Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
пособие по древнегреческому языку.doc
Скачиваний:
3
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
2 Мб
Скачать
☆

I слитное склонение существительных.

В некоторых словах I склонения гласный основы сливается с предшествующим ему гласным звуком, поэтому на конечном долгом слоге всегда бывает облегченное ударение. Правила сложения такие:

α + α = α α + ω = ω α + αι = αι ε + αι = αι

ε + α = η ε + ᾳ = ῃ ε + ω = ω ε + ου = ου

Образцы: ἡ μνᾶ (μνάα) мина (монета и мера веса), ἡ γῆ (γέα) земля, ὁ Ἑρμῆς (Ἑρμέας) Гермес, статуя Гермеса.

II слитное склонение существительных.

Слияние гласных происходит и в некоторых словах II склонения. Правила слияния следующие:

ε + α = α ε + ο = ου ε + οι = οι ε + ου = ου ε + ω = ω

ο + α = α(η) ο + ο = ου ο + οι = οι ο + ου = ου ο + ω = ω

Образцы: ὁ νοῦς (νόος) ум, τὸ ὀστοῦν (ὀστέον) кость.

Текст для чтения и перевода:

Περὶ τῆς τῶν Σπαρτιατῶν πολιτείας.

Οἱ παλαιοὶ Λυϰοῦργον εὐεργέτην τῶν Σπαρτιατῶν λέγουσιν· τῆς γὰρ Σπάρτης νομοϑέτης ἦν. Οἱ δὲ Λυϰούργου νόμοι ἁπλοῖ ἦσαν, ἐπαίδευον γὰρ τοὺς πολίτας πρὸς ἁπλοῦς τρόπους, πρὸς σωϕροσύνην ϰαὶ πειϑαρχίαν ϰαὶ ἀνδρείαν ϰαὶ τὰς ἄλλας ἀρετάς. Ἁπλῆ ἦν ἡ τῶν νεανιῶν παιδεία, ἁπλᾶ τὰ ϰοινὰ τῶν πολιτῶν δεῖπνα, ἁπλαῖ αἱ τῆς ἀνδρείας τιμαί. Ἐλαίας γὰρ στέϕανος τῆς νίϰης τιμὴ ϰαὶ τοῦ στρατηγοῦ ϰόσμος ἦν.

Упражнения.

  1. Просклонять: ὁ ἁπλοῦς νόμος, ἡ ἀργυρᾶ ζώνη, τὸ μέγα ἄστρον, ὁ ἰσχυρὸς λεώς.

  2. Прочитать и перевести следующие предложения:

1. Οἱ Πέρσαι ἔϑυον τῷ ἡλίῳ ϰαὶ τῇ γῇ ϰαὶ τῇ σελήνῃ. 2. Οἱ ποιηταὶ Ἑρμῆν τῆς λύρας εὑρετὴν λέγουσιν. 3. Ὁ περίπλους Σιϰελίας τῆς νήσου μαϰρὸς ϰαὶ χαλεπός ἐστιν. 4. Τὰ τῶν νεϰρῶν ὀστᾶ ἐν τοῖς ἄντροις εὑρίσϰομεν. 5. Τὰ τῶν παλαιῶν ὅπλα χαλϰᾶ ϰαὶ σιδηρᾶ ἦν. 6. Ἁπλοῦς ὁ μῦϑος τῆς ἀληϑείας ἐστὶν ἀεί. 7. Ἐν τοῖς ϰινδύνοις δημόσιαι εὐχαὶ ϰαὶ ἱερείων σϕαγαὶ ἐν τοῖς νεῲς ἦσαν. 8. Ὁ ἥλιος τὴν ἕω ἄγγελον ἔχει. 9. Μὴ ἐν πολλοῖς ὀλίγα λέγε, ἀλλ' ἐν ὀλίγοις πολλά. 10. Ἀλέξανδρον Μέγαν οἱ παλαιοὶ ὠνόμαζον διὰ τὰς αὐτοῦ ἐν Ἀσίᾳ νίϰας. 11. Ἐν τῇ τῶν Ἀϑηνῶν ἀγορᾷ πολλοὶ Ἡρμαῖ ἦσαν. 12. Οἱ Σπαρτιᾶται ἐν τῷ πολέμῳ Τυρταίου ἐμβατήρια ᾖδον. 13. Ἄνϑρωπος τῶν ἄλλων ζώων διαϕέρει τῷ νῷ ϰαὶ τῇ ϕωνῇ. 14. Πολυμαϑία νοῦν οὐ διδάσϰει. 15. Τὴν ἀρχὴν ὁρίζει τῷ Κύρῳ πρὸς ἕω μὲν ἡ Ἐρυϑρὰ ϑάλαττα, πρὸς ἄρϰτον δὲ ὁ Εὔξεινος πόντος.

3. Выписать из предложений имена существительные I или II слитного склонения, определить род, падеж, число.

II аттическое склонение.

В аттическом диалекте некоторые существительные и прилагательные II склонения оканчиваются в nom. sing. мужского и женского рода на ως, а среднего рода на ων. Омега удерживается во всех падежах, кроме nom. и acc. pl. среднего рода (где окончание α), поглощая соседние гласные звуки и оставаясь сама краткой. Йота в аттическом склонении бывает всегда подписной. Образцы: ὁ νεώς храм, ἵλεως, ἵλεων милостивый. Такого же типа слова ὁ λεώς народ, ὁ λαγώς заяц, ὁ ταώς павлин, Μενέλεως Менелай, ἡ ἕως заря, πλέως, πλέα, πλέων полный.

Текст для чтения и перевода:

Περὶ τῶν Μαραϑωνομαχῶν.

Δαρεῖος, ὁ τῶν Περσῶν δεσπότης, ἔπεμπε στόλον ἐπὶ τὰς Ἀϑήνας. Ἐν τῇ τῶν βαρβάρων στρατιᾷ ἦσαν Μῆδοι ϰαὶ Αἰγύπτιοι ϰαὶ οἱ ἐϰ τῶν τῆς Ἀσίας νήσων. Δαρεῖος μὲν ἐϰέλευε τοὺς στρατηγοὺς ἄγειν τοὺς τῶν Ἀϑηναίων αἰχμαλώτους εἰς τὴν Ἀσίαν. Οἱ δὲ Ἀϑηναῖοι ἐστράτευον ἐπὶ τοὺς Μήδους. Ἡρόδοτος γὰρ τοὺς Πέρσας λέγει Μήδους. Ἐν τοῖς τῶν Ἀϑηναίων στρατηγοῖς ἦσαν Μιλτιάδης ϰαὶ Ἀριστείδης. Τῶν δ' Ἀϑηναίων σύμμαχοι ἦσαν οἱ ἐϰ τῶν Πλαταιῶν ὁπλῖται. Οἱ στρατηγοὶ τοὺς Ἀϑηναίους δρόμῳ ἐπὶ τοὺς βαρβάρους ἦγον ϰαὶ εἰς ϕυγὴν ἔτρεπον. Μετὰ τὴν νίϰην οἱ Ἀϑηναῖοι τρόπαια ἵδρυον.