Inflacyjne, stąd może być stosowany jedynie w warunkach

ustabilizowanej cenowo gospodarki.

Wskaźniki zysku

Wskaźniki zysku

Relatywne wskaźniki wyniku finansowego mają dla celów analizy

działalności przedsiębiorstwa przewagę nad omawianymi uprzednio

miernikami absolutnymi ze względu na możliwość przeprowadzania

dzięki nim badań, służących do oceny zjawisk w ujęciu

dynamicznym oraz porównań między różnymi rodzajami działalności

i przedsiębiorstwami..

Przy relatywnych wskaźnikach wyniku finansowego można wyróżnić

współczynniki rentowności, których rezultat jest wyrażony w

procentach (np. 5% w stosunku do kapitału) oraz we wskaźnikach

zyskowności, przedstawianych w jednostkach pieniężnych (złote,

grosze lub nawet ich ułamki), określających wartość zysku

przypadającą na pewną wielkość (sprzedaż, koszty, kapitał, np. 1

PLN zysku na 1000 PLN sprzedaży).

100

Wskaźnik ten informuje o wysokości zysku wygospodarowanego na działalności

typowej, który przypada na każdy 1 PLN wykonanego obrotu (w relacji do

przychodów ze sprzedaży netto lub w procentach, np. 7%, wartości przychodów).

Omawiany wskaźnik uwidacznia efektywność działania w podstawowej

dziedzinie, do której przedsiębiorstwo zostało powołane. Jeżeli dla

przeprowadzenia ocen porównawczych eliminuje się z miernika pewne wielkości

finansowe (np. koszty oprocentowania pożyczek, różnice kursowe, skutki strat i

zysków nadzwyczajnych), jest możliwe realizowanie badań analitycznych między

przedsiębiorstwami tego samego sektora.

Podstawowe wskaźniki zysku

Podstawową grupę wskaźników służących do oceny przedsiębiorstwa

stanowią mierniki określające rentowność (zyskowność) sprzedaży,

kosztów, majątku, kapitałów własnych i są nimi:

Wskaźnik zyskowności sprzedaży (rentowności)

zysk operacyjny

Wskaźnik zyskowności sprzedaży (rentowności) = ------------------------------

sprzedaż netto

zysk brutto

Marża zysku brutto = ------------------------------

sprzedaż

Miernik ten daje bardziej ogólny pogląd na rentowność sprzedaży,

ponieważ uwzględnia, oprócz wyników operacyjnych, także zyski

pozaoperacyjne i efekty nadzwyczajne. Informuje zatem, jaka wartość

zysku, wyrażona w złotych lub w procentach, przypada na sprzedaż brutto

lub netto.

Podstawowe wskaźniki zysku

Marża zysku

Zyskowność sprzedaży :

zysk netto

Wskaźnik zyskowności sprzedaży (rentowności) = ------------------------------

sprzedaż netto

Miernik ten wskazuje, jaki realny uzysk w postaci zysku pozostającego w

przedsiębiorstwie otrzymuje się z przychodu ze sprzedaży netto. Przy

wskaźnikach rentowności obrotu należy analizować relację kosztów do sprzedaży.

Pożądane jest, aby dynamika sprzedaży przewyższała dynamikę kosztów.

101

zysk netto +/- zmiana kosztu x 100

Rentowność kosztów = ---------------------------------------------

koszty własne +/- zmiana kosztu

Wskaźnik rentowności kosztów jest relacją zysku do kosztów własnych

(zysk/koszty). Stanowi on miarę efektywności poniesionych nakładów.

Wskaźnik ten jest w porównaniu z miernikiem rentowności sprzedaży

bardziej podatny na manipulacje oraz wahania, gdyż zmiana w

poziomie kosztów powoduje także korektę licznika o tę samą kwotę.

W związku z powyższym nawet niewielkie i przypadkowe zmiany w

poziomie kosztów mogą silnie wpłynąć na wielkość miernika.

Podstawowe wskaźniki zysku

Rentowność kosztów:

zysk netto

Zyskowność majątku = -----------------

majątek

Wskaźnik majątku daje wskaźnik obraz efektywności zyskowności

majątku, co jest istotne ze względu na niejednakową majątkochłonność

różnych rodzajów działalności.

Podstawowe wskaźniki zysku

Zyskowność majątku

Rentowność kapitału

zysk netto x 100

Rentowność kapitału = -----------------------

kapitał własny

Najogólniej można stwierdzić, że miernik ten odzwierciedla opłacalność

inwestowania w daną firmę. Jego wysokość powinna być wyższa od stopy

inflacji i kształtować się przynajmniej na poziomie rynkowej stopy procentowej.

