2. Мәтінмен жұмыс.

1. Мәтінді мәнерлеп, түсініп оқыңыз.

2. Мәтәнін мазмұнына қарай бөлімге бөліп, әрқайсысына тақырып қойыңыз.

3. Тақырып бойынша әнгімелеңіз.

Ішкі туризм.

Туристік саяхаттардың түріне және құқықтық мәртебесінде қарай туризм-ішкі яғни ұлттық және сыртқы яғни халықаралық болып екіге бөлінеді. Ішкі туризм-азаматтардын шеккарадан аспай өз елінің ішінде саяхаттауы.

1993 жылы Бүкіл одақтық туризм ұйымдары Оттаво конференциясында туризмнің түрлерің анықтады «Ұлттық турнизм» және «Ел ішіндегі туризм» деген жаны ұғымдар енгізілді. Ұлттық туризм –ішкі және сыртқы туристік саяхаттардан турады. Ел ішіндегі туризм – ішкі туристік саяхаттарды қамтиді.

Ішкі туризм адамдардын демалу, елтану немесе спортпен айналысу мақсатында жүзеге асырылатын туристік саяхат. Ішкі туризм мемлекеттік шекараны асумен байланысты емес, сондықтан қажетті құжаттарды толтыруда ешқандай қиындықтар кездеспейді. Ұлттық ақша бірліктерінде еш қиындықсыз қолануға болады. Туризмнің басқа түрлеріне қарағанда ішкі туризмді ұйымдастыру өте жеңіл. Сыртқы яғни халаықрарлық туризмге қарағанда ішкі туризмнің мемлекетке түсіретін пайдасы да өте жоғары.

Сұрақтарға жауап беріңіз:

Туристік саяхаттардың түріне және құқықтық мәртебесіне қарай туризм нешеге бөлінеді?

Туризмнің түрлерің қашан анықтады?

Қандай жаңа ұғымдар енгізілді?

Ұлттық туризм мен ел ішіндегі туризмнен айырмашылықтары қандай?

Ішкі туризмде қандай мақсаттар іске асырылады,

Ішкі туризмнің артық шылығы қандай?

1. Сұхбатты толықтырыңыз.

1.	Туризмнің қандай түрі бар?
		2.	Ішкі туризм-азаматтырдын шекарадан аспай өз елінің ішінде саяхат-тауы.
3.	Бүкіл одақтық туризм ұйымдары туризмнің түрлерін қашан анықтады?
		4.	«Ұлттық туризм» және «Ел ішіндегі туризм» деген жаңа ұғымдар енгізілді.
5.	Ұлттық туризм қандай саяхаттардан турады?
		6.	Ел ішіндегі туризм-ішкі туристік саяхаттарды қамтиды.
7.	Ішкі туризм қандай мақсатты жүзеге асыратын саяхат?
		8.	Ішкі туризм мемлекеттік шекараны асумен байлатысты емес. Сондықтан қажетті құжаттарды толтыруда ешқанай қиындықтар кездеспейді.

XIII. Сыртқы туризм

I.Мәтінге дейінгі жұмыс:

1. Сөздер мен сөз тіркестерін оқыңыз, есте сақтаңыз, аударыңыз.

2. Сөздер мен сөз тіркестерін қатыстыра отырып сөйлем құрыңыз.

Халықаралық туризм, шетелдік төлқұжат, виза, кеден, бқылау, нормативтік құқықтық база, меншік.

3.Екі бағандағы сөздерден сөз тіркестерін кұріп, сөйлем құрыңыз.

1. Валюталық а)ұсыны

2. Шетелдік ә)өту

3. Туристік б)бақылау

4. Виза в)түрде

5. Нормативтік г)бақылау

6. Халықаралық ғ)төлқұжат

7. Саяхат д)ашу

8. Саяхатқа е)құқықтық

9. Туристік ж)туризм

10. Міндетті з)мақсат

11. Медициналық к)үйім

12. Кеденнен қ)шығу

Сыртқы туризм.

Сыртқы яғни халықаралық туризм-азаматтардың өз елінен басқа елдерге немесе бір елден екінші елге саяхаттауы. Туристік мақсатпен шетелге саяхатқа шыққанда турист мәндетті түрде шетелдік төлқұжат алып виза ашады, кеденнен өтіп, медициналық және валюталық бақылаудан өтеді. Бұл-халықаралық туризмнің өзіне тән ерекшілігі болып табылады.

Қазақстан 1993 жылы әлемдік туристік ұйымдардың нақты мүшесі болды. Қазақстан Республикасында туризмді дамыту үшін нормативтік құқықтық база құрылған. 1992 жылда «Туризм туралы» Заң қолданысқа енгізілді. Осы салада елімізде 430 фирмалар мен әртүрлі мен шыктегі бюролар бар. Онда 6000 мың адам кізмет көрсетеді және 1500 кәсіби гид-экскурсоводтары бар.

Қазақстаның туристік фирмалары әлемнің 80 елімен бірлесіп қызмет етеді. Олар туризмнің барлық түрлері бойынша қызмет көрсетеді. Мысалы, танамдық, ойын-сауықтық, этникалық, экологиялық, балаларға арналған, спорттық аңшылық, саяттық түрлері. Қазақстанның Әр аумағында табиғи географиялык жағынан ерекше 700 ден астам бағыттағы саяхат ұсынылатын.

Сұрақтарға жауап беріңіз:

1. Сыртқы туризм қандай саяхат?

2. Халақаралық туризмнің өзіне тән ерекшелігі қандай?

3. Қазақстан қай жылы әлемдік туристік ұйымдардың нақты мүшесі болды?

4. «Туризм туралы» Заң қай жылы қолданысқа енгізілді?

5. Осы салада қанша ұйымдар бар?

6. Қазақстаның туристік фирмалары әлемнің қанша елімен бірлесіп қызмет етеді?