- •Прадмова
- •1. Абвастрэнне супярэчнасцяў паміж вядучымі краінамі свету напрыканцы 30-х гадоў хх ст. Пачатак другой сусветнай вайны. Уз'яднанне заходняй беларусі з бсср
- •2. Напад фашысцкай германіі на ссср. Абарончыя баі на тэрыторыі беларусі
- •3. Акупацыйныя планы фашысцкай германіі і іх рэалізацыя ў беларусі.
- •4. Партызанскі і падпольны рух на беларусі супраць нямецка-фашысцкіх захопнікаў
- •5. Вызваленне беларусі ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў. Уклад беларускага народа ў дасягненне перамогі і яго страты ў другой сусветнай вайне
- •Цікавыя факты
- •Пытанні і заданні для самастойнай работы
- •Тэматыка рэфератаў
Тэматыка рэфератаў
Уз’яднанне Заходняй Беларусі з БССР на фоне еўрапейскай геапалітыкі.
Гісторыя ў асобах: дзеячы беларускага нацыянальна-дэмакратычнага руху Заходняй Беларусі і іх лёс (па ўзгадненні з выкладчыкам).
Абарончыя баі на тэрыторыі Беларусі летам 1941 г., крах плана “маланкавай вайны”.
Лепельская танкавая бітва.
Мабілізацыйныя мерапрыемствы на тэрыторыі Беларусі ў чэрвені – жніўні 1941 г.
Эвакуацыя прамысловых прадпрыемстваў і грамадскіх устаноў Беларусі на Усход.
Народнае апалчэнне на Беларусі ў гады Вялікай Айчыннай вайны.
Палітыка генацыду на Беларусі ў час нямецкай акупацыі.
Трагедыя маёй радзімы (вёскі, горада альбо раёна): напамін аб загінуўшых у гады вайны.
Баявая дзейнасць беларускіх партызанскіх злучэнняў (на канкрэтных прыкладах).
Сумесныя баявыя аперацыі беларускіх партызан з часцямі Чырвонай Арміі.
Патрыятычнае падполле і партызанскі рух на тэрыторыі майго раёна.
Антыфашысцкае падполле ў Заходняй Беларусі.
Магілёўскае падполле.
Падпольны антыфашысцкі друк у Беларусі (1941 – 1944 гг.)
Калабарацыянізм на Беларусі: прычыны, праявы і сучасныя погляды.
Дзейнасць фарміраванняў Арміі Краёвай у Заходняй Беларусі.
Аграрная палітыка нямецка-фашысцкіх акупантаў на Беларусі.
Прамысловасць Беларусі ва ўмовах нямецкай акупацыі 1941 – 1944 гг.
Дзейнасць навуковых устаноў Беларусі ў эвакуацыі ў гады Вялікай Айчыннай вайны.
Беларуская дзяржаўная сельскагаспадарчая акадэмія ў гады Вялікай Айчыннай вайны.
Фальклор беларускіх партызан.
Савецкія школы ў партызанскіх краях і зонах Беларусі.
Развіццё беларускай культуры ў савецкім тыле ў гады Вялікай Айчыннай вайны.
Знішчэнне і вываз гісторыка-культурных каштоўнасцяў Беларусі ў час нямецкай акупацыі.
Удзел ураджэнцаў Беларусі ў еўрапейскім руху Супраціўлення.
Ратны подзвіг ураджэнцаў Беларусі на франтах Другой сус-ветнай вайны.
Гісторыя ў асобах: Героі маёй радзімы (вёскі, горада, раёна – па ўзгадненні з выкладчыкам).
Знакамітыя палкаводцы Вялікай Айчыннай і Другой сусветнай войнаў.
Уклад беларускіх жанчын у Перамогу.
Чалавек з легенды: Кірыла Пракопавіч Арлоўскі (1895 – 1968 гг.)
Казлоў Васіль Іванавіч (1903 – 1967 гг.) – арганізатор парты-занскага руху і дзяржаўны дзеяч Беларусі.
Корж Васіль Захаравіч (1899 – 1967 гг.) – арганізатар парты-занскага руху Беларусі.
Мазураў Кірыла Трафімавіч (1914 – 1989 гг.) – савецкі партый-ны і дзяржаўны дзеяч.
Машэраў Пётр Міронавіч (1918 – 1980 гг.): жыццё і дзейнасць.
Панамарэнка Панцеляймон Кандратавіч (1902 – 1984 гг.) – арганізатар антыфашысцкага супраціўлення ў Беларусі, савецкі партыйны і дзяржаўны дзеяч.
Паўлаў Дзмітрый Рыгоравіч (1897 – 1941 гг.) – гераічны і тра-гічны лёс.
