- •Уводзіны
- •Трэніровачны тэст № 1 фанетыка і арфаэпія
- •Трэніровачны тэст № 2 арфаграфія
- •Трэніровачны тэст № 3 склад слова. Словаўтварэнне
- •Трэніровачны тэст № 4 назоўнік
- •Трэніровачны тэст № 5 прыметнік
- •Трэніровачны тэст № 6 займеннік
- •Трэніровачны тэст № 7 лічэбнік
- •Трэніровачны тэст № 8 дзеяслоў
- •Трэніровачны тэст № 9
- •Трэніровачны тэст № 10
- •Трэніровачны тэст № 11 сінтаксіс і пункіуацыя
- •Трэніровачны тэст № 12
- •Трэніровачны тэст № 13
- •Трэніровачны тэст № 14
- •Трэніровачны тэст № 15
- •Спіс выкарыстанай літаратуры
- •Структура аднаго варыянта работы
- •Рэкамендацыі па зместавым напаўненні інфармацыйна-даведачнага стэнда
Трэніровачны тэст № 7 лічэбнік
А1. Адзначце лічэбнікі, у якіх пішацца літара е:
1) с..мдзесят, |
2) с..мюстамі, |
3) дзес..цера, |
4) дз..вяты, |
5) дзес..церых. |
|
А2. Адзначце лічэбнікі, у якіх на месцы пропуску пішацца мяккі знак:
1) дзевяц..сот, |
2) дз..вюм, |
3) (у) вас..мі, |
4) шас..цісоты, |
5) сем.. . |
|
А3. Адзначце лічэбнікі, у якіх пропуску пішацца дзве літары цц:
1) пятна..аць, |
2) пя..ю, |
3) два..аць, |
4) дзевя..ю, |
5) пя..істам. |
|
А4. Адзначце лічэбнікі, у якіх пішацца літара а:
1) за двум.. зайцамі, |
2) тры в..сьмых, |
3) (на) двухст..х старонках, |
4) (у) дв..іх кацянят, |
5) в..семсот метраў. |
|
А5. Адзначце сказы, у якіх парушаны граматычныя нормы беларускай мовы:
Пяць доўгіх вёрстаў вельмі стамілі нашых падарожнікаў.
Тры пятых соткі агарода былі засаджаны памідорамі.
Каля двух гадзін давялося чакаць цягніка на Гомель.
Трое ладных падсвінкаў гадавалася ў гэтым годзе ў бацькавым хляве.
Больш за паўтары месяцы не было навін з фронту.
А6. Адзначце лічэбнікі, якія пішуцца разам:
1) трыста_сорак, |
2) дзевяць_сот, |
3) пяці_дзесяты, |
4) трох_тысячны, |
5) дзвесце_дваццаць. |
|
А7. Адзначце лічэбнікі, якія запісаны правільна:
1) паўтара кілаграма, |
2) пяцьдзесятыя гады, |
3) шасцісот грамаў, |
4) васьмюдзесяццю цэнтнерамі, |
5) двумястамі ўдзельнікамі. |
|
А8. Адзначце лічэбнікі, запісаныя няправільна:
1) сямьюдзесяццю працэнтамі, |
2) васьмы рад, |
3) пяць восьмых частак; |
4) трымястамі рублямі, |
5) двумастамі чатырма ўдзельнікамі. |
|
А9. Адзначце словазлучэнні, у якіх ужываюцца зборныя лічэбнікі:
1) 3 (салдаты), |
2) 5 (гусі), |
3) 9 (лісяняты), |
4) 4 (жанчыны), |
5) 2 (дубы). |
|
В1. Знайдзіце словазлучэнне з памылкай у напісанні лічэбніка. Запішыце лічэбнік правільна.
1) дваццаццю сямю турыстамі, |
2) пяцьсоты спартсмен, |
3) абедзве дзяўчыны, |
4) тры чацвёртыя ўраджаю, |
5) з трымастамі сарака пяццю рублямі. |
|
В2. Знайдзіце сказ з памылкай ва ўжыванні лічэбніка. Запішыце правільна спалучэнне “лічэбнік + назоўнік”.