Można go także porównać z oprocentowaniem kredytów (redyskontowego lub

lombardowego) udzielanych przez bank centralny. Najniższym progiem

opłacalności jest oprocentowanie wkładów terminowych.

102

Wskaźnik rentowności kapitału można zaprezentować jako iloczyn

trzech

wskaźników:

Iloczyn ten służy do określania wpływu poszczególnych czynników na

poziom rentowności kapitału.

Podstawowe wskaźniki zysku

Podstawowe wskaźniki zysku

Omówione wskaźniki mogą służyć nie tylko bieżącej analizie zadań

firmy, lecz także realizacji celu strategicznego, jakim jest wzrost

wartości przedsiębiorstwa, która to wartość w znacznym stopniu

zależy od poziomu zyskowności.

Wśród wymienionych mierników istotną grupę stanowią wskaźniki

rentowności obrotu. Mogą one mieć różną formę i przydatność

analityczną, co wynika z zawartości licznika (postać zysku) i

mianownika (jego treść).

W odniesieniu do zysku może to być np. zysk brutto, netto, operacyjny.

W stosunku do mianownika mogą występować przychody, bez korekty

dotyczącej wstępnego podziału akumulacji pieniężnej lub po jej

wprowadzeniu. Korekta ta polega na potrąceniu od kwoty sprzedaży

akcyzy i podatku od towarów i usług (VAT). Wskutek tego eliminuje

się zniekształcenia wynikające z obciążeń podatkami pośrednimi.

103

Analiza wskaźnikowa

Rozwinięciem wstępnej analizy bilansu, rachunku zysków i strat oraz

sprawozdania z przepływu środków pieniężnych jest analiza wskaźnikowa.

Polega ona na ustaleniu relacji między różnymi pozycjami bilansu i rachunku

zysków i strat oraz porównaniu ich z poziomami przyjętymi powszechnie za

pożądane lub graniczne (jeżeli takie istnieją), z wartościami wskaźników z lat

ubiegłych (badania trendu) lub z ich poziomem w innych firmach

prowadzących podobną działalność albo ze średnimi w danej branży.

Do zalet metody wskaźnikowej można zaliczyć:

- prostotę pomiaru zjawiska,

- możliwość porównywania efektów przedsiębiorstw, grup, sektorów,

- możliwość analizy występujących w danym podmiocie gospodarczym

zmian w dłuższym okresie,

- możliwość identyfikacji krytycznych obszarów działania i poznanie

zaznaczających się trendów zmian.

Do pewnych ograniczeń analizy wskaźnikowej zaliczyć można:

_ jest oparta wyłącznie na danych z przeszłości (danych historycznych),

_ pozwala ocenić bardzo pobieżnie sytuację ekonomiczno-finansową

przedsiębiorstwa,

_ zestaw wskaźników jest bardzo szeroki w związku z tym obliczenie i

interpretacja większości z nich może zaciemnić obraz kondycji

finansowej podmiotu gospodarczego.

Istnieje wiele zespołów wskaźników służących do analizy sytuacji

finansowej przedsiębiorstwa. Najczęściej można wyróżnić ich następujące

grupy:

- wskaźniki płynności,

- wskaźniki sprawności działania (zwane także wskaźnikami sprawności

wykorzystania zasobów lub obrotowości),

- wskaźniki zadłużenia, czyli wypłacalności (także struktury finansowania i

wiarygodności kredytowej),

- wskaźniki rentowności (zyskowności)

Analiza wskaźnikowa

104

Analizy przy użyciu metody wskaźnikowej pozwalają poznać sytuację

finansową przedsiębiorstwa. W tym celu należy zbadać poszczególne

obszary jej działania. Analizę tą można podzielić na kilka etapów:

1. badanie czy przedsiębiorstwo posiada płynność finansową, i jak

można ją obliczyć?

2. pogłębiona analiza w tym zakresie - jak kształtowały się wskaźniki

obrotowości w przedsiębiorstwie.

3. analizy długookresowe odnoszące się do przyszłej sytuacji finansowej

z punktu widzenia zdolności kredytowej i wypłacalności.

4. badania dotyczące rentowności, które pokazują połączony wpływ

płynności, zarządzania aktywami i zarządzania długiem na wyniki

działalności podmiotu gospodarczego.