ЛІТАРАТУРА
Асноўная
Вялікая Айчынная вайна савецкага народа (у кантэксце Другой сусветнай вайны): вучэб. дапаможнік / А.А. Каваленя [і інш.]; пад рэд. А.А. Кавалені, М.С. Сташ-кевіча. Мінск: Выд. Цэнтр БДУ, 2004. 279 с.: іл., карт.
Гісторыя Беларусі ў кантэксце еўрапейскай цывілізацыі: дапаможнік / У.Р. Каз-лякоў [і нш.]; пад рэд. Л.В. Лойкі. Мінск: ТАА “ЦІПР”, 2003. 348 с.
Гісторыя Беларусі ў кантэксце еўрапейскай цывілізацыі: дапаможнік / У.А. Сос-на [і інш.]; пад рэд. Л.В. Лойкі. Мінск: РІВШ , 2005. 333 с.
Гісторыя Беларусі ў кантэксце сусветных цывілізацый: вучэб. дапаможнік / В.І. Галубовіч [і інш.]; пад рэд. В.І. Галубовіча і Ю.М. Бохана. Мінск: Сучасная школа, 2007. 472 с.
Гісторыя Беларусі: у 2 ч. Ч. 2. XIX – XX стагоддзі: курс лекцый / П.І. Брыгадзін [і інш.]. Мінск: РІВШ БДУ, 2002. 656 с.
Гісторыя Беларусі: у 2 ч. Ч. 2. Люты 1917 – 2002 гг. / Я.К. Новік [і інш.]; пад рэд. Я.К. Новіка, Г.С. Марцуля. 2-е выд. Мінск: Універсітэцкае, 2003. 464 с.
Гісторыя Беларусі: у 6 т. Т. 5. Беларусь у 1917 – 1945 гг. / А. Вабішчэвіч [і інш.]; рэдкал. М. Касцюк. Мінск: Экаперспектыва, 2007. 613 с.: іл.
Иоффе, Эмануил. Демографические потери Беларуси в годы Великой Отечественной войны / Эмануил Иоффе // Гісторыя: праблемы выкладання. 2007. № 6. С. 3 – 7.
История Беларуси: в 2 ч. Ч.2: учеб. пособие / Я.И.Трещенок [и др.]; под ред. Я.И.Трещенка. Могилев: МГУ им. А.А. Кулешова. 2005. 310 с.: ил., карт.
Нарысы гісторыі Беларусі: у 2 ч. Ч. 2. / М.П. Касцюк [і інш.]. Мінск: Беларусь, 1995. 560 с.: іл.
Чигринов, П.Г. История Беларуси / П.Г. Чигринов. Минск: Полымя, 2002. 432 с.
Чигринов, П.Г. Очерки истории Беларуси: учеб. пособие / П.Г. Чигринов. 2-е изд., перераб и доп. Минск: Вышэйш. шк., 2005. 463 с.
Эканамічная гісторыя Беларусі: вучэб. дапаможнік / В.І. Галубовіч [і інш.]; пад агул. рэд. В.І. Галубовіча. Мінск: НКФ “Экаперспектыва”, 1996. 432 с.
Дадатковая
Баландзін, К. Культура Беларусі: здабыткі і страты ў гады Вялікай Айчыннай вайны / К. Баландзін // Беларускі гістарычны часопіс. 2005. № 5. С.20 – 27.
Беларусь у Вялікай Айчыннай вайне, 1941 – 1945. Энцыклапедыя / рэдкал. I.П. Шамякін (гал. рэд.) [і інш.]; Мінск: БелСЭ, 1990. 680 с.: іл., карт.
Бешанов, В.В. Десять сталинских ударов / В.В. Бешанов, А.Е. Тарас; под общ. ред. А.Е. Тараса. Минск: Харвей, 2003. 761 с.: ил.
Букіна, Т. Партызанскія часопісы як з’ява ў агітацыйным мастацтве Беларусі / Т. Букіна // Беларускі гістарычны часопіс. 2005. № 11. С.60 – 66.
В тылу врага: листовки партийных организаций и партизан периода Великой Отечественной войны 1941 – 1945 / под ред. С.М. Кляцкина и др.. М.: Госиздат полит. лит., 1962. 318 с.
Варанкова, І. “Вялікая Перамога: гераізм і подзвіг народаў”/ І. Варанкова // Беларускі гістарычны часопіс. 2005. № 7. С. 72 – 75.
Варанкова, І. Вераснёўскі выбух у Мінску: гісторыя забойства Вільгельма Кубэ / І. Варанкова // Беларускі гістарычны часопіс. 2007. № 12. С.22. – 25.
Великая Отечественная война Советского Союза (в контексте Второй мировой войны) : справочник / авт.-сост. А.А. Коваленя и др. ; под ред. А.А. Ковалени. Минск : Изд. центр БГУ, 2007. 235 с.
