7.4 Инструменталдық зерттеулер:

АД, ЦВД өлшеу (преэклампсияның орташа жəне ауыр дəрежесіне күдік болса), КТГ (32

апта кейінгі гестация мерзімінде), УДЗ + допплерометрия,

АҚ-ды өлшеу тəртібі -

•Өте дəл көрсеткішті сынаптық сфигмоманометр береді (сол бойынша барлық

пайдаланылатын аппараттар калибрлары түзетілуі керек) (1b).

•Науқас денесін бос ұстауы керек, мүмкін болса демалғаннан кейін (10 минуттан кем

емес).

•Қалпы –жартылай отырып немесе отырып (манжета науқастың жүрек тұсына орналасуы

керек),қырынан жатып.

•Қысым өлшейтін аппараттың манжетасы науқастың иық шеңберіне сəйкес келуі керек

(аз болғанша,көп болғаны жақсы).

•Бір қолдағыны өлшегені де жеткілікті.

•Систолиялық __________қысымның деңгейі Коротковтың I тоны бойынша бағаланады (пайда

болуы), а диастолиялық –V бойынша (тоқтауы).

•Көрсеткіштер 2 мм сын.бағанасына дейінгі дəлдікпен белгіленуі керек.

5 Диспансерлі бақылау. Анықтамасы. Топтардың мінездемесі. «Диспансерлі бақылаудың бақылау картасы» ф030/е не үшін керек.

Тұрғындарды диспансеризациялау- бұл сырқатты тез табу, әсіресе сырқаттың жасырын өтуін және бастапқы көрінісін табу, қауіп-қатер факторы бар науқастарды табу, еліміздің тұрғындарын бүкіл өмір бойындағы денсаулығын әрдайым жүйелі дәрігерлік бақылау негізіндегі керекті емдік-сауықтыру шараларын дер кезінде өткізу жолымен, тұрғындардың денсаулығын сақтау және нығайту мақсатымен сырқатты алдын-алудын нақты әдісі.

Диспансерлік әдіс – бұл өмір ұзақтығын жоғарлату және еңбекке қабылеттілігін сақтау, қоғамдық еңбек өнімділігін арттыру мақсатында сырқат және денісау адамдарды динамикалық дәрігерлік бақылау барысындағы алдын-алу және емдік шараларды тудыратын денсаулық сақтау мекемелерінің және бөлімдерінің жұмыс түрлерінің жиынтығы.

Тұрғындардың жыл сайынғы диспансерлік тексерілуі – тұрғындардың әр-түрлі топтарының бір дәрігермен немесе бірнеше мамандармен, активті дәрігерлік тексерілу және сырқатты дер кезінде табу, әрі денсаулығын бағалау мақсатындағы лабораториялық-диагностикалық тексеруді өткізу, және де қажетті емдік- сауықтыру шараларын өткізу.

Диспансерлік бақылаудың мақсаты патологиялық жағдайларды ерте табу, олардың себебін анықтау; қоғамдық және жекелік алдын-алу шаралар жолымен сырқаттың ары қарай дамуы мен пайда болуын ескерту және сақтандыру;тұрғындарға дәрігерлік көмек сапасын үздіксіз жоғарылатуды қамтамасыз ету; меншіктіліктің барлық түрінің дәрігерлік қызметтерінің тиімділігін және деңгейін қамтамасыз ету;шығармашылық жасын ұлғайту. Сау тұрғындарды диспансерлеудің мақсаты – дұрыс физикалық және психикалық дамуды қамтамасыз ету, тұрғындардың денсаулығын жетілдіру және нығайту әрі сақтау. сау адамдарды жыл сайын диспансерлік тексеру; қоғамды қажетті сырқаттар мен кең таралған сырқаттарды бірінші реттік алдын-алу; еңбек шарттарының қолайлылығын жақсартуға ат салысу; экологиялық ортаның сапасын жақсарту; ана-әйел өмір салтын жетілдіру (жоғарғы деңгейге көтеру) және олардың денсаулықтарын нығайту; тұрғындарды гигиеналық тәрбиелеу;ішімдік ішумен, шылым шегумен, стресс жағдайларымен және басқа да кері факторлармен күрес; рациональды тамақтануды ұйымдастыру; отбасылық диспансерлеуді дамыту; сау тұлғалардың диспансерленуі және бірінші реттік алдын-алу шараларына байланысты сау халықты жағымды (позитивті) мақсатты бағытта тәрбиелеу. Сырқаттарды диспансерлік бақылау мақсаты -қоғамдық және жеке-алдын-алу шаралар жолымен сырқаттың өршуінің алдын-алу;

ауруханаға дейінгі және кейінгі емдеу кезіңде жедел сырқатпен ауырғандар және созылмалы аурумен ауыратындар денсаулығының жағдайын үздіксіз жүйелі түрде динамикалық бақылау.

