- •1)«Тіршілік»,«қауіп»,«қауіпсіздік»,«зілзала»,«апат»,«техногенді қауіп»,«экологиялық қауіп», «әлеуметтік қауіп», «табиғи қауіп» дегенге түсінік беріңіз, оларды сипаттаңыз, мысал келтіріңіз
- •2) «Төтенше жағдайлар» дегенге түсінік, зардаптары. Қауіптердің негізгі жүйелену принциптері
- •3) «Тіршілік қауіпсіздігі» пәнінің міндеті қандай? ақ және тж құрылымы, қызметі
- •5)Жарақаттану мен зақымдану кезіндегі алғашқы медициналық көмек түрлері
- •7)Туберкулез ауруы: сипаттамасы, жұқтыру жолдары, диагностика, алдын алу жолдары.
- •8) Табиғи қауіптер. Сел, су тасқыны, сырғыма, опырылма, қар көшкіні сипаты, пайда болу себептері.
- •9) Атмосфера,гидросфера, литосфера ластаушыларынан қорғану жолдары
- •10) Өндірістегі, тұрмыстағы өрттер, жарылыстар, олардың шығу себептері, болдырмау шаралары
- •12) Зиянды химиялық заттардың жүйеленуі, адам ағзасына қосарлы әсері
- •11)Қазақстандағы азаматтық қорғаныс
- •13) Жер сілкінісінің сипаттамалары. Магнитудасы және қарқындылығы, өлшемі
- •14) Ядролық, химиялық, бактериологиялық қарулар туралы түсінік
- •15) Иондаушы сәулелер, олардың түрлері және сипаттамасы, ағзаға әсері, қорғану жолдары. Йодпен алдын алуды не үшін және қалай қолданады?
- •16) Радиоактивтілік дегеніміз не? Радиоактивті заттардың шығу көздері? Иондаушы сәулелердің қандай дозасы сәулелі ауру туғызады?
- •17) Электромагниттік өрістің ағзаға әсер, олардан қорғану.
- •18) Дезактивтендіру, дегаздау, дизенфекция, дезинсекция, дератизация деген не?тж да санитарлық тазалау қалайша өткізіледі?
- •19)Төтенше жағдай кезінде халықты және аймақты қорғау тж кезінде халықты көшіру және қоныстандыру
- •20) Шудың, дірілдің ағзаға әсері, олардан қорғану
- •21) Жер сілкінісі кезінде үйде, ғимараттардағы қауіпсіз жерлерді атаңыз. Қандай жерлер қауіпті? Құлаған, қираған ғимараттардың астында қалған адамның іс әрекеті
- •21) Халықтың жер сілкінісі кезіндегі іс әрекеті
- •22) Халықтың су тасқыны кезіндегі іс әрекеті
- •23) Халықтың сел кезіндегі іс әрекеті
- •25) Халық қар көшкіні, сырғыма, опырылма кезіндегі іс-әрекет.
- •26) Секталар жөнінде түсінік, олардың түрлері. Секталардың адамдарды өзіне тартуы, ұйымдарына мүше қылып алу әдістері және секталардың ықпалынан құтылу жолдары
- •27) Лаңкестер кепілдікке алған адамдардың өзін өзі ұстауы
- •28)Компьютермен шығатын зиянды факторлар, қорғаныс шаралары.
- •29)Ұялы телефонның ағзаға әсері және қауіпсіздік шаралары
- •30) Тж кезінде қолданылатын жеке бас қорғаныс құралдары
- •31)Тж кезінде қолданылатын ұжымдық қорғаныс құралдары
- •32) Халықтың химиялық қауіпті заттардың сырт ортаға шығуына байланысты хабарлаған кездегі іс әрекеті
- •33) Химиялық зақымдау ошағындағы адамдардың іс әрекеті
- •34) Аэс да авария болғанда радиоактивті заттар сыртқы ортаға шыққан кездегі халықтың іс әрекеті
- •35) Радиациялық зақымдау ошағындағы адамдардың іс әрекеті
- •38) Аса қауіпті қоздырғыштар қоршаған ортаға таралған кездегі халықтың іс әрекеті
- •39) Өндірістік өрт кезінде адамдардың іс әрекеті
- •40) Өндірісте жарылыс болған кездегі адамдардың іс әрекеті_
11)Қазақстандағы азаматтық қорғаныс
