Мектеп жиһаздарына қойылатын гигиеналы? талаптар

Балалар мен жас?спірімдер мекемелеріні? негізгі б?лмелеріні? жи?аздарына ?ойылатын гигиеналы? талаптар, антропомерия, гигиена, физиология ?ылымдарыны? жетістіктеріне негізделеді ж?не жи?аздарды? ?р?айсысыны? ?олданылуына ?арап аны?тайды.

Негізгі талаптарды? бірі – ж?мыс столы мен орынды?тарды? баланы? бой ?зынды?ы мен дене пропорциясына міндетті т?рде с?йкес келуі. Б?л талаптарды? са?талуы балаларды? дене бітімі дамуыны? ?йлесімді болуына, дене т?л?асыны? д?рыс ?алыптасуына, ?ызмет ?абілетіні? ?за? уа?ыт жо?ары болуына жа?дай жасайды; Сонымен ?атар, к?з анализаторы мен тірек-?имыл аппаратыны? б?зылыстарыны? профилактикалы? шаралары ретінде де ?те ма?ызды роль ат?арады. Б?л талаптар са?талма?анда ж?мыс істеу жа?дайыны? ?олайсызды?ы арта т?седі: дене кейіпіні? е?кіштігі ?л?аяды, оны? ассиметриясы дамиды, “дене м?сініні?” б?лшы? еттеріне т?сетін ж?ктеме к?бейіп, ауырлы? орталы?ы ауысып, дене т?л?асыны? т?ра?сызды?ына ?келіп со?ады, балалар саба?та тыныш отыра алмай, арты? ?имыл-?оз?алыстары к?бейеді ж?не т.б.

?ылыми м?ліметтер бойынша бас пен денені? кеуде б?лігіні? ал?а ?арай біраз е?кіш болып келгені д?рыс. Денені? е?кіштігі азда?ан немесе орташа болып келеді. Аздап е?кіштік кеуде б?лігіні?, белге ?ара?анда?ы б?рышы 1700-?а жуы?, ал орташа бол?анда б?л б?рыш 1600-?а жуы? болып келеді. Статикалы? ж?не биомеханикалы? т?р?ыдан дене т?л?асыны? азда?ан е?кіштігі, ауырлы? орталы?ыны? амплитудасын онша к?п ауыстырмайтынды?тан д?рыс болып саналады. Орташа ж?не одан к?бірек е?кіштік ауырлы? ортасыны? ал?а ?арай ауысып, оны? ?оз?алу амплитудасын ке?ейтіп жібереді. М?ндай жа?дайда ар?а, мойын б?лшы? еттеріне ж?ктеме т?сетіндіктен, тыныс алу ?оз?алыстарыны? амплитудасы тарылып, пульс жиілігін біршама жо?арылатып, к?з к?руін нашарлатып, веналы? ?ан тамырларды? ?ызметін т?мендетіп, омырт?а аралы? шеміршектерді? алды??ы жа?ыны? жаншылуына ?келетіндіктен бір?атар патологиялы? ?згерістер ту?ызуы м?мкін.

Баланы? саба? кезінде стол?а д?рыс отыруы, баланы? басыны?, столды? жазы? бетіне е?кеюінен пайда болады, м?нда е?кею б?рышы 25-510, кеуде жа?ы 41-620, б?кіл дене 85-1000 болуы керек. Ол ?шін мектеп жи?аздарыны? негізіг б?ліктеріні? - стол мен орынды?ты? биіктіктеріні? ?атынасыны? д?рысты?ы міндетті т?рде са?талуы ?ажет.

Б?л ?атынастар дифференция, орынды? ар?алы?ыны? ара ?ашы?ты?ы ж?не орынды?ты? ара ?ашы?ты?ы к?лемдері ар?ылы аны?талады (сурет) Дифференция - столды? арт?ы ?ырынан (тігінен ал?анда?ы) орынды??а дейінгі ара ?ашы?ты?. Б?л аралы? иы?ты? шынта??а дейінгі ?зынды?ына 5-6см ?ос?ан?а те? болуы керек. Дифференцияны? 2см ?згеруі м?мкін. Одан жо?ары болуы о?ушы жазу жаз?анда о? жа? иы?ы к?теріліп т?руына, со?ан байланысты дене ассиметриясы дамып, омырт?а ба?аныны? ?исаюына жа?дай жасайды. Одан т?мен болуы денені? е?кіштенуіне, к?зді? д?птер немесе кітаптан д?рыс ара ?ашы?ты?ыны? б?зылуына ?келіп со?ады. Орынды? ар?алы?ыны? ара ?ашы?ты?ы - столды? арт?ы ?ырынан (к?лдене?інен) орынды? ар?алы?ына дейінгі аралы?, б?л аралы? к?кірек ??ысыны? алды??ы-арт?ы диаметрінен 5см жо?ары болмауы керек. Орынды? ар?алы?ыны? ара ?ашы?ты?ы жо?ары болса о?ушы орынды?ты? ар?алы?ын, ?осымша тірек ретінде пайдалана алмайтынды?тан ауырлы? орталы?ы алды?а ?арай ауысады, т?мен болса стол беті к?кірек ?уысына тіреліп, тыныс алу, ?ан айналу ?ызметі б?зылып, ж?мыста?ы дене т?л?асы ?олайсыз болып, статикалы? ж?ктеме жо?арылап, ?ажуды? басталуы жеделдеп, ?ызмет ?абілеті т?мендейді.

Орынды?ты? дистанциясы - столды? арт?ы ?ыры мен (к?лдене?інен) орынды?ты? алды??ы ?ырыны? аралы?ы. Орынды?ты? дистанциясы - теріс болуы керек, я?ни орынды?ты? отыр?ышы столды? астына 4-8см кіріп т?руы керек; «Н?лдік?, ?сіресе «о?? дистанцияда, о?ушы стол?а ?арай е?кейіп, алдына ?арай созылып отыру?а м?жб?р болады. Ж?мыста?ы дене т?л?асы ?олайсызды??а ?шырап, статикалы? ж?ктеме жо?арылап, ?ажуды? дамуы жеделдейді. «о?? дистанция о?ушы орнынан т?рып, столдан шы?уы ?шін ?ана ?ажет. «Теріс? дистанцияны? «о?? дистанция?а ауысуы стол ?а?па?ын ашу немесе орынды?ты жылжыту ар?ылы жасалады.