- •2.Пәннің жұмыс бағдарламасы -силлабус
- •2.1.Жалпы мәлімет
- •2.2.Бағдарлама:
- •2.4. Пәннің мазмұны
- •3.Глоссарий.
- •4.Дәріс тезистері
- •6.Студенттердің аудиториядан тыс өздік жұмыстары(сөж)
- •2.Жай сөйлемнің күрделенуі
- •7. Студенттердің ғылыми-зерттеу жұмыстары
- •1.Сөйлем, оның табиғаты
- •9. Қорытынды бақылау сұрақтары
7. Студенттердің ғылыми-зерттеу жұмыстары
1.Сөйлем, оның табиғаты
1.Сөйлемнің анықтамасы (орыс тіл білімінде, түркітануда, қазақ тіл білімінде).
2. Сөйлемнің негізгі белгілері
2.1.Сөйлемнің предиактивтік қасиеті
2.2. Сөйлемнің коммуникативтілігі
2.3. Сөйлемнің модалдығы
2.4. Сөйлемдегі интонацияның ролі
3. Қазіргі қазақ тіліндегі сөйлемнің құрылымдық типтері.
4. Сөйлемдегі сөздердің орын тәртібі
Әдебиеттер: 1,3,4,5,6,16,28,41,42,43,50
2.Жай сөйлемнің күрделенуі
1.Жай сөйлемнің табиғаты туралы, оны сөздер мен сөз тіркесінен ажырату жолдары .
2.Жай сөйлемнің біріңғай мүшелер арқылы күрделенуі
3.Жай сөйлемнің айқындауыш мүшелер арқылы күрделенуі
4.Жай сөйлемнің үйірлі мүшелер арқылы күрделенуі
5.Жай сөйлемніңқұрамындағы оқшау сөздер
6.Қыстырма сөзді сөйлемдер.
Әдебиеттер: 7,15,16,18,19,21,25,27,30,31,34,37,39,41,50
3.Құрмалас сөйлемнің жасалу жолдары
1.Құрмалас сөйлем, оның негізгі белгілері.
2.Қазақ тіл білімінде құрмалас сөйлемнің зертелуі.
3.Салаласу және сабақтасу туралы пікірлер
4.Құрмалас сөйлемнің жіктелу тарихы.
5.Құрмалас сөйлемнің жасалуы:
5.1.Жай сөйлем баяндауыш формалары арқылы
5.2.Көмекші сөздер арқылы
5.3.Интонация арқылы
Әдебиеттер: 1,3,4,5,6,16,28,41,42,43,50
4.А.Байтұрсынұлы және синтаксис мәселелері
1.А.Байтұрсынұлының «Тіл-құрал» еңбегі туралы
2.А. Байтұрсынұлы қазақ тіліндегі сөйлем туралы
3.А. Байтұрсынұлының сөйлем мүшелеріне жіктеу ерекшеліктері
4.А. Байтұрсынұлы қолданған синтаксистік терминдер
5.А.Байтұрсынұлы ұсынған терминдер мен ережелердің қазіргі тіл біліміндегі қолданысы
Әдебиеттер: 10,11,20,22,23,29,38,41,44,50
5.Қ. Жұбанов және қазақ тілінің синтаксисі
1.Қ.Жұбановтың қазақ тілі жөніндегі зерттеулері
2.Қ.Жұбанов сөйлем туралы
3.Қ.Жұбанов сөйлем мүшелері тарихы туралы
4.Қ.Жұбанов қазақ сөйлемін талдауындағы О.Есперсеннің «Үш ранг» теориясының көріністері.
Әдебиеттер: 10,11,20,22,23,29,38,44,50
6. Аралас құрмалас сөйлемнің қазақ тіл біліміндегі орны
1.Құрмалас сөйлем туралы жалпы түсінік.
