Źródła informacji demograficznej

• Podstawowymi źródłami informacji o wielkości i strukturze ludności są spisy ludności i ewidencja bieżąca ludności.

• Spis powszechny jest metodą zgromadzenia danych dotyczących ludności wyodrębnionego terytorium, w ustalonym momencie. Spis ten obejmuje całą ludność, więc zalicza się do badań całkowitych. Wymóg ustalenia momentu do którego odnoszą się informacje nadaje mu charakter statystyczny.

Historia spisów – USA 1970, spis imienny, bezpośredni, trwał 9 miesięcy

Cechy Spisów

• Centralizacja – spis przeprowadza odpowiedni organ, który również opracowuje materiał.

• Powszechność – obejmuje wszystkich mieszkańców.

• Imienność – wszystkie osoby zajmujące gospodarstwo domowe

• Regularność – minimum raz na 10 lat

• Jednoczesność – spisuje się ludność w określonym momencie

• Międzynarodowa porównywalność

• Statystyczne ujęcie wyników i zagwarantowanie tajemnicy statystycznej

Najliczniejsze państwo na świecie to Chiny, później Indie i Stany. Pod koniec tego stulecia najcenniejszym surowcem będzie woda.

19 Pytań programowych dla krajów Europejskich podanych przez komisję statystyczną onz.

• Cechy Geograficzne

  • Miejsce pobytu w trakcie spisu

  • Miejsce stałego pobytu

  • Charakter miejsca zameldowania (wieś, miasto)

• Informacje dotyczące gospodarstwa domowego

  • Stosunek do głowy gospodarstwa domowego

  • Rodzaj gospodarstwa domowego

  • Wielkość gospodarstwa domowego

• Cechy osobiste

  • Płeć

  • Wiek

  • Stan Cywilny

  • Obywatelstwo

  • Narodowość

• Cechy Ekonomiczne

  • Zawód wykonywany

  • Główne źródło utrzymania

  • Gałąź gospodarki

  • Stanowisko społeczne

  • Stosunek do pracy (pracownik, pracodawca)

  • Miejsce pracy

• Wykształcenie

  • Poziom wykształcenia

  • Rodzaj wykształcenia

W okresach między spisowych przeprowadzane są tzw. mikrospisy przy pomocy metody reprezentacyjnej na próbie dla całej społeczności. Na podstawie spisów można dokonywać prognoz.

Ewidencja bieżąca Różni się od spisu powszechnego tym, że NIE jest badaniem jednorazowym lecz ciągłym wykonywanym stale. Na przykład urzędy stanu cywilnego notują: urodzenia, zawarcia małżeństw, rozwody, zgony. Pierwotnymi dokumentami są karty statystyczne: małżeństw, urodzeń, zgonów. Cechą charakterystyczną jest to, że wszędzie występują te same dane dotyczące osób np.: imię, nazwisko, data urodzenia, miejsce zamieszkania. W karcie statystycznej dziecka zawarta jest nawet godzina urodzenia, miejsce i numer urodzenia. Natomiast Karta statystyczna zgonu dzieli się na dwie części, pierwszą wypełnia lekarz, zawiera tam m.in. informację o przyczynie zgonu, natomiast druga część jest wypełniana przez urząd Stanu Cywilnego. Rejestracja bieżąca należy do badań całkowitych.

Są jednak badania specjalne: retrospekcyjne i prospekcyjne. Retrospektywne dotyczą zdarzeń z przeszłości. Respondenci udzielają informacji z pamięci (kwestionariusz, ankiety)(np. badania umieralności, dzietności)Wadą tych badań jest to, że polegają na pamięci więc mogą często być błędne. Wykorzystywane są więc głównie w analizie. Prospekcyjne dotyczą zdarzeń mogących wystąpić w przyszłości. Np. plany matrymonialne i prokreacyjne.