Великая Отечественная народная 1941 – 1945: краткий ист. очерк / под ред. П.А. Жилина. М.: Мысль,1985. 368 с.: ил., схем, карт.
Всенародная борьба в Белоруссии против немецко-фашистских захватчиков в годы Великой Отечественной войны: в 3 т. / под ред. А.Т. Кузьмина и др.. Минск: Беларусь, 1983 – 1985.
Гісторыя Беларускай ССР: у 5 т. Т.4. Беларусь напярэдадні і ў гады Вялікай Айчыннай вайны Савецкага Саюза (1938–1945 гг.) / пад рэд. І.М. Ігнаценка і інш.. Мінск: Навука і тэхніка, 1975. 640 с.
Грыцкевіч, А. Праваслаўная царква ў Беларусі ў гады Вялікай Айчыннай вайны / А. Грыцкевіч // Беларускі гістарычны часопіс. 2006. № 5. С.12 – 17.
Долготович, Б. Д. Беларусь в годы Великой Отечественной войны в вопросах и ответах / Б.Д. Долготович. Минск: Полымя, 1994. 138 с.: ил.
Долготович, Б.Д. Военачальники – сыны Беларуси на фронтах Великой Отечественной войны / Б.Д. Долготович. Минск: Бел Эн, 2005. 286 с.: портр., ил.
Доморад, К.И. Разведка и контрразведка в партизанском движении Белоруссии. 1941 – 1944 гг. / К.И. Доморад. Минск.: Наука и техника, 1995. 254 с.: фот.
Жилин, В.А. Операция “Багратион”. Освобождение Беларуси / В.А. Жилин [и др.]. М.: Олма-Пресс, 2004, 486 с.
Жумарь, С.В. Оккупационная периодическая печать на территории Белоруссии в годы Великой Отечественной войны / С.В. Жумарь. Минск: Б. Ил., 1996. 17 с.
Загорулько, М.М.Крах плана «Ольденбург»: о срыве экономических планов фашистской Германии на временно оккупированной территории СССР / М.М. Загорулько, А.Ф. Юденков. М.: Экономика, 1974. 383 с.: ил.
Залесский, А.И. В партизанских краях и зонах: Патриотический подвиг советского крестьянства в тылу врага (1941 – 1944 гг.) / А.И. Залесский. М.: Изд-во соц.-экон. лит., 1962. 397 с.: ил.
История Великой Отечественной войны Советского Союза. 1941 – 1945: в 6 т./ под ред. П.Н. Поспелова и др.. М.: Воениздат, 1960 – 1965.
История Второй мировой войны, 1939 – 1945: в 12 т./ под ред. Д.В. Устинова и др.. М.: Воениздат, 1973 – 1982.
Каваленя, А.А. Беларусь у выпрабаваннях вайны (1939 – 1945 гг.): вучэб.-метад. дапам./ А.А. Каваленя. Мінск: БДПУ ім. М. Танка, 2001. 100 с.: іл., табл.
Каваленя, А.А. Прагерманскія саюзы моладзі на Беларусі 1941 – 1944. Выто-кі. Структура. Дзейнасць / А.А. Каваленя. Мінск: БДПУ ім. М. Танка, 1999. 235 с.: табл.
Казлова, С. Аграрная палітыка германскіх акупантаў на тэрыторыі Заходняй Беларусі ў 1941 – 1944 гадах / С. Казлова. Беларускі гістарычны часопіс. 2005. № 12. С.14 – 22.
Кнатько, Г.Д. Рукописные издания партизан Белоруссии / Г.Д. Кнатько. Минск: Наука и техника, 1979. 218 с.
Кушнер, В. Урокі Вялікай Айчыннай вайны. Чаму яны забываюцца? / В. Куш-нер // Беларускі гістарычны часопіс. 2005. № 5. С.66 – 72.
Лемешонок, В. И. Идейно–политическая работа Компартии Белоруссии в годы Великой Отечественной войны / А.М. Лемешонок. Минск: Беларусь, 1988. 240 с.
Лемяшонак, У.I. Берлінская аперацыя. Штурм Берліна / У.I. Лемяшонак // Беларускі гістарычны часопіс. 2005. № 5. С.3 – 9.
Лемяшонак, У.I. Вызваленне – без грыфа „сакрэтна!“ / У.I. Лемяшонак. Мінск: Полымя, 1996. 149 с.: іл.
Літвін, А. Беларускі партызанскі: да 65-й гадавіны стварэння Беларускага штаба партызанскага руху / А. Літвін // Беларускі гістарычны часопіс. 2007. № 9. С.3 – 10.
Літвін, А. Цэнтральны штаб партызанскага руху і Беларусь (да 65-й гадавіны з дня стварэння) / А.М. Літвін // Беларускі гістарычны часопіс. 2007. № 5. С.3 – 12.
