- •3.Гістарыяграфія і крыніцы па гісторыі Беларусі.
- •4.Першабытнае насельніцтва на тэрыторыі Беларусі, яго матэрыяльная і духоўная культура.
- •5. Рассяленне славян і славянізацыя балтаў (vі-vііі стст.). Усходнеславянская супольнасць.
- •6. Духоўная культура ўсходніх славян у перыяд …
- •7. Эканамічныя і палітычныя фактары кансалідацыі беларускага этнасу. Утварэнне беларускай народнасці.
- •8. Асноўныя канцэпцыі паходжання беларускага народа і назвы “Белая Русь”.Трансфармацыя ідэнтычнасці і саманазвы беларускага этнасу.
- •9. Беларускі нацыянальны рух і фармаванне нацыі ў XIX–пачатку XX ст.
- •10. Станаўленне раннефеадальных дзяржаўных утварэнняў усходніх славян на тэрыторыі Беларусі. Кіеўская Русь. Полацкае і Тураўскае княствы, іх узаемаадносіны з Кіевам і Ноўгарадам.
- •12. Цэнтралізатарская палітыка і ўмацаванне ўлады вялікіх князёў. Уніі з Польшчай.
- •11. Сацыяльна-эканамічныя і палітычныя перадумовы фарміравання вкл…
- •13. Арганізацыя дзяржаўнага кіравання вкл у хііі-хvі стст. Заканадаўства і судовая сістэма.
- •14. Сацыяльна-эканамічнае развіццё вкл: сельская гаспадарка, рамяство і гандаль. Магдэбургскае права.
- •15. Знешняя палітыка вкл: збліжэнне з Польшчай, барацьба з крыжакамі і татарамі, саперніцтва з Маскоўскай дзяржавай.
- •16. Асаблівасці развіцця культуры вкл у хііі-хvі ст. Ідэі еўрапейскага Рэнесансу ў творчасці беларускіх дзеячаў. Кнігадрукаванне, мастацтва і архітэктура.
- •18. Асаблівасці канфесійных адносін на Беларусі ў XVI-XVII стст. Рэфармацыя і контррэфармацыя. Брэсцкая царкоўная унія 1596 г. І яе значэнне.
- •19. Рэч Паспалітая ў еўрапейскай геапалітыцы ў XVII-XVIII стст. Войны XVII–пачатку хуііі ст. І іх наступствы для беларускіх зямель.
- •20. Паглыбленне крызісу Рэчы Паспалітай і тры яе падзелы. Уключэнне беларускіх зямель у склад Расійскай імперыі.
- •21. Асноўныя напрамкі палітыкі расійскага самаўладдзя на Беларусі пасля яе ўключэння ў склад Расійскай імперыі.
- •22. Месца беларускіх зямель у геапалітычнай прасторы Еўропы ў канцы XVIII – пачатку XIX ст. Беларусь у вайне 1812 г. Рашэнні Венскага кангрэсу.
- •23. Грамадскі рух на Беларусі ў першай палове хіх ст. Паўстанне 1830-1831 гг. І яго наступствы для Беларусі. Узмацненне вялікадзяржаўнай палітыкі царызму.
- •24. Крызіс прыгоніцкай сістэмы ў сярэдзіне хіх ст. Скасаванне прыгоннага права і рэформы 60-70 гг. Хіх ст.: асаблівасці іх здзяйснення на Беларусі.
- •25. Паўстанне 1863-1864 гг. І яго ўплыў на палітыку самаўладзя ў беларускіх губернях.
- •26. Народніцтва, сацыял-дэмакратычны рух і ідэалогія лібералізма на Беларусі ў 70-90 гг. Хіх ст. Фарміраванне агульнарасійскіх і беларускіх партый.
- •27. Сістэма асветы і адукацыі, мастацтва і архітэктура на Беларусі ў складзе Расійскай імперыі (канец XVIII – пачатак XX ст.).
- •28. Нараджэнне і развіццё беларусазнаўства. Фарміраванне беларускай літаратурнай мовы. Беларуская літаратура хіх – пачатку хх ст.
- •29. Рэвалюцыя 1905-1907 гг у Расійскай імперыі. Падзеі на Беларусі. Беларускі нацыянальны рух ва ўмовах рэвалюцыі.
- •30. Эканоміка Беларусі ў пачатку хх ст. Сталыпінская аграрная рэформа і асаблівасці яе правядзення на Беларусі.
- •31. Прычыны і пачатак Першай сусветнай вайны, яе ход і вынікі для Беларусі.
- •32. Палітычнае становішча на Беларусі пасля Лютаўскай рэвалюцыі. Органы Часовага ўрада і Саветы.
- •33. Беларускі нацыянальны рух пасля Лютаўскай рэвалюцыі.
- •34. Перамога Кастрычніцкай рэвалюцыі ў Петраградзе. Устанаўленне Савецкай улады на Беларусі.
- •35. Скліканне і вынікі працы Першага Ўсебеларускага з’езду ў снежні 1917 г.
- •36. Абвяшчэнне бнр – спроба ўтварэння беларускай дзяржаўнасці.
- •37. Утварэнне беларускай дзяржаўнасці на савецкай аснове.
