1.3 Өндірістік процестерді автоматтандыру

1.. Сумен жабдықтау және автоматты суару жүйесі

Мал шаруашылығында нормаға сай бір бас мал  литр су пайдаланады. Оның ішінде  литр су суаруға,  литр су өндірістік мұқтаждықтарына жұмсалады, сонымен ішінде л ыстық су пайдаланылады. Судың тәулік шығынын мына формуламен анықтаймыз.

Q^l_тәу=q_m_, л.

(1.2)

мұнда q_- бір бас сиырдың бір тәулікте пайдаланылатын су мөлшері, л

m_-су тұтынушылардың саны, бас.

Q^l_тәу=100*120=12000л

Сонымен қатар су қызмет көрсетушілерге де керек. Орташа сеппен алғанда адам күніне л су пайдаланады. Қызмет көрсетуші адамдарда жұмысалатын су шығынын келесі формуламен есептеп аламыз:

Q^ll_тәу=q_m_ , л.

(1.3)

мұнда q_ - кісі басына шыққандағы судың тәуліктік шығыны, л;

m_-қызмет көрсетуші адамдар саны, адам.

Q^ll_тәу==л

Барлық тұтынушыларды қосқандағы су шығынын анықтаймыз.

Q_тәу=Q^l_тәуQ^ll_тәу, л.

(1.4)

Q_тәу=12000= 12300 л

Су шығынын тәуліктік максималды шығынды анықтаймыз.

Q_тәу,max=Q_тәу_тәу ,л.

(1.5)

мұнда _тәу - су пайдаланудың тұрақсыз тәуліктің коэффициенті _тәу=,.

Q_тәу.max= 12300 ,= 15990 л

Су шығынының ауытқулары сағаттық тұрақсыздығын коэффициенті _сағ =, деп есептелінеді.

Сағаттық максималды су шығыны:

Q_{сағ. мах}= _сQ_{тәу. мах},м³/сағ

(1.6)

Q_{сағ. мах}= ,5 15990 = 1666 м^/сағ

Секундтік максимал су шығыны:

Q_{cек . мах} = Q_{cағ. мах.},м³/сек.

(1.7)

Q_{сек. мах.} = 1666 = 0,46 ^- м^ /сек

Малдарды суару үшін АП- суару аппаратты қолданылады (2.1 сурет). Бұл аппарат ірі қара малдарын суару үшін арналған және байлап ұсталатын ені малды бірдей суаратын есептелініп жасалған. Жобаланған сиыр қораға осындай 45 аппарат керек. Объектіге жүргізілген су құбырының диаметрі мына формуламен анықталады:

,м.

(1.8)

мұнда V су қозғалысының жылдамдығы V=1,0-1,2 м/сек.

м

Автосуарғыш пластмассадан, ал клапанмен орындық басқа металдан жасалады (. сурете).

Педальды - клапан автосуарғышының құрылысы:  л суару ожаудан , қанқа клапан механизмнен , резиналық амортизатор , клапан орындығы , клапаннан , педальдан  және тығыннан  тұрады.

 ось , -педаль , -клапан , -тығын , 5-орындық , -амортизатордан , -қанқа , -қақпақ , -ожау.

.сурет - АП-А автосуарғышы.

Қысқыш тығында  осьтік канал стерженды жоғары көтеріп және тесіктері ашылып, клапан механизм арқылы тесіктен су ожауға құйылады. Қысқыш тығын резиналық амортизаторды реттеп тартуға арналған.

Сиыр қорасында байланып тұрғанда автосуарғыш екі тұрақ арасында 0,5 м биіктікте орналасқан. Ол екі тұрақта тұрған сиырды сумен қамтиды.

Суарғыш келесі түрде жұмыс істейді. Су , мПа қысымы арқылы су құбырынан қаңқа клапанға  бағыттайды. Мал тұмсықпен педальды  басады, ось арасында айналмалы амортизатор  сығылады да клапан  орындықтан жылжиды, содан кейін су тесік арқылы тесік тығынан  суару ожауға  құйылады. Мал су ішкен соң, педальді босатады, клапан амортизатор арқылы орындыққа тығындап жабылады, содан кейін ожауға су толуы тоқталады. Суарғыш салмағы – 0,75 кг.