- •3.Гістарыяграфія і крыніцы па гісторыі Беларусі.
- •4.Першабытнае насельніцтва на тэрыторыі Беларусі, яго матэрыяльная і духоўная культура.
- •5. Рассяленне славян і славянізацыя балтаў (vі-vііі стст.). Усходнеславянская супольнасць.
- •6. Духоўная культура ўсходніх славян у перыяд …
- •7. Эканамічныя і палітычныя фактары кансалідацыі беларускага этнасу. Утварэнне беларускай народнасці.
- •8. Асноўныя канцэпцыі паходжання беларускага народа і назвы “Белая Русь”.Трансфармацыя ідэнтычнасці і саманазвы беларускага этнасу.
- •9. Беларускі нацыянальны рух і фармаванне нацыі ў XIX–пачатку XX ст.
- •10. Станаўленне раннефеадальных дзяржаўных утварэнняў усходніх славян на тэрыторыі Беларусі. Кіеўская Русь. Полацкае і Тураўскае княствы, іх узаемаадносіны з Кіевам і Ноўгарадам.
- •12. Цэнтралізатарская палітыка і ўмацаванне ўлады вялікіх князёў. Уніі з Польшчай.
- •11. Сацыяльна-эканамічныя і палітычныя перадумовы фарміравання вкл…
- •13. Арганізацыя дзяржаўнага кіравання вкл у хііі-хvі стст. Заканадаўства і судовая сістэма.
- •14. Сацыяльна-эканамічнае развіццё вкл: сельская гаспадарка, рамяство і гандаль. Магдэбургскае права.
- •15. Знешняя палітыка вкл: збліжэнне з Польшчай, барацьба з крыжакамі і татарамі, саперніцтва з Маскоўскай дзяржавай.
- •16. Асаблівасці развіцця культуры вкл у хііі-хvі ст. Ідэі еўрапейскага Рэнесансу ў творчасці беларускіх дзеячаў. Кнігадрукаванне, мастацтва і архітэктура.
- •18. Асаблівасці канфесійных адносін на Беларусі ў XVI-XVII стст. Рэфармацыя і контррэфармацыя. Брэсцкая царкоўная унія 1596 г. І яе значэнне.
- •19. Рэч Паспалітая ў еўрапейскай геапалітыцы ў XVII-XVIII стст. Войны XVII–пачатку хуііі ст. І іх наступствы для беларускіх зямель.
- •20. Паглыбленне крызісу Рэчы Паспалітай і тры яе падзелы. Уключэнне беларускіх зямель у склад Расійскай імперыі.
- •21. Асноўныя напрамкі палітыкі расійскага самаўладдзя на Беларусі пасля яе ўключэння ў склад Расійскай імперыі.
- •22. Месца беларускіх зямель у геапалітычнай прасторы Еўропы ў канцы XVIII – пачатку XIX ст. Беларусь у вайне 1812 г. Рашэнні Венскага кангрэсу.
- •23. Грамадскі рух на Беларусі ў першай палове хіх ст. Паўстанне 1830-1831 гг. І яго наступствы для Беларусі. Узмацненне вялікадзяржаўнай палітыкі царызму.
- •24. Крызіс прыгоніцкай сістэмы ў сярэдзіне хіх ст. Скасаванне прыгоннага права і рэформы 60-70 гг. Хіх ст.: асаблівасці іх здзяйснення на Беларусі.
- •25. Паўстанне 1863-1864 гг. І яго ўплыў на палітыку самаўладзя ў беларускіх губернях.
- •26. Народніцтва, сацыял-дэмакратычны рух і ідэалогія лібералізма на Беларусі ў 70-90 гг. Хіх ст. Фарміраванне агульнарасійскіх і беларускіх партый.
- •27. Сістэма асветы і адукацыі, мастацтва і архітэктура на Беларусі ў складзе Расійскай імперыі (канец XVIII – пачатак XX ст.).