На ганку забаўляліся чацвёра кацянят.
У хату ўвайшлі двое салдат.
Трое жанчын дапамаглі маці выкапаць бульбу.
Дзевяцера маіх аднакласнікаў збіраюцца паступаць у медыцынскую акадэмію.
Нас было пяцёра.
Трэніровачны тэст № 8 дзеяслоў
А1. Адзначце дзеясловы, якія ў форме 2-й асобы множнага ліку цяперашняга ці будучага часу маюць канчатак –еце:
1) дапамагаць, |
2) казаць, |
3) есці, |
4) перабягаць, |
5) непакоіць. |
|
Каб правільна выканаць заданні А1 – А13, трэба адпрацаваць алгарытм выбару асабовых канчаткаў дзеяслова (гл. стар 28).
А2. Адзначце дзеясловы, якія ў форме 3-й асобы множнага ліку цяперашняга ці будучага часу маюць канчатак –уць (-юць):
1) належаць, |
2) пасвяціць, |
3) зберагчы, |
4) ненавідзець, |
5) задумацца. |
|
А3. Адзначце дзеясловы, якія ў форме 2-й асобы адзіночнага ліку цяперашняга ці будучага часу маюць канчатак –эш (-еш):
1) занесці, |
2) пісаць, |
3) вырабляць, |
4) бяліць, |
5) біць. |
|
А4. Адзначце дзеясловы, якія ў форме 1-й асобы множнага ліку цяперашняга ці будучага часу маюць канчатак –ом (-ём):
1) несці, |
2) даць, |
3) браць, |
4) рашаць, |
5) ужываць. |
|
А5. Адзначце дзеясловы, якія ў форме 2-й асобы множнага ліку цяперашняга ці будучага часу маюць канчатак –іце (-ыце):
1) хацець, |
2) вярцець, |
3) перагнаць, |
4) чытаць, |
5) вырашаць. |
|
А6. Адзначце дзеясловы, якія ў форме 2-й асобы множнага ліку цяперашняга ці будучага часу маюць канчатак –яце:
1) везці, |
2) гаварыць, |
3) слухаць, |
4) здаваць, |
5) вынесці. |
|
А7. Адзначце дзеясловы, якія ўжываюцца з канчаткамі –аць, -яць у форме 3-й асобы множнага ліку будучага часу.
1) лезці, |
2) занядбаць, |
3) паставіць, |
4) вызначыць, |
5) разбурыць. |
|
А8. Адзначце дзеясловы, якія ўжываюцца з канчаткамі –іць, -ыць у форме 3-й асобы адзіночнага ліку цяперашняга часу:
1) хадзіць, |
2) трымаць, |
3) сачыць, |
4) варыць, |
5) паважаць. |
|
А9. Адзначце дзеясловы, якія ўжываюцца з канчаткамі –аце, -яце ў форме 2-й асобы множнага ліку цяперашняга часу:
1) класці, |
2) успамінаць, |
3) цярпець, |
4) жаць |
5) рэзаць. |
|
А10. Адзначце дзеясловы, якія ўжываюцца з канчаткамі –еш, -аш, -эш у форме 2-й асобы адзіночнага ліку цяперашняга часу:
1) апранаць, |
2) вярцець, |
3) залежаць, |
4) пісаць, |
5) браць. |
|
А11. Адзначце дзеясловы, якія ўжываюцца ў форме 2-й асобы адзіночнага і множнага ліку цяперашняга ці будучага часу з канчаткамі –еш, -еце:
1) ты (чакаць) званка, |
2) вы (рабіць) паслугу, |
3) вы (наведаць) хворага, |
4) ты (непакоіцца) пра бабулю, |
5) ты (даручаць) сябру. |
|
А12. Адзначце цяперашняга часу з няправільнымі асабовымі канчаткамі:
1) мы едзем, |
2) ён даець, |
3) вы жывеце, |
4) мы кладзем, |
5) вы кладзяце. |
|
А13. Адзначце дзеясловы з нарматыўнымі асабовымі канчаткамі.