Диспансерлік бақылауға және дәрігерлік тексеріске алынатын халық бөлігі және қоғамдық-демографиялық топтары. балалар; жасөспірімдер (15-18 жастағы мектеп оқушылары, ПТУ оқушылары, орта білім орындары, жұмыскер жасөспірімдер);Ұлы Отан Соғысының ардагерлері және мүгедектері; Жауынгер-интернационалистер; Чернобыль АЭС жарылысында зардап шеккендер;Арал өңіріндегі тұрғындар; Семей полигоны өңірінің тұрғындары мен Семейдегі дүмпу жарылысында зардап шеккендер;

Жүкті және босанған әйелдер; Студенттер мен арнайы орта білім беру орындарының оқушылары; Қауып-қатер факторлары бар тұлғаларды және сау тұлғаларды, сырқат адамдарды диспансерлеу инструкциясы бойынша жұмысқа қабілетті жастағы тұрғындар;

әр-дайым медициналық тексеріс кезінде қарапайым тұрғындар топтары.

Диспансерлік топтар.

Д I – дені сау адамдар – ешқандай шағымы жоқ және олардың қарау кезінде созылмалы аурулары немесе бөлек органдары мен жүйелерінің қызметтерінің бұзылулары табылмаған адамдар, олардың ішінде «шекаралық» деп аталатын жағдайлары бар аурулары кіреді (яғни, қан қысымы көрсеткіштерінің және басқа да ағзаның қызметіне әсер ет пейтін физиологиялық көрсеткіштердің азғана ауытқулары бар адамдар).

Д II – дені сау адамдар – анамнезінде жедел немесе созылмалы аурулары бар, бірақ соңғы жылдарда бұл аурулар ешқандай өршулер бермеген;

Д III – науқас – емді қажет ететін адамдар.

Созылмалы ауруы бар балалар диспансерлік есепке тұруымен қатар, педиатр және арнайы маман дәрігер есебінде тұрады. Диспансерлік бақылаудың негізгі медициналық құжаты баланың даму тарихы (форма№112) болып саналады. Диспансерлік бақылауда тұратын балаларға ұйымдастырылған сауықтыру жұмыстарын жүргізу үшін бақылау картасын толтырады. (форма№30)

Баланың дәрігерге жоспарлы келуі сол екі формамен бекітіледі.

Жүргізілген емдік және профилактикалық шаралардың нәтижесін педиатр әртүрлі маман дәрігерлер баланың даму тарихы және бақылау картасына қарап бала денсаулығын анализ жасайды. Мектеп жасына дейінгі және мектеп жасындағы балаларды сол мекемедегі педиатр дәрігер диспансерлік бақылауға алады

17 б

1) Дифузды токсикалық зоб. Анықтамасы, кауіп факторлары. Жіктелуі, диагностикалық критерилері.

Дифузды токскалық зоб-қалқанша бездің жайылмалы ұлғаюымен бірге тиреоидтық гормондардың артық өндірілуімен жүретін ауру.

Қауіп факторлары: Тұқым қуалаушылық. Қалқанша безінің жарақатталуы, стестік жағдайлар т.б

Офтальмопатия жіктелуі:

0 – Офтальмопатияның болмауы

1 – Жоғарғы қабақтың ретракциясы (аздап, орташа, айқын)

2 – Көз шарасының жұмсақ тіндерінің өзгеруі,коньюктиваның ісінуі, инъекциясы (аздап, орташа, айқын)

3 – Экзофтальм (аз 3-4мм6, орташа 5-7мм, айқын 8мм артық)

4 – Көз шарасының бұлшықеттерінің зақымдалуы (диплопия, көз алмасы қимылының шектелмеуі; көз алмасы қимылының шектелуі; көз алмасы қимылының айқын шектелуі.)