Азаматтық Қорғаныс (АҚ) - мемлекеттік қорғаныс шаралары жүйесінің құрамдас бөлігі. Міндеттері: жергілікті халық пен халықшаруашылығын жау шабуылынан, жаппай қыру қаруынан, табиғат апаттарынан т.б. төтенше жағдайлардан қорғау және қорғану шараларын үйрету; су тасқыны, сел, жер сілкінісі, өрт болған аймақтарда құтқару жұмыстарын жүргізу; халыққа жау шабуылының немесе табиғат апатының қаупі туралы алдын-ала хабарлау,т.б. азаматтық қорғаныс бейбіт кезеңде және соғыс уақытында мынадай шараларды жүзеге асырады: жаппай қыру қаруынан сақтану үшін арнайы қорғаныс жайлары салынып, жеке бас қорғаныс жабдықтары дайындалады, ірі қалалар тұрғындары қауіпсіз жерге көшіріліп, оларға қорғану тәсілдері үйретіледі, ықтимал қауіп туралы халыққа егжей-тегжейлі түсіндіріледі, соғыс кезінде өндіріс орындары мен мекемелерде жұмыс тоқтамау үшін әртүрлі ұйымдастыру және инженер-техникалық шаралар жүргізіледі, нақты өндіріс орындары қорғалады, математика-техника құралдар, электр энергиясын шығару көздері, газбен, сумен қамтамасыз ету қорлары жасалады; қираған шаруашылықтарды қалпына келтіруге қажетті қосалқы жабдықтар жинастырылады, арнайы азаматтық қорғаныс топтары құрылады т.б.Қазақстан Республикасындағы азаматтық қорғаныс барлық жерде аймақтық-өндірістік принциппен ұйымдастырылған. Оны Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар жөніндегі мемлекеттік комитетінің төрағасы тікелей басқарады. Комитеттің облыстық, қалалық және аудандық бөлімдері бар. Жергілікті жерлерде мекеме, ұйым, оқу орындары, өнеркәсіп басшылары және азаматтық қорғаныс шараларын өткізуге жауапты болып табылады.
Уәкiлеттi органды, оның аумақтық органдарын, Азаматтық қорғаныстың әскер бөлiмдерi мен ведомстволық бағыныстағы ұйымдарды әскерге шақырылатын құраммен және мобилизациялық ресурстармен жасақтауды, офицерлердi запастан әскери қызметке шақыруды (қабылдауды) жүзеге асырады;
Халық пен аумақтарды осы заманғы зақымдау құралдарын қолданудың зардаптарынан қорғау жөнiндегi, сондай-ақ табиғи және техногендiк сипаттағы төтенше жағдайлардың алдын алу мен олардың зардаптарын жою жөнiндегi мiндеттердi шешу кезiнде уәкiлеттi органмен өзара iс-қимыл жасайды.
12) Зиянды химиялық заттардың жүйеленуі, адам ағзасына қосарлы әсері
Зиянды химиялық заттардың жүйеленуі
Қазіргі уақытта техносфераның қоршаған ортаға деген қаупі көптеген химиялық заттардың жарылғыш және өрттік түрлерінің технологиялары дамуымен сипаттталады. Экономика объектілерінде химиялы қауіпті заттар(ХҚЗ) болады. Бұл заттардың сыртқы ортаға шыққандағы зардабын ескере отырып, авариялық қатты әсер ететтін улы заттар(АҚӘУЗ) деген түсінік қолданыладыАҚӘУЗ – халық шаруашылығында кеңінен қолданылатын, зақымдағыш мөлшері сыртқы ортаға шыққан кезде олардың адамға тікелеі немесе жанама әсері, ауру туғызатын немесе өлімге әкелетін улы заттар
Зиянды химиялық заттардың адам ағзасына қосатын әсері.
Зиянды химиялық заттардың адам ағзасына әсері Аммиак – көзге, тыныс алу органдарына, орталық жүйке жүйесінің тері ұлпаларына қауіпті. Аммиактың қатты әсерінен кейін бірнеше минуттан соң бұлшық еттің әлсіздігі, көтеріңкі рефлекторлық қозу, құрыспа пайда болады. Есту күрт төмендейді, өкпе қабынуы мүмкін. Аммиакпен зақымдану нәтижесінде психикалық және неврологиялық аурулар ықтимал.
Хлор - тыныс алу жолдарын тітіркендіреді, өкпені қабындырады. Қанда хлордың әсерінен бос амин қышқылдарының мөлшері бұзылады және кейбір тотықтарының белсенділігі төмндейді.
Жүйкені жансыздандырады – зарин,заман, Vгаздар
Терінің құрысуына әсер етеді – иприт,люизит
Тұншықтырғыштық әсер етеді – фосфен,дифосфен
Көздің жасын аққызады және тітіркендіргіштік әсері бар – хлорпикрин, хлорацетофен, адамситПсихохимиялық әсер етеді – BZлизергин қышқылының диэтиламиді т.б Зиянды химиялық заттардың әсеріЖүйкені жансыздандырады – зарин,заман т.бЖалпы улағыш әсер етеді – көгілдір қышқылы, хлорцианТерінің құрысуына әсер етеді – иприт,люизитТұншықтырғыш әсер етеді – фосфен, дифосфенКөздің жасын ағызады және тітіркендіргіштік әсер етеді – хлорпикрин,хлорацетофенон, адамситПсихохимиялық әсер етеді – бизет лизергин қышқылының диэтиламиді.