Analiza wskaźnikowa

Przy dokonywaniu analizy i oceny przedsiębiorstwa jedną z

najistotniejszych informacji, jakie należy uzyskać, jest stwierdzenie, czy

dany podmiot gospodarczy dysponuje płynnością finansową, czyli

zdolnością do regulowania w terminie swoich zobowiązań bieżących

(krótkoterminowych), tzn. tych, które są spłacane w ciągu jednego roku.

Zdolność ta warunkuje możliwość dalszej bezpiecznej egzystencji

przedsiębiorstwa.

Płynność finansowa przedsiębiorstwa może być oceniona za

pomocą następujących wskaźników:

_ wskaźnika bieżącej płynności (wskaźnik III stopnia płynności),

_ wskaźnika szybkiej płynności (wskaźnik II stopnia płynności)

_ wskaźnika płynności gotówkowej (wskaźnik I stopnia płynności,

bardzo szybki)

Analiza wskaźnikowa – wskaźnik płynności

105

Analiza wskaźnikowa – wskaźnik płynności

Wskaźnik bieżącej płynności:

majątek obrotowy

Wskaźnik bieżącej płynności = ------------------------------

zobowiązania bieżące

Wskaźnik ten powinien przybierać wartości z przedziału 1,5-2,0, co

oznacza zdolność przedsiębiorstwa do sfinansowania swoich bieżących

płatności.

Zbyt niska wartość wskaźnika oznacza brak właściwego pokrycia

zobowiązań bieżących przez aktywa obrotowe i wyraża trudności w

zaspokojeniu wierzycieli.

Z kolei wskaźnik przewyższający górny poziom (powyżej 2,0)

wskazuje na nieprawidłowości w działalności i gospodarce finansowej

podmiotu gospodarczego, np. dysponując wysokim stanem zapasów

wynikającym z małej sprzedaży nie potrafi odzyskać swoich

należności.

Analiza wskaźnikowa – wskaźnik płynności

Wskaźnik szybkiej płynności:

Płynny majątek obrotowy

Wskaźnik szybkiej płynności = -------------------------------- =

Zobowiązania bieżące

Majątek obrotowy – (zapasy + krótkoterminowe rozliczenia kosztów

= -------------------------------------------------------------------------------

Zobowiązania bieżące

Wskaźnik informuje o możliwości spłaty zobowiązań bieżących płynnymi

aktywami. Aby zaistniała taka możliwość wskaźnik ten powinien być równy

jedności. Im bliżej jedności tym podmiot gospodarczy ma lepszą zdolność

do krótkoterminowych zobowiązań.

Niski poziom wskaźnika szybkiej płynności przy wysokim poziomie

wskaźnika bieżącej płynności świadczy o znacznym zamrożeniu środków w

zapasach

Zadowalający poziom wskaźnika to zazwyczaj przedział 0,9-1,2

106

Analiza wskaźnikowa – wskaźnik płynności

Wskaźnik płynności gotówkowej:

środki pieniężne + krótkoterminowe papiery wartościowe

Wskaźnik płynności gotówkowej = ------------------------------------------------------------------

Zobowiązania bieżące

Wskaźnik ten informuje o możliwości spłaty zobowiązań bieżących za pomocą

najbardziej płynnych środków obrotowych tj. środków pieniężnych i

krótkoterminowych papierów wartościowych. Przedstawia natychmiastową

zdolnośc płatnicza przedsiębiorstwa

• Trudno dokonać jednoznacznej interpretacji poziomu wskaźnika. Z doświadczeń

gospodarki rynkowej wynika , że środki pieniężne powinny stanowić ok. 20%

zobowiązań bieżących – by podmiot był zdolny do ich regulowania.

Wskaźniki sprawności działania

Analiza wskaźnikowa – wskaźnik rotacji

Istnieje duża liczba wskaźników, które umożliwiają ocenę efektywności

wykorzystania zasobów majątkowych przedsiębiorstwa. Do najczęściej

używanych należą:

_ wskaźnik obrotu zapasami,

_ wskaźnik obrotu zapasami w dniach,

_ wskaźnik obrotu należnościami,

_ wskaźnik obrotu należnościami w dniach.

107

Analiza wskaźnikowa – wskaźniki rotacji

Wskaźnik obrotu zapasami:

sprzedaż netto

Wskaźnik obrotu zapasami = -------------------------------------------------------------------

średni stan zapasów (stan początkowy + końcowy przez 2)

Wskaźnik ten informuje ile razy w ciągu roku następuje rotacja zapasów.

Przedsiębiorstwo musi zachować pewien racjonalny poziom zapasów w

celu utrzymania płynności produkcji i sprzedaży. Jednocześnie nie może

zamrażać w zapasach zbyt duże części kapitałów obrotowych, gdyż może

to zagrażać płynności finansowej.