5 – Көздің мүйізгек қабығының зақымдалуы (құрғау; ойылу; бұлыңғырлану, некроз, перфорация)

6 – Көру жүйкесінің зақымдалуы (аздап, орташа, айқын)

Ауырлық дәрежесіне байланысты:

Жеңіл – жүрек соғуы 80-100мин, жыбыр аритмиясы жоқ, жұмысқа жарамдылығы аздап төмен, қолдарының дірілдеуі әлсіз.

Орташа – жүрек соғу жиілігі 100-120 мин, пульстық қысым жоғары, жыбыр аритмисы жоқ, дене салмағы 10-ға кеміген, жұмысқа жарамд төмендеген.

Ауыр – жүрек соғу жиілігі 120 дан жоғары, жыбыр аритмиясы тиреоуытты психоз, дене салмағы төмендеген, жұмысқа жарамсыз.

Диагностикалық критерийлері:

1. Клиникалық көріністері (Орталық және шеткері жүйке жүйесінің зақымдалу синдромы: психикалық эмоц. тұрақсыздық, мазасыздық, ашуланшақтық, ұйқы бұзылуы; бұлшықеттік әлсіздік, парездер мен мүшелердің салдануы,сіңірлік рефлекстердің жоғарылауы, дірілдеу).

2. Зертханалық көрсеткіштері (ТТГ төмендеген, Т3 Т4 жоғарылаған)

3. Қалқанша бездің жайылмалы ұлғаюы (УДЗ қалыпты әйелдерде 18мл, ерлерде 25мл жоғары болады)

4. Эндокриндік офтальмопатияның айқын клиникалық көрінісі

ТТГ рецепторларына және қалқанша безге қарсы денелер титрінің жоғарлауы (тиреопероксидазаға қарсы, тиреоглобулинге қарсы)

2) бауыр циррозы. Негізгі және қосымша диагностикалық шаралар, протокол бойынша емдеу тактикасы.

Бауыр циррозы дегеніміз фиброз және паринхиматозды түйіннің дамуына ағза құрылымының бұзылуымен сипатталатын бауырдағы диффузды созылмалы ұрдіс.

Мұқият сұрастыру, ауру тарихы мәліметтерінің, өмірінің, басынан өткерген ауыруларының, тұқым қуалаушылықты анықтау.

Міндетті зертханалық тексерулер:

Бір реттік: қан тобы, резус фактор, жасырын қанға нәжісті тексеру, вирусты маркерлер (HBsAg, HBeAg, B,C,Dгепатит вирусына антигендер)

Екі реттік: жалпы қан анализі(анемия, гиперспленизм синдромы кезінде панцитопения, лейкоцитоз, ЭТЖ жоғары),жалпы және тура билирубин(өршу,декомпенсация сатысында жоғарылаған), қан холестерині(өршу және декомпенсация кезінде төмендеген), ретикулоциттер, қандағы мочевина, тромбоциттер, жалпы ақуыз және ақуыз фракциялары(альбумин төмендеуі), АЛТ, АСТ(компенцирленген бц кезінде қалыпты,өршу, декомпенсация кезінде жөғары), жалпы зәр анализі(протейнурия, цилиндрурия, микрогематурия)

Міндетті аспапты зерттеу:

Бауыр, өт қабы, ұйқы безі, көк бауыр УДЗ

ФГДС көрсеткіш бойынша, биопттаты гистологиялық зерттеу.

Коагулограмма

Қанда иммуноглобулиндер

Асцитті сұйықтықты биохимиялық, бактерологиялық, цитологиялық зерттеу.

Мамандар кеңесі көрсеткіш бойынша: окулист,хирург, гинеколог, уролог.

Ем мақсаты цирроз үдеуін асқынуының дамуының алдын алу

1. Этиологиялық ем: дәрілер мен ішімдікті шектеу, вирусты этиологиялы бауыр циррозы кезінде интерферонды терапия, аутоимунды механизмдерді жою, преднизолонмен пульс терапия

2. Фиброгенезді баяулату: антифиброздық әсерлі (силирамин, эссенцияле форте) гепатопротекторлар

3. Симптоматикалық ем\

Базисті емге кіреді: диетотерапия, ферментті дәрілерді қабылдау, пробиотиктерді және антибактериалдық дәрілерді қабылдау, лактулозаны қабылдау