38. Дисперсиялық және корреляциялық анализ түсінігі. Дисперциялық анализ (Снеденор әдісі) – бұл әдістің маңыздылығы мынада, әр таңдау үшін орташа мәндеріне қатысты мәліметтердің жайылунан барлық жиынтықтың орташалары бойынша мәліметтері үшін жайылу айырмашылықтары дәл бола ала ма деген сұраққа жауап береді. Корриляциялық анализ - корриляцияны зерттеуде бір ғана таңдауда екі көрсеткіштің арасында қандай да бір байланыс бар ма деген жағдайда қолдануға тырысады. Бақаша айтқанда корриляциялық анализ басқа шамалардың мәнін біле отырып, бір мәнін орнатуға немесе айтуға бола ма деген жағдайды анықтауға көмектеседі.

39. Таңба критериясы – кездесетін екі жұпты жиынтықтың шамаларын салыстыру үшін қолданылады, яғни жалпы қасиетпен біріккен жиынтықтар. Таңба кретериясын қолдану өте оңай. Салыстыратын қатарлар бір-бірінің астына жазылады және салыстырылатын шамалардың айырма таңбалар анықталады.

40. Экспериментатор мен сыналушының өзара қарым-қатынасы.

Психологиялық эксперимент бұл сыналушымен экспериментатордың бірлескен қызметі. Бірлескен қызметті ұйымдастырушы және реттеуші үрдіс тілдесу және сөйлесу болып табылады.Розенцсвей экспениментатормен сыналушының сөйлесуінің негізгі факторы деп мыналарды көрсетті:

-бақылаудығы қатынас қателігі.Бұл сыналушының шешім қабылдаудағы көрсеткен түсінігімен байланысты

-Сыналушының мотивацияға байланысты қателіктері,мұнда сыналушы өзінің әуесқойлығы мен тәкаппарлығымен эксперименттің мақсатымен үйлеспей өз түсінігімен реттеледі.

-сыналушының экпериментатордың жеке қасиеттерін қабылдауымен байланысты жеке әсер қателігі.

41. Сауалнама түсінігі және қолданылатын түрлері, негізгі қойылатын психологиялық талаптар.

Сауалнама зерттеуші(құндылыққа бағдарын)субъектілердің биографиялық пікірлерін,құндылыққы бағдарын,әлеуметтік ұстанымын,жеке тұлғалық бет-бейнесін анықтауға мүмкіндік береді.Сауалнаманың түрлері:

-жеке-жазбаша

-таңдамалы-топтық

-ауызша-сырттай

Қойылатын талаптар:

1.таңдау көлемі алдын ала белгілі болу керек және біртекілік болу қажет(жасы,ұлты т.б.)

2.таңдау көлемінің репрезентаивтілігі.Егер нәтижеден шыққан зерттеу материалы қолданбалы сипатта болса,практикалық аспектісі бойынша репрезентативтілік болады.

42. Репрезентативтілік түсінігі. Математикалық психологияда таңдау көлемі репрзентативтілік түсінікпен байланысты.Бұл дегеніміз таңдаудың зерттеу қорытындылары бойынша нәтижесін тарату мүмкіндігі.

43. Эксперимент өткізу орны, уақыты, дайындық т.б. мәселелерді алдын-ала ұйымдастыру туралы. Экспериментті ұйымдастыру барысында бірнеше ескертулерді ескеру қажет: 1. Іс-тәжірибе уақыты сыналушылардың субъективті жағдайына сәйкесс анықталуы керек. Бұл үшін кейде өзіндік бағалау жағдайының шкаласы – өзіндік сезіну, белсенділік, көңіл-күй шкалалары қолданылады. 2. Эксперимент өтетін орын ішкі ықпал әсерлерден оңашаланған болуы қажет. Экспериментке қатысы жоқ аппараттар болмауы тиіс. 3. Экспериментке дайындық. Іс-тәжірибе барысында қажетті аппаратура сыналушылардың көзінше икемге келтірілуі керек. Себ сыналушылардың экспериментке деген көңіл-күйінің әлсіреуі және зерттеудің міндеттері барыснда ашылуына жағдай туынтады.

44. Кэмпебеллдің ішкі валидтылықты таңдау факторлары.

Кэмпебелл таңдудың ішкі валидтілігін былай келтіреді:

1.Қатені болдыратын құрал бойынша эквивалентті топ

2.статистикалық регрессияның жеке жағдайы,яғни мұнда топ шеткі жағдайдың негізінде реттеледі

3.Эксперименталды құрамы бойышнша эквивалентті топқа келтіретін салыстырмалы топтардың ішінен тең емес сыналушының болуы.

4.табиғи даму нақты дамумен байланыссыз сыналушының уықыты мен өзгеруі жағдайының өзгеруі,индвидтің құрылымы.

45. Варианталар түсінігі және олардың статистикалық жиынтыққа қатысы.

Xi мәндері варианталар деп аталады.,ал өсу ретімен жазылған варианталар тізбегі вариациялық қатар деп аталады.Х1, Х2...Хn варианталары таңдау бірлігі әрбір жеке статистикалық жиынтық мәні.