- •1.Сөж міндеттері мен мақсаттары.
- •Сөж орындау әдістемелік нұсқаулары
- •If тармақталу командасы.
- •Теориялық мәліметтер.
- •Процедураның құрылымы:
- •1. Қатеттері бойынша үшбұрыштың ауданы мен гипотенузасын табу процедурасын құру.
- •2. Екі санның үлкенін табатын процедура.
- •6. N санының цифрларының жұп-тақтығын анықтайтын процедурасын құру.
- •7. Массив элементтерін ендіру, шығару процедурасын құру мысалдары.
- •3. Екі санның үлкенін табатын процедураны қолданып, берілген үш және төрт санның үлкенін табу программасы.
- •5. N санның цифрларының санын шығару процедурасы
- •1. Екі (х1,ү1) және в(x2,y2) нүктелерінің координаталары бойынша ара қашықтығын анықтау функциясын құру.
- •2. Нақты оң х санының нақты ү дәрежесін табу функциясын құру
- •4. N санының факториал табу функцясы.
- •Теориялық мәліметтер. Жолды типпен орындалатын операциялар
- •Файлдар жайлы жалпы мағлұмат
3. Екі санның үлкенін табатын процедураны қолданып, берілген үш және төрт санның үлкенін табу программасы.
PROGRAM Maxsan2;
Var A,B,С,D, Max: Real;
PROCEDURE Maxsim (K, I:Real; VAR S:Real); (Махім процедурасы)
Begin If K>I Then S:=K Else S:=I; End;
(екі санды салыстырып үлкенді салыстыру)
BEGIN Write(‘4 сан енгіз:’); Readln(A,B,С,D,); (негізгі программа)
Maxim(A,B,Max);
(процедураның орындалуы нәтижесінде Мах А және В Сандарының үлкенін меншіктейді)
Maxim(Мах,С,Max);
(процедураның орындалуы нәтижесінде Мах А,В,С Сандарының үлкенін меншіктейді)
Writeln(‘A,B,C сандарының:’,Max:4:1);
Maxim(Мах,D,Max);
(процедураның орындалуы нәтижесінде Мах А,В,С,D Сандарының үлкенін меншіктейді)
Writeln(‘A,B,C,D сандарының:’,Max:4:1);
Readln End.
4. N-нен М-ге дейінгі бүтін сандарының қосындысын табу проедурасы.
PROGRAM Proc7;
Var N,M,K: Integer; S:Longint;
PROCEDURE Sum (N, M:Integer; VAR X:Longint); (сандардың енгізу проуедурасы)
Begin X:=0; For K:= N To M Do X:=X+K; End;
BEGIN Readln (N,M);
Sum (N,M,S);
Writeln(‘SUM=’,S);
Readln END.
5. N санның цифрларының санын шығару процедурасы
PROGRAM Proc8;
Var N:Longint;
PROCEDURE San; (Sаn проуедурасы)
Var K:Integer;
Begin K:=0
Repeat
K:=K+1; N:= N Div 10; Until N=0;
Writeln(‘N санының цифрларының саны=’,K) End;
Begin Readl (N); San;
Readln END. (негізгі программа)
6. N санының цифрларының жұп-тақтығын анықтайтын процедурасын құру.
PROGRAM Proc9;
Var N: Integer; K,I:Longint;
PROCEDURE San (I:Longint); (san проуедурасы)
Begin K:=0;
Repeat K:=K+1;
I:=I Div 10; Until I=0; End;
PROCEDURE Dar (I: Integer; VAR S: Longint); (dar процедурасы)
VAR J: Ineger; (онның І дәрежесін есептеу)
Begin P:=1;
For J:=1 To I Do P:=P*10; End;
PROCEDURE Jup (N:Longint); (Jup процедурасы)
Var X,D:Longint;
Begin (санның цифрларының жұп-тақтығын анықтайтын цикл)
For I:=1 To K do Begin
Dar (K-I,D); (D идендифткаторы Dar поцедурасының орындалу нәтижесінде 10-ның К-І дәрежесін меншіктейді)
X:=N Div D; (Х идендификаторы І=1 болғанда санның бірінші цифрін, І=2 болғанда 2-ші цифрын,... І=K болғанда Л цифрын меншіктейді )
Writeln (I’, цифр =’,x);
N;=N Mod D; ( келесі циклге қалатын санның шамасы)
If X Mod 2=0 ( цифрлардың жұп-тақтығын салыстыру)
Then Write(‘бұл цифр жұп’)
Else Write (‘бұл цифр тақ’);
BEGIN Readl (N); San (N); Jup (N); (негізгі программа)
Readln End.
7. Массив элементтерін ендіру, шығару процедурасын құру мысалдары.
массив элементтерінің қосындысын мен көбейтіндісін табу:
PROGRAM Massiv 1;
CONST N=5;
Type Mas =Array[1…N] Of Integer;
VAR A,B:Mas; S,P,K: Integer;
PROCEDURE Inp (N:Integer; Var X: Mas);
Begin For K:=1 To N Do Read (X[K]); End;
PROCEDURE Out (N: Integer; VAR X: Mas; VAR S,P:Integer);
BEGIN S:=0; P:=1;
For K:=1 To N Do Begin S:=S+X[K];
P:=P*X[K] End End;
BEGIN Inp (N,A); Out (N,A,S,P); (негізгі программа)
Writeln (‘қосындысы=’,S); Writeln (‘Көбейтінді’,P);
Inp (N,B); Out (N,B,S,P); (‘қосындысы=’,S);
Writeln (‘Көбейтінді’,P);
Readln END.
Функциялардың атқаратын қызметі мен жұмыс принциптері процедураларға ұқсайды. Функциялардың процедуралардан негізінен екі айырмашылықтар бар:
Функциялар өрнек операндалары ретінде қолданыла береді;
Функция шақыру нүктесіне бір ғана өзінің атына меншіктелген скалярлық шаманы қайтарады. Процедуралар шақыру нүктесіндегі бірнеше идендификаторға жаңа мәндер қайтарып бере алса, ал функциялар бір шақыру нәтижесінде бір ғана идендификаторға жаңа мән бере алады.
Функциялар құрылымы:
Functioon аты (Формалды параметрлер: Типтері):типі;
Сипаттамалар бөлімдері; (*бұл бөлімдер болмауы да мүмкін*)
BEGIN Операторлар бөлімі;
Аты:=(*функция жаңа мән меншіктейді*) (*функция денесі*)
END;
Функциялар да процедуралар сияқты шақырылады. Негізгі программа жаңа мән беру үшін функция денесінде функцияның идендификаторы кемінде бір мән меншіктеуі тиіс. Шақыру нүктесіне функцияның соңғы меншіктеген нәтижесі жаңа мән болып қайтарылады.
Функция құру мысалдары.