2.Құрмалас сөйлем түрлерінің анықталуындағы олардың ішкі сыңарларының сандық құрамына байланысты мәселе
3.Құрмалас сөйлем сыңарлары арасындағы синтаксистік байланыс түрі
4.Құрмалас сөйлемдерді мағыналық таптастыру
Әдебиеттер: 1,3,4,5,6,16,28,41,42,43,50
7. Құрмалас сөйлем синтаксисінің зерттелуі
1.Құрмалас сөйлем туралы алғашқы пікірлер
2.Құрмалас сөйлем синтаксисінің қазан төңкерлісіне дейін зерттелуі
3.Құрмалас сөйлем синтаксисінің кеңес дәуірінде зерттелуі
4.Қазіргі құрмалас сөйлем синтаксисі
Әдебиеттер: 1,3,4,5,6,16,28,41,42,43,50
8.Құрмалас сөйлем синтаксисі
1.Құрмалас сөйлемнің грамматикалық сипаттамасы
2. Құрмалас сөйлемнің даму жолдары
3. Құрмалас сөйлемнің өзіндік айырым белгілері
4.Құрмалас сөйлемнің түрлері
Әдебиеттер: 1,3,4,5,6,16,28,41,42,43,50
9. Салалас құрмалас сөйлемдер
1. Салалас құрмалас туралы түсінік
2. Салалас құрмалас сөйлемнің жасалу жолдары
3.Салалас құрмалас сөйлемнің түрлері
Әдебиеттер: 1,3,4,5,6,16,28,41,42,43,50
10. Сабақтас құрмалас сөйлемдер
1.Сабақтас құрмалас сөйлемнің грамматикалық табиғаты
2.Сабақтас құрмалас сөйлемнің айырым белгілері
3.Сабақтас құрмалас сөйлемнің жасалу жолдары
4.Бағыныңқы сөйлемдердің топтастырылуы
Әдебиеттер: 1,3,4,5,6,16,28,41,42,43,5
11.Бөгде сөз және оның түрлері
1.Бөгде сөз туралы түсінік
2.Төл сөзбен төлеу сөз
3.Қазақ тілінң синтаксистік құрамындағы автор сөзінің орналасуы
Әдебиеттер: 1,3,4,5,6,16,28,41,42,43,50
12. Күрделі синтаксистік тұтастық
1. Күрделі синтаксистік тұтастық туралы түсінік
2. Күрделі синтаксистік тұтастықтың түрлері
3. Күрделі синтаксистік тұтастық және абзац
Әдебиеттер: 1,3,4,5,6,16,28,41,42,43,50
13.Синтаксистік конструкциялардың синонимдігі
1.Синтаксистік синонимиясы
2. Сөз тіркестерінің синонимиясы
3. Сөйлемдердің синонимиясы
Әдебиеттер: 2,26,45,46,47,50
14. Сұраулы сөйлем
1.Сұраулы сөйлем туралы түсінік
2. Сұраулы сөйлемнің мағынасына қарай бөлінуі
Әдебиеттер: 7,15,16,18,19,21,25,27,30,31,34,37,39,41,50
15. Сөз тіркестері
1. Синтаксистік байланыстар және сөзтіркесі
2.Сөз тіркестерінің түрлері
3.Етістікті сөз тіркесі
4. Есімді сөз тіркестері
Әдебиеттер: 8,9,12,13,14,15,16,39,41,50
16. Қазіргі қазақ тіліндегі жай сөйлем түрлері
1.Жай сөйлем туралы түсінік
2.Жай сөйлемнің зертелуі
3.Жай сөйлемнің құрылымдық ұйысымы
Әдебиеттер: 7,15,16,18,19,21,25,27,30,31,34,37,39,41,50
17.Сөйлемнің бірыңғай мүшелері
1. Бірыңғай мүшелер туралы түсінік
2. Бірыңғай тұрлаулы мүшелер
3. Бірыңғай тұрлаусыз мүшелер
4. Бірыңғай тұрлаулы мүшелердің байланысу тәсілдері
Әдебиеттер:10,11,12,15,17,22,36,41,50
18. «Шежіре түрік» жазба ескерткішіндегі жай сөйлемнің түрлері
1. «Шежіре түрік» ескерткіші туралы
2. «Шежіре түрік» ескерткішіндегі жай сөйлем түрлері
3. «Шежіре түрік» ескерткішіндегі жай сөйлемнің құрылымдық ерекшеліктері .
