Indywidualność zdusić,

do prostoty się przymusić,

ale cóż, kiedy natura

rozśpiewała moją duszę;

mimo żem chciał się pogłębić,

na plan pierwszy wstąpić muszę -

czuję! psiakrew, serce czuję...

POETA

Nie żarty, choroba serca;

po cóż pijesz-

PAN MŁODY

Niebezpieczno,

ach, to już prawie szaleństwo.

GOSPODARZ

(mrucząc)

...A jednak i to... męczeństwo:

żyć z tą pustką w duszy wieczną.

NOS

Piję, piję, bo ja muszę,

bo jak piję, to mnie kłuje;

wtedy w piersi serce czuję,

strasznie wiele odgaduję:

tak po polsku coś miarkuję - -

szumi las, huczy las:

has, has, has.

Chopin gdyby jeszcze żył,

toby pił –

has, has, has,

szumi las, huczy las.

POETA

Połóżże się na kanapie,

jak się wyśpisz, pójdziesz w tan.

NOS

Tańcowałem z Morawianką,

nikt jej nie chciał w taniec brać,

przecie mnie na litość stać:

ona chłopka, a ja pan,

jak się prześpię, niech poczeka.

GOSPODARZ

(majacząc)

Sen - sen: - niech poczeka tam;...

długa droga i daleka,

jedzie drogą wielki pan...

POETA

(do brata)

Coś się marzy - - -

GOSPODARZ

I ja śpiący:

GOSPODYNI

(do męża)

Podź na łóżko, zgotowione.

GOSPODARZ

Nie - zostanę tu w fotelu.

(ku Nosowi)

He, dobranoc, przyjacielu,

tych prawdziwych już niewielu.

NOS

(układa się na sofie; do Pana Młodego)

Całowałem Morawiankę,

a trzymałem flaszkę w łapie;

flaszka mi się przechyliła

i czuję, że wino kapie;

szkoda wina; - w tym przyczyna,

że trzymałem flaszkę w łapie;

chciałem wyjąć korek, a tu

korek coraz na spód idzie;

myślę sobie, daj go katu,

wyciągnę korek na włos,

na włos długi Morawianki,

a ona poszła po szklanki;

no, ale się jakoś stało,

że wypiłem flaszkę całą

i... musiałem wypić włos!

i to mnie tak rozmarzyło,

żem się kochać począł naraz -

chcę całować drugi raz

i tutaj nowy ambaras,

bom runął jak, jak - jak głaz.

PAN MŁODY

Pamiętaj na drugi raz:

wprzód całować, potem pić.

POETA

Wprzódy zmarnieć, potem żyć.

GOSPODYNI

A podźcie juz, niechze śpiom.

NOS

Tom te rom tom, tom, tom, tom...

PANNA MŁODA

Ostawcie ich, podźcie już.

POETA

Ciekawy stan takich dusz.

PAN MŁODY

My jeno znamy połowę

o sobie - któż resztę wie - - ?

POETA

Gdzie to człowiek chadza w śnie:

straszno tam, tutaj źle;

prawie co dzień myślę o tem:

jak to długo może trwać -?

NOS

Na ten temat myślę co dzień;

jak się wyśpię, powiem mowę -

chce mi się okrutnie spać,

najlepiej na ten temat śpie.

PAN MŁODY

Całe ciało zlane potem.

POETA

Trza mu suknie insze wdziać:

NOS

Wieczność - czy tak rozumiecie -?

Nieskończoność - hej, gdzieś, hej -

ty mi, panno, wina lej;

spłyniem, inni po nas przyjdą.

GOSPODARZ

Czy oni już raz stąd wyjdą!

Nie tłuczcie się - ruszaj tam,

chcę mieć spokój, chcę być sam.

NOS

Spłyniem, inni po nas przyjdą;

uciekajcie, kysz, a kysz -

aprés nous le déluge.

(Nos zasypia na sofie, Gospodarz na fotelu i krzesłach i tak już śpiący obaj pozostają).

SCENA 3.

CZEPIEC, MUZYKANT

(we drzwiach weselnych)

CZEPIEC

Durny gajdusie,

piniądze tobyś chcioł brać-!

MUZYKANT

Nie gawędźcie, gospodorzu,

połóżcie się spać;

niech se potańcują inni.

CZEPIEC

Psiekwie - mieście grać powinni;

to mnie kazujecie lezeć,

jagem wom zesypoł piniądze. -

Patrzyć! - jak wom pyski spiere.

Bedziecie czy nie bedziecie grać -?

MUZYKANT

Nie gawędźcie, gospodorzu,

połóżcie się spać;

niech se potańcują inni.

CZEPIEC

Psiekwie - mieście grać powinni.

