап хабарламасын күтіп, серверден ақпаратты сұрайды. Бұл сервистің қол жетерліктей болуын және клиент жауапты белгілі бір уақытта күтетінін білдіреді. Клиент күтетін жауаптың құрылымын нақты біледі. Сұранысты өңдеу кезінде ескерту жіберілген болса, кате болу хабарламасы жіберіледі (2.4-Сурет).
2.5–сурет - Бір бағытты модель