- •28. Нараджэнне і развіццё беларусазнаўства. Фарміраванне беларускай літаратурнай мовы. Беларуская літаратура хіх – пачатку хх ст.
- •29. Рэвалюцыя 1905-1907 гг у Расійскай імперыі. Падзеі на Беларусі. Беларускі нацыянальны рух ва ўмовах рэвалюцыі.
- •30. Эканоміка Беларусі ў пачатку хх ст. Сталыпінская аграрная рэформа і асаблівасці яе правядзення на Беларусі.
- •31. Прычыны і пачатак Першай сусветнай вайны, яе ход і вынікі для Беларусі.
- •32. Палітычнае становішча на Беларусі пасля Лютаўскай рэвалюцыі. Органы Часовага ўрада і Саветы.
- •33. Беларускі нацыянальны рух пасля Лютаўскай рэвалюцыі.
- •34. Перамога Кастрычніцкай рэвалюцыі ў Петраградзе. Устанаўленне Савецкай улады на Беларусі.
- •35. Скліканне і вынікі працы Першага Ўсебеларускага з’езду ў снежні 1917 г.
- •36. Абвяшчэнне бнр – спроба ўтварэння беларускай дзяржаўнасці.
- •37. Утварэнне беларускай дзяржаўнасці на савецкай аснове.
- •38. Эканамічная палітыка бальшавікоў. Увядзенне “ваеннага камунізму”. Сутнасць нэп і асаблівасці яе ажыццяўлення на Беларусі
- •Особенности послевоенной ситуации в республике.
- •39. Утварэнне ссср. Месца і роля бсср у гэтым працэсе . Фарміраванне тэрыторыі бсср.
- •41. Шляхі і метады будаўніцтва індустрыяльнага грамадства ў савецкай Беларусі.
- •42. Калектывізацыя сельскай гаспадаркі і яе наступствы.
- •43.Грамадска-палітычнае жыццё ў бсср у 20-х гг. Усталяванне і ўмацаванне аднапартыйнай сістэмы.
- •44. Палітычныя рэпрэсіі 30-х гг. Адносіны камуністычнай партыі да рэлігіі і царквы.
- •48. Пачатак Вялікай Айчыннай вайны. Фашысцкі акупацыйны рэжым на тэрыторыі Беларусі.
- •49. Усенародная барацьба беларускага народа супраць нямецка-фашысцкіх захопнікаў.
- •50. Вызваленне Беларусі ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў. Уклад беларускага народа ў Перамогу над фашызмам.
- •52. Грамадска-палітычнае жыццё ў ссср і бсср у пасляваенны перыяд.
- •54. Развіцце адукацыі, навукі і культуры ў бсср у 1950-1980-я гг
- •56. Абвяшчэнне Рэспублікі Беларусь. Распад ссср і ўтварэнне снд.
- •58. Сацыяльна-эканамічнае развіццё рб ў к. Хх – п. Ххі ст. Станаўленне і рэалізацыя беларускай мадэлі сацыяльна-арыентаванай эканомікі.
- •60. Суверэнная Рэспубліка Беларусь ва ўмовах глабалізацыі. Адукацыя, навука, культура і рэлігійнае жыццё ў Рэспубліцы Беларусь.
19. Рэч Паспалітая ў еўрапейскай геапалітыцы ў XVII-XVIII стст. Войны XVII–пачатку хуііі ст. І іх наступствы для беларускіх зямель.
1. Казацко-крестьянская война 1648—1651 гг. стала своеобразным результатом восстания запорожских казаков под руководством Богдана Хмельницкого, а также присоединившихся к ним беглых крестьян и мещан (горожан) за образование казачьего государства на украинских землях, отошедших от ВКЛ к Польше по решению Люблинского сейма 1569 г. Хмельницкий начал отсылать в ВКЛ универсалы — призывы к местному населению присоединяться к восстанию, а затем и казачьи загоны (отряды).