MUZYKANT

Szóstke-ście dali,

juześmy wom przegrali;

niech se potańcują inni.

CZEPIEC

Psiekwie - mieście grać powinni.

SCENA 4.

CZEPIEC, CZEPCOWA.

CZEPCOWA

Dejze pokój -

cóz ci ta o głupie granie;

zastępujesz ta komu.

CZEPIEC

Następ - jo im sprawie lanie.

CZEPCOWA

Pojdze do dom, boś ochlany.

CZEPIEC

Caf się, babo - jo pijany?

Szuruj do domu!

Skrzypkowie, jo mom rękę silno,

moze wicie - po dobroci.

CZEPCOWA

O cóz to ci, o cóz to ci-

CZEPIEC

Następ, ja im sprawie lonie.

CZEPCOWA

Dejze pokój.

CZEPIEC

Psie gazdonie,

pokil mówie po dobroci.

SCENA 5.

CZEPCOWA, GOSPODYNI.

CZEPCOWA

Was ta śpi.

GOSPODYNI

Mój ta śpi.

CZEPCOWA

Telo z tym Weselem zachodu.

GOSPODYNI

Niech sie ta pocieszom z młodu.

CZEPCOWA

Juści, ino tylecka człowieka,

co się nawesołuje z młodu;

późni ino cięgiem narzeka:

tego szkoda, tego szkoda...

GOSPODYNI

Tak ta, jak ta, jak sie co da.

CZEPCOWA

Ale piknie się odbywo.

Ino to miastowe państwo

patrzy sie, patrzy, a poziwo;

widać to niewyspane cy jakie;

poziwo, a nie odydzie;

widać im się szyćko udało; -

a naprzyjezdzało niemało.

GOSPODYNI

Tylo ozrywki w cały bidzie.

SCENA 6.

RACHEL, POETA.

RACHEL

Ach, panie, jak to piękna dla pana

chwila - ja panu oddana;

a że to tak przemija

i ani się pan coraz zbliża,

ani ja, bo ja wciąż nieśmiała.

POETA

Pani by tam stała i stała

na tym wichrze...

RACHEL

A, ten pęd; a potem te głosy coraz cichsze,

coraz dalsze - i ta muzyka bliska;

i te wszystkie na sadzie zjawiska,

którem ja widziała -

a że to tak przemija;

że my się rozejdziemy,

że się wzajem zapomniemy,

to jest, pan mnie zapomni,

i jak się Rachel oprzytomni,

to będzie marzyć

i może będzie smutna.

POETA

To będzie pani kontenta,

że myśl tak upornie zajęta.

smutkiem - a Smutek to Piękno.

RACHEL

A jak struny się jakie rozpękną

i zacznie grać ten żal.

POETA

Wtedy pani weźmie szal

i przystanie jak Polymnia w ogrodzie,

i pomyśli - - jaki krój jest w modzie,

jak się ubrać, mając pójść na bal

lub do koncertowych sal,

a tam - to się spotkamy.

RACHEL

No a cóż ten serdeczny żal

i ta na moim czole chmura -?

POETA

A od czegóż jest literatura? - -

to wejdzie w sztukę;

w jakiejkolwiek formie, ale wejdzie:

czy jako sonet, czy liryka,

czy feleton powieści.

RACHEL

A moja muzyka

serca - prawie miłość do pana

najszczersza - - ?

POETA

Ta będzie najszczerzej oddana,

co do wiersza.

SCENA 7.

HANECZKA, PAN MŁODY.

HANECZKA

Dziękuję ci, panie bratku,

tak mi dobrze było tańcować.

PAN MŁODY

Dobrze, kwiatku-

HANECZKA

Jakem się zaczęła kręcić

tak w kółeczko, tak w kółeczko,

takem i chciała pocałować

drużbę.

PAN MŁODY

Dziecko-!

HANECZKA

No a wy, to sie całujecie

nie jak dzieci.

PAN MŁODY

My jako poeci,

to nam, to niby uchodzi,

to się inaczej rozumie.

HANECZKA

A ja to w sobie zatłumię-

Niechże przecie sie wyszumię

w czułości dla tych Krakusów.

PAN MŁODY

Wszystko dobrze, prócz całusów.

HANECZKA

Całus nie jest żadną stratą.

PAN MŁODY

Drużbowie za głupi na to.

HANECZKA

To tak mówisz na ostatku!

PAN MŁODY

Nie trza, kwiatku!

SCENA 8.

POETA, MARYNA.

POETA

Coraz piękniej - pani sama.

MARYNA

Pięknieję w tej samotności;

pan już, widzę, przypiął skrzydła,

pan już upoetyzował chwilę