2 Конструкциялық бөлім

2. Технологиялық процестерді механикаландырылатын құралдарына сипаттама

Ауыл шаруашылығындағы қорада мал тұратын орындарды қидан тазалау, оны жинап шығару және қи сақтайтын жерге тасымалдап, жеткізетін машиналар мен қондырғылар қазіргі уақытта кең таралған.

Мал фермалары мен комплекстерінде тәулік сайын көп қи жиналады. Мысалы: 1 кг сүт өндіргенде 5 кг қи шығарылады, ал қара мал етін өндіргенде 25 кг қи шығарылады.

Қи жинау және өңдеу өндірістік технологиясы мен оларды механикаландырылатын құралдарға қойылатын негізгі шаралар Бүкіл одақтық технологиялық нормалар мен нормативті техникалық құжаттарға келтірілген. Осыған орай қи жинап және оны қолдану технологиясын таңдап алғанда әуелі табиғи ортаны бүлдірмеу шарты есепке алынады.

Қидын жиналатын мөлшерін малдын бағу жүйесі мен әдісіне, малдың түрі мен жасына, жынысына, қандай азықпен азықтандырылуы мен мал басының санына байланысты.

2.2 Схеманы негіздеу және таңдау

Ұсынылып отырған конструкцияда инженерлік есебі мен зоотехникалық талаптарға сай. Ұсынылып отырған конструкцияда ниженерік және мынандай талаптар айқындалуы мүмкін жоғарғы өнімділік, сенімділік, басқарудың қарапайымдылығы, кей жағдайларда істен шыққан кезінде алмаструға, құрылыстың қарапайымдылығы және пайдалану кезінде минималды электр энергия шығыны оптималды, техникалық экономикалық көрсеткіштері. Осы көрсеткіштерге қарап ұсынылып отырған скреперлі қи шығарғыш типті қи шығарғысына ұқсас. Бұл қи шығарғышы сиырлар мен ірі қара малдарды боксты және байламай ұстайтын қораларда қолданады. Қора ішіндегі қиды шығару орнына қарай қондырғы конструкциясының өзгешеліктері үш түрлі болып келеді. Қондырғы мынадай бөліктерден тұрады жетектен, скреперлі жұмыс органдарынан және шынжырлы кергіш құрылғысынан, бұрағыш құрылғыдан және басқару шкафынан тұрады [8,9].

Жұмыс органы қиды жылжытуға арналған. Ол шарнирлі құрылысы бар сырғымадан, скреперлерден және кергіш құрылғыдан тұрады. Скрепер қанқасында резеңке пластиналар орнатылған. Сырғыманың бір жағы шынжырмен, ал екінші жағы кергіш құрылғысымен жалғасқан. Скреперлі қондырғылар ілгерлемелі кейін әрлі-берлі жұмыс істейді. Қондырғы жұмыс істегенде бір қи каналындағы скрепер қанаттарын жайып, қиды итереді де, ал екінші қи каналындағы скрепер қанатын жинап, бірінші скреперге қарама қарсы жақа қозғалады. Бірінші скрепер қиды көлденен каналға түсіргеннен кейін, реверсті түрде жұмысқа екінші скрепер кіріседі, яғни шынжырлы жетекпен екінші жағына тартады. Осылай цикл қайталана береді. Жұмыс органының қозғалу жылдамдығы 2,4м/с [8].

2.3 Ұсынылған қи шығарғыштың технологиялық есебі

Технологиялық жобалаудың нормаларына сәйкес  бас малдың бір тәулікте шығаратын көні кг және астына төсейтін шағын 6 кг болады. Бір бастан шығатын қиды қорадан шығаруға шамамен 4...10 л су жұмсылады. Сонда жалпы шығаратын әр малдың көні 61кг болады. Мал қораларынан қидың массасалық шығының анықтаймыз, т.

(2.1)