Jeśli zwiększa się wskaźnik rotacji zapasów, czyli zapasy wystarczają na

coraz mniejsza liczbę dni sprzedaży, to taka sytuacja jest na ogół korzystna

dla przedsiębiorstwa. Zmniejszają się koszty magazynowania, uwalniane są

środki obrotowe.

Analiza wskaźnikowa – wskaźnik rotacji

Wskaźnik obrotu zapasami:

średni stan zapasów x 365 dni

Wskaźnik obrotu zapasami w dniach = ------------------------------------------

sprzedaż netto

Otrzymany wynik wskaźnika oznacza liczbę przeciętną liczbę dni jaka

mija od wprowadzenia zapasu do magazynu do czasu jego opuszczenia.

Interpretacja wyniku tego wskaźnika - im krócej angażuje się kapitał w

ten składnik aktywów tym lepiej. Jednak zbyt niskie zapasy materiałów,

surowców czy towarów mogą doprowadzić do ich wyczerpania i być

konsekwencją przerwy w produkcji/sprzedaży i utraty klienta.

Wielkość wskaźnika zależy od branży i od szeregu istotnych

czynników określających specyfikę działalności przedsiębiorstwa.

108

Analiza wskaźnikowa – wskaźnik rotacji

Wskaźnik obrotu należnościami :

Przychody ze sprzedaży

Wskaźnik obrotu należnościami = ------------------------------------------

Przeciętny stan należności

Wskaźnik rotacji należności informuje o efektywności wykorzystania

należności do generowania przychodów, mówi ile razy

przedsiębiorstwo w ciągu roku odtworzyło stan swoich należności.

Wartość tego wskaźnika określa się mianem "cykli obrotowych" i ich

ilość (tym samym wartość wskaźnika) powinna być jak największa.

Wzrost ilości cykli (wskaźnika) z roku na rok świadczy o lepszym

zarządzaniu należnościami.

Spadek wartości tego wskaźnika (spadek ilości cykli obrotowych)

zmniejsza zdolność spółki do regulowania zobowiązań na czas,

ponieważ spada wtedy także jej płynność finansowa

Wskaźnik mniejszy niż 7 sygnalizuje, ze przedsiębiorstwo ma kłopoty

ze ściąganiem należności od swoich klientów

Analiza wskaźnikowa – wskaźnik rotacji

Wskaźnik obrotu należnościami w dniach :

średni stan należności x 365

dni

Wskaźnik obrotu należnościami w dniach = ------------------------------------

sprzedaż netto

Wskaźnik rotacji należności w dniach – wskaźnik ten daje

informację na temat cyklu oczekiwania firmy na uzyskanie należności

za swoją sprzedaż kredytową lub inaczej, co ile dni otrzymywała swoje

należności, a więc jaki był okres oczekiwania na należności

wynikające ze sprzedaży na kredyt

Im wyższy poziom wskaźnika tym firma ma większe problemy ze

ściągalnością swoich zobowiązań, co może obniżyć jej płynność. W

przypadku gdy przedsiębiorstwo oczekuje na swoje należności zbyt

długo powstaje zagrożenie zatorów płatniczych. Optymalna wartość

tego wskaźnika zależy jednak od rodzaju działalności przedsiębiorstwa

109

Kolejną grupą wskaźników niezbędnych do przeprowadzenia analizy

finansowej w przedsiębiorstwie są wskaźniki zadłużenia. Do

najważniejszych można zaliczyć:

_ wskaźnik ogólnego zadłużenia,

_ wskaźnik zadłużenia kapitału własnego,

_ wskaźnik pokrycia odsetek zyskiem,

_ wskaźnik pokrycia zobowiązań nadwyżką finansową,

_ wskaźnik pokrycia obsługi kredytu nadwyżką finansową.

Analiza wskaźnikowa – wskaźniki zadłużenia

Analiza wskaźnikowa – wskaźniki zadłużenia

Wskaźnik ogólnego zadłużenia

zobowiązania ogółem

Wskaźnik ogólnego zadłużenia = ------------------------------------

aktywa ogółem

Wskaźnik ogólnego zadłużenia mówi o tym jaki udział w finansowaniu majątku

firmy mają zobowiązania i dług. Pokazuje stosunek zobowiązań przedsiębiorstwa

(kapitałów obcych) do posiadanego przez spółkę majątku.

