12. Әдебиеттер тізімі:

1. Мищенко И.Т. Скважинная добыча нефти Учеб. пос. для вузов. - М., 2003.

2. Айткулов А.У. и др. Пути повышения эффек тивности нефтеотдачи пластов месторожде ний Казахстана Монография. - Алматы, 2002.

3. Мурзагалиев К и др. Способы интенсифи кации при тока нефтяных скважин. - Алматы, 2002.

4. Нұрсұлтанов Ғ.М., Абайұлданов Қ.Н. Мұнай және газды өндіріп, өңдеу:Оқулық. - А., 2003.

5. СД - ROM -Ибрагимов Н.Г. Осложения в нефте добче. - М., 2003.

6. СД - ROM -Ибрагимов Н.Г. Осложения в нефте добче. - М., 2003.

7. СД - ROM -Уразаков К.Р. Насосная добыча высоковязкой нефти из наклонных и обвод ненных скважин. - М., 2003.

8. Елеманов Б.Д., Герштанский О.С. Осложнения при добыче нефти. - М., 2007.

9. Дыбленко В.П. Повышение продуктивности и реанимация скважин с применением виброволного воздействия. – М., 2000г.

10. Уразаков К.Р. Справочник по добыче нефти. – М., 2000г.

11. Персиянцев М.Н. Добыча нефти в ослажненных условиях. – М., 2000г.

12. Мукерджи Х. Производительность скважин. – М., 2001г.

13. Мищенко И.Т. Скважинная добыча нефти. – М., 2003г.

14. Ибрагимов Н.Г. Осложнения в нефтедобыче . – М., 2003г.

15. Уразаков К.Р. Насосная добыча высоковязкой нефти из наклонных и обводненных скважин. – М., 2003г.

16. Кабиров М.М. Сбор, промысловая подготовка продукции скважин. – М., 2003г.

17. Хасанов М.М. Моделирование процессов нефтегазодобычи. – М., 2004г.

18. Маскет М. Физические основы технологии добычи нефти. – М., 2004г.

Глоссарий

Статикалық қысым -тұңғы жұмысы тоқтатылғаннан кейінгі орнатылған ұңғы түбіндегі қысым.

Орташа қабат қысымы– орташа өлшенген статикалық қысым.

Ұңғы - жер қыртысында арнайы бұрғылау аспаптарының көмегімен қазылатын диаметрі тереңдігінен бірнеше есе кіші цилиндр пішінді тау-кен құрылыс орны.

Кольматация – механикалық бөліктермен ұңғы түп зонасының ластану процесі

Декольматация – механикалық бөліктермен фильтрациялық каналдарды тазалау процесі

Минералдар - жер қабығындағы физикалық-химиялық процестерден пайда болған, өзінің химиялық құрамы мен физикалық қасиеттері тұрақты қосындылар.

Ұңғының ұзындығы - оның сағасынан түбіне дейінгі осі бойынша ара қашықтық.

Тереңдігі дегеніміз – оның ұзындығының осіне түсірілген проекциясы.

Магмалық тау жыныстары. Магма жердің қабаттарында (интрузиялар) немесе жер бетінде (эффузиялық) суыну нәтижесінде қалыптасады. Интрузиялық жыныстар (граниттер, диориттер, сиениттер, т.б.) батолит, лакколит, шток т.б. пішінді денелер құрайды. Магмалық тау жыныстары алюмосиликаттар мен силикаттардан құралады.

Шөгінді тау жыныстары. Кесекті жыныстар түп жыныстардың механикалық жолмен бұзылып көшуінен жиылады.

Метаморфтық тау жыныстары – жер қыртысы қабаттарындағы шөгінді және магмалық тау жыныстарының өзгеруінен түзіледі.

Тау жыныстары — бір немесе бірнеше минералдардан құралып, жер қабығында өзіне тән геологиялық денелер.

Табан – қабаттың төменгі бөлігін шектейтін бөлік.

Бет – қабаттың жоғарғы жағын шектейтін бет.

Мұнай – көміртегі мен сутегінің күрделі байланысы.

Мұнай бергіштік коэффициенті — алынған (игерілген) мұнай мөлшерінің, бастапқы кеніште есептелген мұнай мөлшерінің қатынасы болып табылады..

Пайдалану әдісі, қабат энергиясының әсерінен сұйықтың көтерілуі фонтанды әдіс деп аталады.

Пайдаланудың газлифтілі әдісі - это эксплуатация при котором газ, нагнетаемый с по­верхности или поступающий из пласта, вводится в поток продукции скважины.

Компрессорсыз газлифтілі әдіс — мұнай газды қабаттың энергиясы арқылы көтерілетін әдіс.

Отношение объема жидкости, фактически поступившей под плунжер, к объему, описываемому плунжером, при ходе его вверх называется коэффициентом наполнения насоса.

Газдық сан – еркін газ көлемінің термобаралық жағдайдағы бөлінген геометриялық көлемдегі сұйық көлеміне қатынасы

Көлемді газ (газға қанығу) құрамы – термобаралық жағдайдағы бөлінген геометриялық көлемдегі газ көлемінің жалпы қоспа көлеміне қатынасы

Шығынды массалық газ құрамы – термобаралық жағдайдағы газ массасы шығынының қоспа массасы шығынына қатынасы

Нақты газ кұрамы – еркін газбен толыққан құбырдың көлденең қимасының ауданының жалпы құбырдың көлденең қимасының ауданына қатынасы

Сұйықтықтағы газ дисперсиясы – сұйық көлемінде газды фазаның бөлшектенуі

Бірінші ретті ашу - өнімді горизонтты қашаумен бұрғылау процесі.

Екінші ретті ашу – ұңғы ішіндегі үрдіс пен өнімді горизонттың байланысы (ұңғыны тесу).

Гидродинамикалық жетілген ұңғы - өнімді қабатты толық ашатын ұңғы

Ашу сатысы бойынша жетілмеген ұңғы - өнімді горизонтты толық ашпайтын ұңғы.

Ашу сипаттамасы бойынша жетілмеген ұңғы – кигізбелі құбырмен жабдықталған және перфорация жасалған өнімді қабатты толықтай ашатын ұңғы.

Гидродинамикалық жетілген ұңғының коэффициенті - жетілмеген ұңғының тәуліктік өнімінің жетілген ұңғының тәуліктік өніміне қатынасы.

Ұңғының келтірілген радиусы – тәуліктік өнімі шын жетілмеген ұңғының тәуліктік өніміне тең жалған жетілген ұңғының радиусы.

Түп – өнімді қабатты ашатын ұңғының бөлігі.

Ағысты шақыру - технологический процесс снижения противодавления на забое простаивающей скважины, ликвидация репрессии на пласт и создание депрессии, под действием которой начинается течение флюида из пласта в скважину.

Ағысты шақырудың мақсаты және меңгеру - снижение противодавления на забое скважины, заполненной специальной жидкостью глушения, и искусственное восстановление или улучшение фильтрационных характеристик призабойной зоны для получения соответствующего дебита или приемистости.

Ұңғыны меңгеру – әр түрлі себептерге байланысты тоқтатылған ұңғыларды іске қосуға бағытталған технологиялық операциялар мен ұйымдық шаралардың жиынтығы

Орташа қабат қысымы– орташа өлшенген статикалық қысым.

Айдау маңындағы қабат қысымы – айдау ұңғылары маңындағы орташа өлшенген қысым.