- •38. Эканамічная палітыка бальшавікоў. Увядзенне “ваеннага камунізму”. Сутнасць нэп і асаблівасці яе ажыццяўлення на Беларусі
- •Особенности послевоенной ситуации в республике.
- •39. Утварэнне ссср. Месца і роля бсср у гэтым працэсе . Фарміраванне тэрыторыі бсср.
- •41. Шляхі і метады будаўніцтва індустрыяльнага грамадства ў савецкай Беларусі.
- •42. Калектывізацыя сельскай гаспадаркі і яе наступствы.
- •43.Грамадска-палітычнае жыццё ў бсср у 20-х гг. Усталяванне і ўмацаванне аднапартыйнай сістэмы.
- •44. Палітычныя рэпрэсіі 30-х гг. Адносіны камуністычнай партыі да рэлігіі і царквы.
- •48. Пачатак Вялікай Айчыннай вайны. Фашысцкі акупацыйны рэжым на тэрыторыі Беларусі.
- •49. Усенародная барацьба беларускага народа супраць нямецка-фашысцкіх захопнікаў.
- •50. Вызваленне Беларусі ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў. Уклад беларускага народа ў Перамогу над фашызмам.
- •52. Грамадска-палітычнае жыццё ў ссср і бсср у пасляваенны перыяд.
- •54. Развіцце адукацыі, навукі і культуры ў бсср у 1950-1980-я гг
- •56. Абвяшчэнне Рэспублікі Беларусь. Распад ссср і ўтварэнне снд.
- •58. Сацыяльна-эканамічнае развіццё рб ў к. Хх – п. Ххі ст. Станаўленне і рэалізацыя беларускай мадэлі сацыяльна-арыентаванай эканомікі.
- •60. Суверэнная Рэспубліка Беларусь ва ўмовах глабалізацыі. Адукацыя, навука, культура і рэлігійнае жыццё ў Рэспубліцы Беларусь.
25. Паўстанне 1863-1864 гг. І яго ўплыў на палітыку самаўладзя ў беларускіх губернях.
1. Вызревание восстания 1863—1864 гг. в Польше, Литве и Беларуси было связано в первую очередь со стремлением белорусской шляхты возродить Речь Посполитую в границах 1772 г. Часть крупных помещиков надеялась достигнуть цели мирным путем без участия крестьянства. Сторонников такой тактики действий называли «белыми». Наиболее решительно настроенная часть шляхты связывала осуществление своих целей с подготовкой и проведением вооруженного восстания против самодержавия при поддержке крестьян. Сторонников такой тактики действий называли «красными».
Руководителем «красного» течения шляхетских революционеров в Беларуси был Константин Викентий Калиновский, позже, в белорусской советской науке, получивший имя Кастусь. Родился он на Гроднеищине в семье безземельного шляхтича. К революционной деятельности приобщился во время учебы на юридическом факультете Петербургского университета. Вернувшись после учебы на Родину, он стал председателем Литовского провинциального комитета (ЛПК) в Вильно — центре «красных» в Литве и Беларуси, который возглавил подготовку вооруженного восстаний против царских властей, начавшегося в Польше в 1863 г. раньше времени и неожиданно для революционеров Литвы и Беларуси.
2. Свои взгляды К. Калиновский высказал в нелегальной революционно-демократической газете «Мужыцкая прауда», которую вместе со своими соратниками издавал в 1862— 1863 гг. В ней Калиновский пропагандировал идею народной крестьянской революции и сформулировал идею демократического народного государства: «...не народ для правительства, а правительство для народа». Призывы в газете он подписывал псевдонимом «Яська — гаспадар з-пад Вильни».
Однако отсутствие единого плана боевых действий, недостаток сил и оружия, объявление военного положения в белорусско-литовских губерниях и проведение карательной операции против повстанцев под руководством виленского генерал-губернатора М. Муравьева, разногласия между участниками восстания привели к поражению. Осенью 1863 г. вооруженное восстание в Беларуси было подавлено.
Арестованный К. Калиновский, находясь в тюрьме, написал и передал на волю три письма, известные под названием «Письма из-под виселицы» («Письма з-пад шыбеницы»). Из них следовало, что К. Калиновский не признавал московское или польское правительство своим для белорусов. Он призывал белорусский народ воевать «за свое человеческое и народное право, за свою веру, за свою родную землю». В последние минуты жизни, стоя под виселицей, К. Калиновский после объявления ему смертного приговора, в котором его назвали «дворянином», произнес: «У нас нет дворян — все равны!»
3. Среди участников восстания был уроженец Беларуси Зыгмунт Минейко, приговоренный сначала к расстрелу, позже замененного на 12 лет каторги в Сибири. В будущем он получил звание почетного гражданина Греции. Во время археологических раскопок Минейко обнаружил древний город, где находилось святилище Зевса. Как выдающийся инженер участвовал в строительстве спортивных объектов в Афинах к первым Олимпийским играм 1896 г. Как военный специалист принимал участие в Балканской войне 1912—1913 гг., за что удостоился высшей воинской награды Греции — Золотого креста заслуги.
Сосланный в Сибирь за участие в восстании 18-легний уроженец Витебщины Иван Черский составил первую геологическую карту побережья озера Байкал. Черский был помилован после 22-летней ссылки, получил за свои исследования три золотые медали Русского географического общества, его именем назван горный хребет в Забайкалье.