Wysokie poziomy wskaźnika (powyżej 0,5) oznaczają duży udział długu w

działalności firmy i przez to ryzyko nawet bankructwa w wypadku pogorszenia się

koniunktury. Niskie poziomy wskaźnika świadczą natomiast o sile finansowej

firmy i tym, że potrafi sama finansować swoją działalność i majątek.

Oczywiście duże wartości wskaźnika nie przekreślają od razu okazji

inwestycyjnej, ale są sygnałem że inwestycja nie jest bardzo bezpieczna. W

przypadku takich firm warto obserwować wartość ogólnego zadłużenia w kolejnych

kwartałach, czy spada lub przynajmniej utrzymuje się na stałym poziomie.

Wzrost zadłużenia firm o wysokim poziomie wskaźnika może prowadzić do spirali

zadłużenia i dużych problemów finansowych w przypadku pogorszenia

koniunktury.

110

Analiza wskaźnikowa – wskaźniki zadłużenia

Wskaźnik zadłużenia kapitału własnego

zobowiązania ogółem

Wskaźnik ogólnego zadłużenia = ------------------------------------

kapitał własny

Wskaźnik zadłużenia kapitału własnego jest wskaźnikiem uzupełniającym

ocenę zadłużenia przedsiębiorstwa. Wskaźnik ten pokazuje stopień

zaangażowania zobowiązań w finansowaniu działalności przedsiębiorstwa

w stosunku do poziomu zaangażowania kapitału własnego

Określa on wielkość kapitałów obcych przypadającą na jednostkę kapitału

własnego. Poziom zadłużenia ma istotne znaczenie nie tylko z punktu

widzenia wypłacalności przedsiębiorstwa, ale także ze względu na efekt

jaki struktura finansowa wywiera na wynik finansowy. Im wyższy w

podmiocie kapitał obcy, tym większe generuje koszty finansowe, obniżając

wynik finansowy oraz zwiększając prawdopodobieństwo kłopotów z

wypłacalnością. Z drugiej jednak strony, przedsiębiorstwo wykorzystując

dźwignię finansową może rozwijać się znacznie szybciej niż przy

wykorzystaniu jedynie kapitałów własnych, generując dodatkowe zyski

znacznie przewyższające koszty obsługi długu.

Przyjmuje się, że wartość wskaźnika powinna zawierać się w przedziale od

1,0 do 3,0.

Analiza wskaźnikowa – wskaźniki zadłużenia

Wskaźnik pokrycia odsetek zyskiem

zyski brutto + odsetki

Wskaźnik ogólnego zadłużenia = ------------------------------------

odsetki

Określa możliwości przedsiębiorstwa w zakresie spłaty obciążeń

kredytowych z wypracowanej nadwyżki finansowej .

Informuje on o tym, ile razy zysk brutto powiększony o uzyskiwane

odsetki przewyższa odsetki płacone przez przedsiębiorstwo.

Im wyższy wskaźnik, tym bezpieczniejsza jest sytuacja finansowa

przedsiębiorstwa i tym mniej ewentualne wahania zysku mogą wpłynąć

na jego wypłacalność.

Jeśli wartość tego wskaźnika spadnie poniżej 1 oznacza to, że

przedsiębiorstwo nie jest w stanie spłacić nawet odsetek od zaciągniętych

kredytów, nie mówiąc już o racie kapitałowej i jego wypłacalność jest

poważnie zagrożona.

111

Analiza wskaźnikowa – wskaźniki zadłużenia

Wskaźnik pokrycia zobowiązań nadwyżka finansową

zyski netto + amortyzacja

Wskaźnik pokrycia zobowiązań nadwyżką finansową = ----------------------------------

przeciętny stan zobowiązań ogółem

Pokazuje on jaką część zobowiązań ogółem przedsiębiorstwo jest w stanie

spłacić przy pomocy wygospodarowanej nadwyżki finansowej.

Pozytywną tendencją jest wzrost tego wskaźnika, oznaczający skrócenie

czasu potrzebnego jednostce na spłatę zadłużenia

Analiza wskaźnikowa – wskaźniki zadłużenia

Ostatnim etapem analizy jest ocena wskaźników rentowności, które są

rezultatem wcześniejszych decyzji i polityki przedsiębiorstwa.

Rentowność to miara efektywności działalności jednostki, która może

wystąpić jako zyskowność lub deficytowość .

Ich konstrukcja jest oparta na relacji wielkości osiągniętego w danym

okresie zysku do różnych kategorii finansowych, takich jak: sprzedaż,

majątek, kapitał własny. Wskaźniki rentowności są jednymi z

ważniejszych mierników oceny efektywności zarządzania

przedsiębiorstwem.