Літвін, А.М. Акупацыя Беларусі (1941 – 1944): пытанні супраціву і калабарацыі / А.М. Літвін. Мінск: Бел. кнігазбор, 2000. 287 с.: табл.
Мацэль, В. Удзел воінаў-беларусаў у разгроме мілітарысцкай Японіі / В. Мацэль. Беларускі гістарычны часопіс. 2007. № 8. С.3 – 9.
Новікаў, С. Адлюстраванне падзей на Буйніцкім полі 12 ліпеня 1941 г. у нямецкіх архіўных матэрыялах / С. Новікаў // Беларускі гістарычны часопіс. 2007. № 7. С. 12 – 19.
Памяць. Гісторыка-дакументальныя хронікі гарадоў і раёнаў Беларусі. Мінск: Вышэйш. шк., 1985 – 2004.
Паўлоўскі, А. Разгром фашызму. Урокі Вялікай Айчыннай вайны / А. Паўлоўскі // Беларускі гістарычны часопіс. 2005. № 5. С. 10 – 20.
Пономаренко, П.К. Всенародная борьба в тылу немецко-фашистских захватчиков 1941 – 1944 / П.К. Пономаренко. М.: Наука, 1986. 398 с.
Ревяко, Т.Н. Геноцид и массовые репрессии: истребление по национальным и религиозным мотивам / Т.Н. Ревяко, Н.В. Трус. Минск: Фирма “Литература”, 1996. 574 с.
Снапкоўскі, У. Ялта – Сан-Францыска – Патсдам: ад падвядзення вынікаў Другой сусветнай вайны да пасляваеннага ўладкавання свету / У. Снапкоўскі // Беларускі гістарычны часопіс. 2005. № 7. С.3 – 11.
Станкевіч, У. Гераічная абарона горада Магілёва / У. Станкевіч // Беларускі гістарычны часопіс. 2005. № 6. С.74 – 78.
Сямашка, Я.І. Армія Краёва на Беларусі / Я.І. Сямашка. Мінск: Бел. выд. т-ва “Хата”, 1994. 269 с.
Факторович, А.А. Крах аграрной политики немецко-фашистских оккупан-тов в Белоруссии / А.А. Факторович. Минск: Наука и техника, 1979. 248 с.
Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т./ пад рэд. Г.П. Пашкова і інш. Мінск: БелЭн, 1993 – 2003.
Карысную інфармацыю па гісторыі Другой сусветнай вайны можна знайсці таксама на наступных сайтах Interneta:
http: // avaccha. virtualave. net
Храналогія падзеяў, бітваў і аперацый.
http:// wwii-soldat.narod. ru/
Інфармацыйны праект, прысвечаны Вялікай Айчыннай вайне 1941 – 1945 гг. Біяграфіі палкаводцаў, галерэя ветэранаў Вялікай Айчыннай вайны.
http:// www.ib.hu-berlin.de / - pbruhn / b-kunst.htm
Бібліяграфія міжнароднай літаратуры аб лёсе культурных каштоўнасцей, што былі перамешчаны у Саюз ССР у выніку Другой сусветнай вайны і знаходзяцца зараз на тэрыторыі Расійскай Федэрацыі і іншых краін СНД. Дадзеныя за 1990 – 2000 гг.
http:// www.almanacwhf.ru
Альманах вайны. Гісторыя. Факты.
http:// www.rkka.ru /
Гісторыя Чырвонай Арміі з 1918 па 1945 гг.
ЗМЕСТ
Прадмова…………………………………………………………………………………. 3
1. Абвастрэнне супярэчнасцяў паміж вядучымі краінамі свету напрыканцы 30-х гадоў ХХ ст. Пачатак Другой сусветнай вайны. Уз’яднанне Заходняй Беларусі з БССР ……………………………………………………………………………………...…….4
2.Напад фашысцкай Германіі на СССР. Абарончыя баі на тэрыторыі Беларусі…………………………………………………………………………………..……12
3.Акупацыйныя планы фашысцкай Германіі і іх рэалізацыя ў Беларусі. Прычыны і праявы калабарацыянізму.…..……………………………………...…………………………17
4. Партызанскі і падпольны рух на Беларусі супраць нямецка-фашысцкіх за-хопнікаў ….…………………………………………………………………………………….24
5.Вызваленне Беларусі ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў. Уклад беларускага народа ў дасягненне перамогі і яго страты ў Другой сусветнай вайне…………………...36
Цікавыя факты……………………………………….…………………………………… 44
Пытанні і заданні для самастойнай работы.……………..……………………………..49
Тэматыка рэфератаў….....………….………………………………………………………. 54
Літаратура…………………………………………………………………………………..56
