24 Билет

1.Жабық бөлмелердің ауадағы токсикалық заттар концентрациясы техникалық процесс,химиялық құрамы мен агрегаттық күйі,құрылғылардың герметизациясы,тех-тық процесстің автоматизациясы, вентиляция және зиянды заттарды жоюдың тиімділігі арқ.ан-ды. Шаң және газ тәрізді токсикалық заттардың концтр-сы сан.гигиеналық нормадан жоғалылаған болса, жұмысшыларда кәсіби аурулардың п.б. әкеледі.Тұрғын үйлер мен қоғамдық мекемелердегі ауаның хим.құрамы атмосфералық ауамен арнайы ластаушылар құралы көмегімен ан-ды.Жабық бөлменің химиялық құрамы ауа атмосф және арнайналыланган ластануышының құрамымен анықталады.Бул ластанушылар антропогенді факторлар:адамның өмір суруіндегі газ тектес заттар,(көміртегінің диоксиді,аммиак,аммиак туындылары т.б),токсинді заттар олар ауаға құрылыс және бөлім материалдарының полимерлерін шығарады.(фенол,фармальдигит т.б) Тұрыстық шаруашылық процесіндегі ластаушылар газ өртеу,жуу,тамақ жасау.тұрғылықты жердегі ауаның жағдайы коммунальды санитарлық жағдайына вентелацияның биіктігіне,эффективлігіне, тұрғындардың тығыздығына байланысты.

2.Тамақтану-ағзаның маңызды физиологиялық сұранысы, ол негізгі функцияларды: өсу, жетілу, жұмыс қабілеттілігінің белсенділігін арттыруды қолдауға және қамтамасыз етуге бағытталғаг. Тиімді тамақтану деп ағзаның энергетикалық,пластикалық, басқа да сұранысын қанағаттандыратын,зат алмасудың қажет деңгейін қамтамасыз ететін тамақтануды айтамыз. Тиімді тамақтану ағзаның жағдайын нормада устап және жұмыс қабілеттілігінің жоғары деңгейін камт-з етуі қ-т. Тиімді тамақтанудың негізгі элементтері:үйлесемді тамақтану және тамақтану режимі. Қолданылатын тамақ тағамдардың калориясын ағзаның физиологиялық сұранысы сай болу к-к, ал рационды калориясы-ағзаның тәуліктік энергия жоғалтуына сай болу к-к.Тамақтанудың физиологиялық нормасын, сау адамның және ауру адамның тамақтық үлесін құрастыру, сонымен қатар жаңа тағамдарды жасау үйлесімді тамақтану іліміне негізделген. Тамақтың құрамындағы ақуыздың,майдың,және көмірсулардың арақатынасы 1:1,2:4,6 деп берілген.Балалар ағзасында ақуыздың, майдың, және көмірсулардың арақатынасы 1:1:3, ал жасөспірімдерде 1:1:4 болу к-к. Тамақтанудың әлеуметтік-экономикалық негізін зерттеу тамақтандыруды жүйлендіруге, шаралар ұсынуға,тамақ өнеркәсібінің жеке түрлерінің жіктелуіне және жалпы біздің еліміздегі тағамдарды өңдеуді объективті түрде жобалауға әсерін тигізеді. Ұжымның тамақтануын зертеу-есептеу және зертқаналық әдіспен ан-ды және дастархан мәзіріне қарап қорт-ды жасайды.

3. Балалар күн тәртібінің негізгі элементтері: тамақ қабылдау,денесін және терісін таза ұстау үшін жүргізілетін шаралар,таза ауада болу, әр түрлі ойындар және дене шынықтыру түрлерімен айналысу, ұйқы,оқу үрдістері, үй жұмысын орындау, қоғамдық жұмыстарға және үйдегі жұмыстарға белсенді араласу,үйірмелерге қатысу. Мектепке дейінгі балалардың күн тәртібі түнгі ұйқы 10 сағ жуық болуы керек,күндізгі ұйқы 2 сағ,жоғарғы топтарда 90 мин болуы керек. Кіші топтарда (3-4 жас балалар) сурет, қол еңбегі, ән-күй, гимнастика сабақтарының ұзақтығы 10-15 мин көп емес,орта топтарда(4-5 жас бала)сабақ ұзақтығы 15-20 мин көп емес. Жоғарғы топтарда (5-6 жас бала) бірінші сабақтың ұзақтығы 20-25 мин, кейінгілерінің ұзақтығы 15 мин көп болмауы керек. Дайындық топтарында (6-7 жас бала) екі сабақты қатар 30 мин өткізуге болады. Бұл топта жазуды, оңай математикалық есептер шығаруды үйретеді. Балалар күніне4 рет тамақ қабылдау керек, әр тамақ ішу арасындағы үзіліс 3-3,5 сағ болу керек,таза ауада кемінде 5 сағ уақыт болу керек.