Король Речи Посполитой поручил подавить восстание. Против повстанцев выступило шляхетское ополчение во главе с гетманом ВКЛ Янушем Радзивиллом, которое одержало победу над казачьими загонами. Крупнейшая битва, в которой казаки потерпели поражение, состоялась под Лоевом в 1649 г.
Согласно Белоцерковскому договору 1651 г. под руководством Б. Хмельницкого осталось только Киевское воеводство. Военные неудачи вынудили Хмельницкого обратиться к русскому царю Алексею Михайловичу. Земский собор в 1653 г. принял решение о включении левобережной части Украины в состав России, что означало объявление Россией войны Речи Посполитой. На Переяславской раде в 1654 г. казаки проголосовали за переход под царскую «высокую руку». Казацко-крестьянская война стала началом «разрушительного столетия» для белорусских земель.
2. Война с Речью Посполитой 1654—1667 гг. была вызвана стремлением русского царя Алексея Михайловича, считавшего себя защитником православного населения ВКЛ, вернуть Смоленщину, Черниговщину и другие земли, потерянные Россией в первой половине XVII в., а также получить выход к Балтийскому морю (этот вопрос не был решен Иваном I в Ливонской войне 1558—1583 гг.).
Соотношение сил было не в пользу Речи Посполитой. Помощь Алексею Михайловичу оказали запорожские казаки, а войска ВКЛ не были готовы к войне. Почти вся территория Беларуси попала под власть русского царя, на верность которому вначале присягали шляхта, мещане, православные крестьяне. Однако вскоре на территории Беларуси развернулось движение самообороны, участников которого называли шишами. Оно было вызвано разочарованием населения ВКЛ" в политике царя, по приказу которого, например, в глубь России насильно выселялись жители белорусских земель, в т. ч. ремесленники.
Согласно Андросовскому перемирию 1667 г. Россия получила Смоленщину, Черниговщину, Левобережную Украину и Киев, а земли белорусского Подвинья возвращались в состав ВКЛ, территория которого уменьшилась. В результате войны население белорусских земель сократилось вдвое, а сами земли находились в состоянии экономической разрухи. Если в 1650 г. в Беларуси проживало около 2,9 млн человек, то в 1673 г. — только 1,4 млн.
3. Северная война 1700—1721 гг. велась между Северным союзом (в составе России, Дании, Саксонии, Речи Посполитой) и Швецией. Шведский король Карл XII первоначально нанес поражение русскому царю Петру I в битве под Нарвой.
Российские войска двинулись на Украину, где Петр 1 ожидал подмоги от гетмана Ивана Мазепы. На него же надеялся и шведский король, у которого заканчивались запасы провизии и боеприпасов. Этим воспользовался Петр I, когда его войска благодаря помощи местных жителей в 1708 г. разгромили возле деревни Лесная (под Славгородом) шведские войска с большим обозом провизии и оружия, спешившим на помощь. Эта победа, которую Петр 1 назвал «матерью Полтавской баталии», предопределила поражение шведов под Полтавой в 1709 г. Раненный в битве Карл XII вместе с Мазепой бежал в Турцию.
Северная война привела к расколу шляхты ВКЛ через образование конфедераций — временных политических союзов шляхты. Из них одна ориентировалась на союз со Швецией (Варшавская конфедерация), а другая - на поддержку России (Сандомирская конфедерация).
Война завершилась Ништадтским миром 1721 г., по которому Россия получила выход к Балтийскому морю. А Речь Посполитую даже не пригласили на переговоры, что свидетельствовало о её неспособности вести самостоятельную
внешнюю политику. В результате войны население Беларуси потеряло 700 тыс. человек, т. е. каждого третьего своего жителя. Если накануне войны число жителей Беларуси составляло 2,2 млн человек, то после войны оно снизилось до 1,5 млн.
