Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
FOP_bilet(4).docx
Скачиваний:
1
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
56 Кб
Скачать
☆

10.Баланстың пассивтері және оның құрылымына сипаттама.

Кәсіпорын әдетте есеп беріліп отырған айдан кейінгі айдың бірінші күніне шаруашылық құралдары мен оның көздерінің баланстық қортындысын жасайды. Баланс шаруашылық құралдарын өндіріс процесінің құрамы мен функциялық ролі бойынша, ал оның көздерін құралу формасы және мақсаты, міндеті бойнша ақшалай бағамен белгілі мезгілге топтастыру. Баланс деректері бойынша біржақты немесе екіжақты кесте ретінде беріледі және 2 бөлімнен актив пен пассивтен тұрады. Баланстың пассиві ұйымның өз меншік иелерінің алдындағы шығарылған капитал түріндегі және басқа заңды және жеке тұлғалардың алдындағы сырттан алынған капитал түріндегі міндеттемесі. Ендеше, баланстың пассиві меншікті капитал мен міндеттемелерден тұрады. Міндеттемелер – бұл өткен кезеңдердің оқиғаларынан туындаған, өтелуі компаниядан экономикалық тиімділігі бар ресурстардың шығуына әкеп соқтыратын компанияның ағымдық борышы. (7,64б). Мерзімділігіне қарай міндеттемелер ұзақ мерзімді және қысқа мерзімді болып екіге бөлінеді. Қысқы мерзімді міндеттемелер: банк несиелері, жабдықтаушыларға қарыз, бюджет, жинақ зейнетақы қорына және басқа да кредиторлар алдындағы бір жылға дейін алынған борыш. Ұзақ мерзімді міндеттемелер жаңа техниканы енгізгенде, өндірісті ұйымдастыруға және ұлғайтуға және де бір жылдан астам уақытқа басқа да мақсатта несие мен займдар алғанда туындайды. Капитал – бұл компания активтерінен оның барлық міндеттемелерін шегеріп тастағанда қалатын үлесі. Ұйымның меншікті капиталының құрамына шығарылған капитал, резервтік капитал, және бөлінбеген пайда кіреді.

11.Баланстың активі.

Кәсіпорын әдетте есеп беріліп отырған айдан кейінгі айдың бірінші күніне шаруашылық құралдары мен оның көздерінің баланстық қортындысын жасайды. Баланс шаруашылық құралдарын өндіріс процесінің құрамы мен функциялық ролі бойынша, ал оның көздерін құралу формасы және мақсаты, міндеті бойнша ақшалай бағамен белгілі мезгілге топтастыру. Баланс деректері бойынша біржақты немесе екіжақты кесте ретінде беріледі және 2 бөлімнен актив пен пассивтен тұрады.         Баланстың активінде кәсіпорынның мүлкі көрсетіледі. Балансты активі екі бөлімнен тұрады. Бірінші бөлімі қысқа мерзімді активтер деп аталады және оған келесі активтер кіреді: материалдық заттар, товар, аяқталмаған өндіріс, ақшалай қаржы, дебиторлық  қары, қысқы мерзімді қаржылық инструменттер және басқа да активтер.        Екінші бөлімі ұзақ мерзімді активтер, мұнда: негізгі құралдар, материалдық емес активтер, ұзақ мерзімді инвестициялар бейнеленеді. Актив деп кәсіпорын бақылауындағы, сатып алу кезінде өзіндік құны өлшемге келетін экономикалық ресурстарды айтады. (6, 64 бет). Активтердің өзіне тән келесі белгілері бар: - оларға өткен кезең операциясының нәтижесінде алынған экономикалық ресурстар жатады; - олар жеткілікті түрде шынайы бағаланады; - болашақта ұйымға пайда әкелуге қабылетті экономикалық ресурстар.

12.Баланстағы өзгерістердің негізгі түрлері.

Бухгалтерлік баланс белгілі бір уақытқа жасалып, қаражаттың жағдайын және олардың шығу көздерін көрсетеді. Ұйымдағы шаруашылық жасау барысында қаражаттың тоқтаусыз қозғалысы, олардың құрамында, орналасуында және пайда болу, қалыптасу көздерінде тынымсыз өзгерістер болып жатады. Олар баланста тиісті баптардың өсуі немесе кемуі түрінде көрсетіледі, кейде баланста жаңа баптар пайда болса, кейде жоқ боп кетеді, яғни жабылады.  Баланстағы өзгеру құрылымы бойынша шаруашылық операциялар 4 типке бөлінеді.  І-тип ұйымның қаражатында өзгерістер болады, бірақ ол баланстың активтегі баптарына ғана әсер етеді. Бұл кезде активтегі бір бап қандай сомаға көбейсе, екінші бап тура сол сомаға азайады.  ІІ-типке жататын операцияларда ұйымның бухгалтерлік балансының пассивтегі баптарыны ғана әсер етеді, активте өзгеріс болмайды.  ІІІ-тип операциялар барысында баланстың активі де, пассиві де бірдей сомаға артады, яғни баланстың активіндегі бап қандай сомаға көбейсе, пассивтегі бап та сол сомаға көбейеді.  ІV-тип кезінде де бухгалтерлік баланстың активіндегі де, пассивіндегі де баптар бірдей сомаға өзгереді, бірақ бұл жолғы операциялар әсерінен олар кемиді және баланстың жиынтық сомасы бірдей сомаға кемиді. 

Соседние файлы в предмете [НЕСОРТИРОВАННОЕ]