Można wyróżnić trzy formy rentowności:

• rentowność sprzedaży - określaną w literaturze rentownością

handlową,

• rentowność majątku - zwaną rentownością ekonomiczną,

• rentowność zaangażowanych kapitałów własnych - nazywaną też

rentownością finansową.

112

Analiza wskaźnikowa – wskaźniki rentowności

Wskaźnik rentowności sprzedaży netto

zysk netto

Wskaźnik rentowności sprzedaży netto (ROS) = ---------------------- x 100

sprzedaż netto

Wskaźnik rentowności sprzedaży to stosunek zysku netto do przychodów

netto ze sprzedaży.

Wskaźnik rentowności informuje jak wiele zysku pozostaje w

przedsiębiorstwie ze sprzedaży.

Wyższy poziom tego wskaźnika wskazuje na korzystniejszą kondycję

finansową przedsiębiorstwa. Pogorszenie wskaźnika oznacza, że

przedsiębiorstwo musi zrealizować większe rozmiary sprzedaży do

osiągnięcia określonej kwoty zysku.

W polskich warunkach określa, ile groszy zysku przyniosła

przedsiębiorstwu jedna złotówka sprzedaży.

Wzrost marży firmy (rentowności sprzedaży) z roku na rok oznacza, że każda

złotówka przychodu firmy daje coraz wyższy zysk. Ogólnie przyjmuje się, że w

dłuższym okresie marża zysku netto nie powinna przynajmniej spadać.

Przykład

Firma sprzedająca cukierki w całym roku 2007 odnotowała przychody ze

sprzedaży na poziomie 100 000 zł. Wszystkie koszty działalności (stałe oraz

zmienne oraz podatki) wyniosły 80 000 zł.

Wynika z tego, że spółka zarobiła netto 20 000 zł.

Marża zysku netto = (20 000 zł/ 100 000 zł) * 100% = 20%

Wynika z tego, że na każdą złotówkę sprzedaży firma zarabia 20 groszy.

Wysoki poziom marży świadczy o tym, że firma potrafi skutecznie

pozycjonować swoje strategie cenowe. Dodatkowo utrzymuje koszty swojej

działalności na uwięzi. Zasada jest prosta: im wyższa marża zysku netto

tym akcje spółki są bardziej atrakcyjne pod względem inwestycyjnym.

113

Analiza wskaźnikowa – wskaźniki rentowności

Wskaźnik rentowności majątku

zysk netto

Wskaźnik rentowności majątku (ROA) = ------------------------ x 100

majątek ogółem

Wskaźnik rentowności majątku określa, jaka jest rentowność wszystkich

aktywów firmy, tj. jaka wielkość zysku przypada na każdą jednostkę

pieniężną zaangażowaną w aktywa przedsiębiorstwa.

Wskaźnik ten jest uznawany za najlepszy indywidualny wskaźnik

kompetencji kierownictwa w zarządzaniu. Wskaźnik ten informuje jak

skutecznie pracuje (przynosi zyski) każda złotówka zainwestowanego

kapitału w spółce.

Wskaźnik jest przydatny do porównywania konkurencyjnych firm w tej

samej branży i może się znacznie różnić w różnych branżach.

Im wyższa jest wartość tego wskaźnika, tym wyższa efektywność i

potencjał rozwojowy przedsiębiorstwa

Analiza wskaźnikowa – wskaźniki rentowności

Wskaźnik rentowności kapitału własnego

zysk netto

Wskaźnik rentowności majątku (ROE) = ------------------------ x 100

kapitał własny

Wskaźnik rentowności kapitału własnego (return on equity)

jest jednym z najważniejszych wskaźników analizy, ponieważ

pozwala ocenić, w jakim stopniu spółka pomnaża środki

powierzone jej przez właścicieli (inwestorów).

Jednak analiza przyczyn kształtowania się i ROE firmy wymaga poddania

ocenie trzech czynników, które decydują o jego wysokości: rentowności

sprzedaży (marża zysku netto), sprawności działania (zarządzanie

aktywami) i zadłużenia. Wzrost każdego z tych czynników wpływa

pozytywnie na wysokość ROE.

114

WYKŁAD VIII

• Źródła finansowania działalności przedsiębiorstwa.

• Struktura kapitałów.

• Kapitał własny i obcy.

• Dotacje unijne

• Kredyt bankowy.

• Obligacje.

• Koszt kapitału własnego.