4. Қазіргі қазақ тіліндегі жай сөйлем түрлеріне қатысы
Әдебиеттер: 7,15,16,18,19,21,25,27,30,31,34,37,39,41
19.М.Томанов және құрмалас сөйлем мәселері
1. МТоманов қазақ тіл біліміндегі орыны
2.М.Томановтың құрмалас сөйлем туралы еңбектері
Әдебиеттер: 1, 3, 4, 5,6,7
20. Жай сөйлемнің тұрлаусыз мүшелері.
1.Тұрлаусыз мүшелер туралы
2.Толықтауыш
3.Анықтауыш
4.Пысықтауыш
Әдебиеттер: 7,15,16,18,19,21,25,27,30,31,34,37,39,41,50
8. ӘДЕБИЕТТЕР
1. Томанов М. Құрмалас сөйлем туралы бірер сөз // Қазақ тілі мен әдебиеті. Алматы 1956.№ 6.
2.Есенов Қ. Шартты рай тұлғалы оралым //Қазақ тілі грамматикасы бойынша зертеулер. Алматы: Ғылым, 1974.
3.Шалабай.Б. Құрмалас сөйлем құрылымына бірер сөз //Қазақстан мектебі. 1982. №8.
4.Есенов Қ. Құрмалас сөйлем синтаксисі. Алматы,1995
5.Базарбаев Н. Қазіргі қазақ тіліндегі арлас құрмалас сөйлемдер// Қазақ филологиясының мәселелері . Ташкент, 1974.
6. Сағындықұлы Б. Қазіргі қазақ тіліндегі аралас құрмалас сөйлемдер. А., АКД ,1997.
7.Ағманов Е . Қазақ тілінің тарихи синтаксисі.1986.
8. Әбілақов Ә. Қазіргі қазақ тіліндегі меңгеріле байланысқан есімді сөз тіркесі.1971.
9.Әбілақов Ә. Қазақ тіліндегі барыс жалғаулы сөз тіркестері, 1973 10.Балақаев М., Қордабаев Т. Қазіргі қазақ тілі. Синтаксис. 1966.
11.Балақаев М. Қазіргі қазақ тілі. Сөз тіркесі мен жай сөйлем синтаксисі. Алматы, 1992
12. Серғалиев М., Сайрамбаев.Т. Қазіргі қазақ тілі сөз тіркестері синтаксисі.1973.
13. Сайрамбаев Т. Күрделі сөз тіркестерінің кейбір мәселелері. 1976.
14.Сайрамбаев Т. Қазіргі қазақ тіліндегі күрделі сөз тіркестері.1981.
15.Сайрамбаев Т. Сөз тіркестері мен жай сөйлем синтаксисі. 1991.
16.Аманжолов С. Қазақ тілі ғылыми синтаксисінің қысқаша курсы. 1940.
17.Аманжолов С. Қазақ әдеби тілі синтаксисінің қысқаша курсы.1992.
18.Әміров Р.С. Жай сөйлем синтаксисі. 1993.
19.Әміров Р.С.,Әмірова Ж.Р. Жай сөйлем синтаксисі .1996.
20.Балақаев М. Қазақ тілі грамматикасы. Синтаксис. 1949.
21.Әбілқаев А. Қазіргі қазақ тіліндегі жай сөйлемнің түрлері.1963.
22. Жиенбаев С. Синтаксис мәселелері. 1941.
23.Жұбанов Қ. Қазақ тілі туралы зерттеулер.1999.
24.Мадина Ғ. Қазіргі қазақ тіліндегі жақсыз сөйлемдер.1959.
25. Мұсабекова Ф. Қазіргі қазақ тіліндегі жай сөйлем пунктуациясының негіздері.1959.
26.Хасенов Ә. Синтаксис пен пунктуацияның кейбір мәселелері.1957.
27.Бектаева Ш. Қазақ тіліндегі тұрлаулы мүшелердің инверсиялануы.1968.
28.Есенов Қ. Қазақ тіліндегі күрделенген сөйлемдер.1974.
29.Сауранбаев Н. Қазақ тіл білімінің проблемалары. 1982.
30.Күлкенова О. Қазіргі қазақ тіліндегі жай сөйлем синтаксисі. 1988.