1) мы сустракаем, |
2) вы спяваеце, |
3) мы рэжым, |
4) вы мыяце, |
5) яна шыець. |
|
А14. Адзначце дзеясловы, якія не маюць формаў цяперашняга часу:
1) размаўляць, |
2) дапамагчы, |
3) асэнсаваць, |
4) папрасіць, |
5) бегчы. |
|
Не маюць формаў цяперашняга часу дзеясловы закончанага трывання (адказваюць на пытанне што зрабіць?). Параўн.: размаўляць — размаўляю, размаўляем, размаўляе, размаўляюць; бегчы — бягу,бяжым, бяжыць, бягуць. Дзеясловы асэнсоўваць, дапамагаць, прасіць таксама маюць форму цяперашняга часу: асэнсоўваць — асэнсоўваю, асэнсоваем, асэнсоўвае, асэнсоўваюць і г.д
А15. Адзначце правільна ўтвораныя і запісаныя дзеепрыметнікі:
1) прывезяны, |
2) завостраны, |
3) выпіхнуты, |
4) знясілены, |
5) загоенныя. |
|
А16. Адзначце словазлучэнні з формамі дзеепрыметнікаў, якія не адпавядаюць нормам беларускай мовы:
1) спушчаны рукаў, |
2) заснежаты падворак, |
3) абсыпленая цветам, |
4) забыліўшыйся абутак, |
5) скошаная трава. |
|
А17. Адзначце словазлучэнні з нарматыўнымі формамі дзеепрыметнікаў:
1) распрацаваны план, |
2) спатнелы твар, |
3) хвалюючыйся настаўнік, |
4) грукочучы транспарцёр, |
5) разбіты посуд. |
|
А18. Адзначце памылкова ўтвораныя або запісаныя формы дзеепрыметнікаў:
1) адкрыўшаяся далеч, |
2) дапрацаваны рукапіс, |
3) выдаткаванныя грошы, |
4) абжытыя мясціны, |
5) сустракаемыя госці. |
|
А19. Адзначце сказы з формамі дзеепрыметнікаў, якія не адпавядаюць нормам беларускай мовы:
Цёплы змрок вносіў з сабою на вольнае паветра з ачышчаючаю пыл вільгаццю і лёгкасць, і пах, і спакой.
Гойдалася верхавіна бярозы, адламаная ўчарашняй бурай.
У нейкім панылым маўчанні застылі кусты жаўцеючага алешніку.
Спеў салаўя, цешыўшый вуха, паплаў па-над рэчкай.
Пад страхою нашай хаты было ластаўчына гняздо, злепленае з ілу, прынесенага ў клювах птушкамі з маленькай сажалкі.
А20. Адзначце сказы з формамі дзеепрыметнікаў, якія адпавядаюць нормам беларускай мовы:
На сіяючым усходнім баку гарызонта паказалася сонца.
Між пясчаных узгоркаў, заслаўшых мохам ляжыць лагчына.
Праязджаючы селянін паварочвае ўбок уваходзячых у пакой.
Ад лугавых узгоркаў, выпаленых сонцам да попельнага колеру, дыхала сумным настроем восень.
Ёсць у мяне толькі скупыя ўскосныя звесткі, знойдзеныя даследчыкамі ў розных архівах.
А21. Адзначце словазлучэнні, у якіх выдзеленыя словы нельга перакласці на беларускую мову адпаведнымі дзеепрыметнікамі:
1) видящий далеко, |
2) тянувшаяся вдоль берега,+\ |
3) прочитанная книга, |
4) изученные свойства, |
5) разбитая ваза. |
|
А22. Адзначце словазлучэнні, у якіх выдзеленыя словы можна перакласці на беларускую мову адпаведнымі дзеепрыметнікамі:
1) ответившая на вопрос, |
2) недоспелые ягоды, |
3) обутый в сапоги, |
4) созданный автором, |
5) держащийся обеими руками. |
|
А23. Адзначце сказы з памылковым ужываннем дзеепрыслоўяў.