• Inwestycje rzeczowe

Decyzje dot. doboru źródeł finansowania

Decyzje dotyczące finansowania obejmują:

– wybór źródeł i sposobów finansowania,

– szacowanie zapotrzebowania na kapitał,

– analizę wykorzystania zwrotnych i bezzwrotnych źródeł finansowania,

– analizę możliwości i zasadności wykorzystania sposobów

finansowania, zwłaszcza opartych na finansowaniu hybrydowym, oraz

skutków zmian w trakcie trwania umowy o finansowanie.

Dotyczą one:

– analizy i oceny możliwości generowania przychodów w horyzoncie

krótko- i długoterminowym,

– oceny skutków zadłużenia na podstawie prognozy długu i decyzji

związanych z utrzymaniem równowagi finansowej w długim i krótkim

okresie,

– pozyskania zwrotnych i bezzwrotnych instrumentów finansowania

działaności,

– wypowiedzenia, zmiany lub sekurytyzacji źródła finansowania

115

Decyzje finansowe - ryzyko

Osiągnięcie w danym horyzoncie czasu przyjętego celu jest możliwe, ale

nie zawsze jest pewne. Sytuacja ta jest wynikiem zakłóceń w działalności

przedsiębiorstwa spowodowanych wystąpieniem czynników związanych z

ryzykiem o charakterze obiektywnym i subiektywnym.

W przedsiębiorstwie mogą wystąpić następujące rodzaje ryzyk:

1. ryzyko operacyjne związane z działalnością przedsiębiorstwa;

2. ryzyko finansowe związane ze strukturą źródeł finansowania,

3. ryzyko szkód i utraty majątku,

4. ryzyko inwestycyjne obejmujące całokształt działań związanych z realizacją

zadań opartych na projektach inwestowania zasobów publicznych w sferę

materialną i niematerialną.

Źródła i sposoby finansowania zadań

System finansowania to ogół zasad, reguł, decyzji, narzędzi i instytucji

obowiązujących w danym państwie, a ustanowionych w celu stworzenia

warunków i środków niezbędnych do zaopatrzenia w kapitał (środki

finansowe), który umożliwi funkcjonowanie i realizację postawionych przed

jednostkami zadań

Na system finansowania składają się takie elementy jak:

– źródła finansowania, zewnętrzne lub wewnętrzne, związane z

kierunkiem przepływu kapitału, jego pochodzeniem lub kreacją,

– instrumenty finansowe, określające sposób postępowania, zasady,

techniki lub środki służące uzyskaniu i realizacji zapotrzebowania na

środki finansowe,

– sposoby finansowania, czyli formy, możliwości lub środki pozyskania

kapitału (środków finansowych) na realizację określonego zadania

116

Finansowanie działalności

przedsiębiorstwa

ŹRÓDŁA FINANSOWANIA

DZIAŁALNOŚCI PRZEDSIĘBIORSTWA

Przedsiębiorstwa w różnych cyklach swojej działalności muszą pozyskiwać kapitały

na swoją dalszą działalność oraz rozwój. Sposób pozyskiwania tych środków zależy

w głównej mierze od obecnego etapu rozwoju firmy, jej wielkości o raz perspektyw

jej wzrostu.

W ujęciu ogólnym możemy wyróżnić źródła finansowania takie jak kapitały własne

i kapitały obce. Przy wyborze optymalnego źródła finansowania przedsiębiorstwo

powinno kierować się wieloma czynnikami, zarówno endo- jak i egzogenicznymi.

Wykorzystanie różnych źródeł finansowania pozwala osiągać coraz to nowe cele i

rozprzestrzeniać działalność firmy. Jednak wzajemne relacje kapitału własnego i

obcego powinny być dostosowana do indywidualnej sytuacji przedsiębiorstwa, jego

perspektyw rozwoju, polityki innowacji, otoczenia konkurencyjnego, potencjału

rynku zbytu oraz wielu innych równie ważnych czynników uwzględnianych w

ogólnej strategii działalności.