31.Төлегенов О. Қазіргі қазақ тіліндегі жалпы модальді және мақсат мәнді жай сөйлем типтері.1968.
32.Сайрамбаев Т. Синтаксис туралы ойлар.1996.
33.Сайрамбаев Т. Синтаксистің кейбір мәселелері.1996.
34.Сайрамбаев Т. Сөйлемнің тұрлаулы мүшелері. 1991.
35.Сәдуақасов Ж. Қазақ тіліндегі бір құрамды сөйлемдер.1996.
36.Шаяхметова М.Х. Қазіргі қазақ тіліндегі сөйлемнің бірыңғай мүшелері.1980.
37.Әміров Р. С. Жай сөйлем синтаксисі.А.,1983.
38.Балақаев М., Қордабаев Т. Қазіргі қазақ тілі грамматикасы. Синтаксис.А.,1971.
39.Балақаев М ., Сайрамбаев Т. Қазіргі қазақ тілі. Сөз тіркесі мен жай сөйлем синтаксисі.А.,1997.
40.Балақаев М., Серғалиев М. Қазіргі қазақ тілі мен мәдениетінің мәселелері.А.,1965.
41.Байтұрсынов А.Тіл тағылымы. А.,1992
42.Есенов Қ. Қазақ тіліндегі күрделенген сөйлемдер. А.,1974.
43.Қазақ тілінің грамматикасы. Синтаксис. А.,1967.
44.Қордабаев Т. Тарихи синтаксис мәселелері. А.,1964.
45.Серғалиев М. Етістікті сөз тіркестерінің синонимиясы.А.,1991.
46.Серғалиев М. Синтаксистік синонимдер. А.,1981.
47.Серғалиев М. Синтаксис және стилистика. А.,1998.
48.Мадина Қ. Қазіргі қазақ тіліндегі жақсыз сөйлемдер. А.,1959.
49. Төлегенов О. Қазіргі қазақ тіліндегі көпбағыныңқылы сабақтас сөйлемдер. «Қазақ тілі мен әдебиеті». Алматы,1972.
50.Қазақ грамматикасы. Астана, 2002.
51. Хасанова С.,ӘбдіғалиеваТ.,Қасабекова Қ., Шалабаев Б. Кестелі грамматика. А,1996.
52.Жүнісбекова К., Оразбаева Ф., Ахметов Ә. Қазіргі қазақ тіліне арналған жаттығулар. Синтаксис. Алматы,РБК, 1998.
53.Қалиев Ғ., Оралбаева Н., Қасымова Б., Шалабаев Б., Төлегенов О. Қазіргі қазақ тілі. Жаттығулар жинағы. Алматы,1997.
54. Қордабаев Т. Қазақ тіліндегі үйірлі мүшелер туралы. ҚазССР ҒА Хабарлары. А,1954, №2.
55.Сыздықова Р. Емле және тыныс белгілері. Алматы,1996.
56. Аблақов Ә., Исаев С., Ағманов Е. Қазақ тіліндегі сөз тіркестерінің дамуы мен лексикалану процесі. А, 1997.
57.Әбілқаев А. Қазақ тіліндегі төл сөз бен төлеу сөз. Алматы,1956.
58.Есенов Қ. Сабақтас құрмалас сөйлемнің құрылысы. Алматы, 1982
59. Жиенбаев С. Сөйлемнің оңашаланған мүшелері туралы. «Халық мұғалімі»,1939.
60.Қордабаев Т. Қазақ тіліндегі құрмалас сөйлемдер синтаксисі. Алматы,1995.
61. Шалабаев Б. Текст лингвистикасы туралы. «Қазақ тілі мен әдебиеті». А, 1993. №1.
62.Шалабаев Б. Қазіргі қазақ тіліндегі күрделі синтаксистік тұтастық. Қазақ филологиясы. Екінші кітап. 1975.
63. Шәукенұлы Қ. Синтаксис. Алматы, 2004
64. Мұсабекова Ф. Қазіргі қазақ тіліндегі жай сөйлем пунктуациясының негіздері. А, 1959.
65. Қалиев Ғ. т.б. Қазіргі қазақ тілі: жаттығулар жинағы. Алматы,1997.