Падыходзячы да школы, у хлопцаў узнікла спрэчка.
Па тратуарах, схаваўшы насы ў каўняры, праходзілі рэдкія прахожыя.
Зразумеўшы сваю нетактоўнасць, мужчына змоўк.
Даведаўшыся пра вызваленне Мінска, нас акрыліла надзея хутка вярнуцца ў родныя мясціны.
Доўга нахадзіўшыся па лесе, мне вельмі захацелася піць.
А24. Адзначце сказы з нарматыўнымі формамі дзеепрыслоўяў.
Чайка планіруе ў паветры, выглядаючы сабе здабычу.
Дрэмле, прынікшы да шыбаў, ноч.
Седзя каля рэчкі, мне бачыліся абрысы Траецкага прадмесця.
Буслы кружылі ў сваім рытуальным карагодзе, бласлаўляя зямлю, што плыла пад іх белымі крыламі.
Раз-пораз адчыняючыся, пагруквалі ў вагонах дзверы.
А25. Адзначце сказы, у якіх дзеепрыслоўі ўжыты і ўтвораны правільна.
Мужчыны павольна ішлі, узгадаўшы былыя партызанскія гады.
Бабуля, пачакаў хвілінку, наблізілася да толькі што адчыненага магазіна.
У восеньскім небе насіліся ластаўкі, гуртуючысь ляцець у далёкі вырай.
Ідзя ў лес, я пашкадаваў, ўто не ўзяў фотаапарат.
Шумела і пенілася вада, імкнучыся на вольны прастор.
А26. Адзначце сказы з памылкай ва ўжыванні, утварэнні або напісанні дзеепрыслоўяў.
Па голлі скачуць сінічкі, парушая піскам дрымучую цішыню.
Усадзіўшы косы ў мокрую ад расы траву, касцы ідуць снедаць.
Хаця я і адчуваў, што, запрасіўшы Рыгорку ўдзельнічаць у канцэрце, я зрабіў правільна, але цвёрдай упэўненасці ў гэтым не было.
Чуючы гэты востры боль у кожнай песні, верылася, што нічога на свеце не знікае без следу.
Лісце, кружачыся ў паветры, мякка сцелецца на зямлю.
А27. Адзначце дзеепрыслоўі, перакладзеныя правільна.
1) подобрав – падабраўшы, |
2) боясь – баючысь, |
3) держа – трымая, |
4) улыбаясь – усміхаючыся, |
5) мечтая – марачы. |
|
В1. Знайдзіце дзеясловы з ненарматыўнымі асабовымі канчаткамі. Запішыце правільную форму дзеясловаў.
1) ён кажа, |
2) яна клеець, |
3) ты пішэш, |
4) вы жывяце, |
5) яны мыюць. |
|
В2. Знайдзіце неўласцівую для беларускай мовы форму дзеепрыметніка. Запішыце яго нарматыўную форму.
1) зачыненыя дзверы, |
2) зжатае поле, |
3) пашыты кажух, |
4) напісанае сачыненне, |
5) створатыя атрады. |
|
В3. Знайдзіце памылку ў напісанні дзеепрыслоўя. Напішыце слова (словы) правільна.
Кудлатыя нізкія хмары бясконцаю кудзеляю рассцілаліся па небе, сеючы халодным дажджом і дробным градам.
Разгрузіўшы воз і паставіўшы, каня ён увайшоў у хату.
Бушмар правёў рукой па твары, як бы знімаючы з яго штосьці непрыемнае.
Ішлі мы не спяшаючыся, выбіраючы сцежкі і абыходзячы небяспечныя мясціны.
Ледзь варушыцца лісце, спачывая ад дзённай спёкі.
