Жамбас астау көкеті құрылысы мен топографиясы

Жамбас астау көкеті,diaphragma pelvina,үшбұрыш пішінді,шаттың артқы бөлігінде орналасқан.Оның ұшы құйымшаққа,ал 2 басқа бұрышы шонданай төмпелеріне қараған.Жамбас астау көкеті арқылы ерлерде де әйелдерде де тік ішектің соңғы бөлігі өтеді. Ж.а.к-нің бұлш:терең және беткей қабаттардан тұрады.Ж.а.к-нің беткей бұлш-не артқы өтістің сыртқы қысқышы,m.sphincter ani externus жатады.Ж.а.к-нің терең қабатына 2 бұлщ:артқы өтісті көтеретін және құйымшақ бұлш. жатады.

-Артқы өтісті көтеретін бұлш,m.levator ani,-жұп,жіңішке үшбұрыш табақ пішінді,кең бөлігімен жоғары қараған.А.ө.к-тін бұлш.жиырылғанда жамбас астау түбі қатаяды және көтеріледі.Тік ішектің төменгі бөлігі алға және жоғары тартылып,қысылады.

-Құйымшақ бұлш,m.coccygeus,жұп бұлш,шонданай білігінен және сегізкөз-қылқын байламынан басталып,медиалды және артқа жүріп,құйымшақтың латериалды жиегі мен сагізкөз ұшына бекиді.Бұлш будалары медиалды жағынан сегізкөз-қылқан байламында жатады.Бір бөлігі байламға шырмалып,ж.а.к-нің артқы бөлігін қатайтады

Жамбас қуысының веналары

Мықынның жалпы венасы (V.iliaca communis)- Мықынның сыртқы және ішкі веналарының сегізкөз мықын буынының тұсындағы қосылысынан құралады.Мықынның жалпы артериясымен қабат орналасқан оң және сол жақ мықынның жалпы веналарының IV- V бел омыртқасының тұсында қосылуынан төменгі қуысты венасы түзіледі.

Жарт. сыңар вена; топ-сы,салалары .V.azygos-сың. вена мен v.hemiazygos-жарт. сың. вена іш қуысында бел веналарын бойлық бағытта байланыстыратын белдің өрлеме веналарынан-vv.lumbales ascendens түзіледі.О-р m.psoas major артында жоғары жүріп, көкет аяқшаларының б.ет шоғырлары арасында кеуде қуысына V.azygos –оң жақтағы n.splanchnicus-пен бірге,. v.hemiazygos сол жақтағы n.splanchnicus н.е симпат.қ сабаумен бірге өтеді. Омыртқа денелерінің сол жақ бүйір беттерінде төмен түсетін кеуде қолқасының артында v.hemiazygos жатады.ОЛ тек VII-VIII кеуде омыртқасына д. көтеріліп, кеуде қолқасы мен ductus thoracıcus артында омыртқа бағана-ң алд-ғы бетімен қиғаштай жоғары өтіп, V.azygos-қа құйылады.Тармақтары: көкірекаралық ағзалардан тарм-р мен төменгі солжақ қабырғааралық веналарды ,омыртқа өрімдері веналарын қабылдайды. Жоғ. сол жақ қабырғааралық вен-р v.hemiazygos accessorıa-ға құйылады.

Жатыр:Жатыр Uterus ,жамбас астау қуысында ,алдыңғы жағынан несеп қуығымен,артқы жағында тік ішек арасында орналасқан тақ.қуық бұлшықетті ағза юолып табылады.Жатыр түтігі арқылы жатыр қуысында келетін аналық жасуша ұрықтанған жағдайда,осы жерде одан әрі туғанға дейін дамиды.Бұл көбею қызметінен басқа жатыр етеккір қызметнде атқарады.Толыұ жетілген қыз жатыры алдынан артына қарай қысыңқы алмұрт пішінді.Онда түбін,денесін. Және мойнын ажыратады.Түбі Fundus uteri ,деп жатыр түбірінің жатырға кіретін сызығынан шыңғыңқылап тұрған жоғары бөлігін айтады.Денесі corpus uterı, үшбұрыш пішінді біртіндеп мойнына қарай таралады.Мойны Cervıx uterı, денесінің жалғасы болып табылады,бірақ оған қарағанда дөңгелек және тар болып келеді.Қабырғасы едәуір қалың болғандықтан жатыр қуысы cavitas uteri,ағзаның көлемімен салыстырғанда онша ұзын емес.Мойын өзегі қынап қуысына,жатыр тесігі ostium uteri, арқылы ашылады.Жатырдың тесігі екі ернеумен Labium anterius et posterius,шектелген.Артқы ернеу ұзындау көрінеді.Өйткені ол қынап оған алдыңғы ернеуге қарағанда жоғары бекиді.Мойын өзегінде қпатпарлар plicae palmulae, болады.Жатыр қабырғасы үш қабықтан:сыртқы қабық: Perimetrium,бұл жатырмен бітісіп,оның сірлі қабығын tunica serosa, болады.Ортаңғы қабық, myometrium,бұл бұлшықетті қабық, tunica muscularis.Қабырғаның негізгі бөлігін құрайды.Ішкі қабық endometrium, бұл шырышты қабық, tunica mucosa.Түтікті бездері бар glandulae uterinae, орналасқан.Шырышты бездері де бар glandulae cervicalis жатады.Екі қабат кезде жатырдың орташа ұзындығы 6-7,5см,оның 2,5см-і мойынның үлесіне келеді.

Жатыр түтігі.: құрылысы Жатыр түтігі, tuba uterine s. salpinx,жұп түтік болып табылады, онымен овуляция кезінде аналық жасушалар жатыр қуысына келеді. Әр бір түтік жатыржың жалпақ байламының жоғарғы боліміне орналасып , түтік шажырақай, mesosalpix, деп аталатын ішастар қатпарларымен қаусырылады. Түтіктің орташа ұзындығы, 10-12 см және де оң түтік әдетте сол түтіктен ұзын болып келеді. Жатырға ең жақын түтік 1-2 см бойы горизонталды орналасады; Түтікте мына болімдерді ажыратады; pars uterine-түтіктің жатыр қабырғасындағы бөлігі; isthmus, қылтасы- диаметірі 2-3 мм біртегіс тараған болім, ampulla- диаметірі біртіндеп үлкейетін қылтадан сыртқа қарай кететін болім. Infundibulum-құйғыш ампуланың тікелей жалғасы болып табылады және атына сәйкес жиектерінде көптеген өсінділер бар.Түтік қабырғасының құрлысы; ішастар немесе сірлі қабық астында тамырлар мен нервтер бар дәнекер тінді қабық, tunica subserosa, орналасады. Оның астында біріңғай салалы бұлшықет талшықтарының екі; сыртқы бойлық және ішкі дөңгелек қабаттардан тұратын бұлшықетті қабық , tunica muscularis, жатады.