Każde zatem przedsiębiorstwo powinno w sposób logiczny i racjonalny ustalić

źródła finansowania swojej działalności mając w głównej mierze na uwadze

stabilność funkcjonowania i efektywność swojego rozwoju

117

Podstawowe źródła finansowania przedsiębiorstwa

Źródła finansowania przedsiębiorstwa

Zewnętrzne Wewnętrzne

Z transformacji majątku

- z bieżących wpływów

- z odpisów amortyzacyjnych

- ze sprzedaży zbędnego majątku

- z przyspieszenia obrotu kapitału

- pozostałe źródła

Przez kształtowanie kapitału

- zatrzymanie zysku

- kształtowanie długookresowych

rezerw, funduszy emerytalnych

Własne Obce

-emisja akcji

-dopłaty akcjonariuszy

-udziały

-dopłaty wspólników

- wkłady wpisowe

- dotacje

-pozostałe

Przez rynek finansowy

- Kredyty krótkoterminowe

- Kredyty w rachunku bieżącym

-Kredyty w rachunku kredytowym

-Kredyty wekslowe

-Kredyty pod zastaw nieruchomości

-Pozostałe kredyty

-Długoterminowe pożyczki i kredyty

- pożyczka obligacyjna

-Pozostałe pożyczki

-Kredyty inwestycyjne i hipoteczne

Przez rynek towarowy

- kredyt dostawcy

- kredyt odbiorcy

Szczególne formy finansowania

- Factoring

- Leasing

- Pozostałe

STRUKTURA KAPITAŁU

Mówiąc o strukturze kapitału, bierze się pod uwagę jego podział według

kryterium własności. Według tego kryterium kapitał finansujący działalność

przedsiębiorstwa dzieli się na kapitał własny i kapitał obcy.

Kapitał własny stanowi najbardziej stabilną podstawę finansowania

działalności firmy. Spełnia on następujące zasadnicze funkcje:

• Jest źródłem finansowania majątku przedsiębiorstwa,

• Stanowi zabezpieczenie spłaty długu dla wierzycieli,

• Jest źródłem pokrycia strat,

• Uprawnia jego właścicieli do udziału w zyskach.

Kapitał obcy ma formę kredytów i pożyczek, pozwala na zwiększenie

wartości majątku przedsiębiorstwa ponad wartość kapitałów własnych.

Kapitał obcy jest kapitałem zwrotnym, czyli wymaga spłaty w określonym

terminie. Ponieważ spłata zobowiązań z tytułu zadłużenia może się

odbywać poprzez zaciągnięcie nowego kredytu lub pożyczki, w

przedsiębiorstwie może stale występować kapitał obcy.

118

STRUKTURA KAPITAŁU

Jednym z zasadniczych celów polityki finansowej jest tworzenie

korzystnej struktury finansowania, czyli odpowiednich proporcji

między kapitałem własnym a kapitałem obcym.

Do oceny tych propozycji są wykorzystywane następujące

wskaźniki:

Wskaźnik zaangażowania kapitału własnego, wyrażający udział

kapitału własnego w kapitale łącznym przedsiębiorstwa.

Wskaźnik zaangażowania kapitału obcego, wyrażający udział

kapitału obcego w kapitale łącznym przedsiębiorstwa.

Stopień zadłużenia, a więc relacja kapitału obcego do kapitału

własnego.

Stopień pokrycia zadłużenia kapitałem własnym, a więc relacja

kapitału własnego do kapitału obcego.

STRUKTURA KAPITAŁU

W kształtowaniu struktury kapitału wyróżnia się pojęcie docelowej

struktury kapitału i optymalnej struktury kapitału.

Docelowa struktura kapitału to taka struktura, którą firma planuje

osiągnąć i zachować w dłuższym okresie. Natomiast optymalna struktura

kapitału to struktura, która minimalizuje średnio ważony koszt kapitału

firmy, a tym samym maksymalizuje jej wartość.

Problem wpływu struktury kapitału na wartość firmy był rozważany przez

wielu teoretyków finansów. Na przestrzeni rozwoju teorii finansów

przedsiębiorstw powstało kilka teorii struktury kapitału.

Oto najważniejsze z nich:

Teoria Modiglianiego – Millera bez podatków, powstała w 1958 r. Autorzy

tej teorii, przyjmując wiele upraszczających założeń udowodnili poprzez

analizę matematyczną, że struktura kapitału nie ma żadnego wpływu na

wartość firmy.

Teoria MM z podatkami powstała w 1966 r. Została oparta na modelu

przyjętym w poprzedniej teorii, ale z rozszerzeniem o podatki. W wyniku

dowodzono, że wartość firmy wzrasta wraz ze wzrostem kapitału obcego

zastępującego kapitał własny.

119

STRUKTURA KAPITAŁU

• Teoria Millera z podatkami dochodowymi akcjonariuszy i

obligatariuszy powstała w 1977 r. Stanowiła dalszą rozbudowę

przyjętego pierwotnie modelu. W efekcie okazało się, że model ten

odzwierciedlał strukturę kapitału w skali całej gospodarki nie

wykazywał zaś wpływu struktury kapitału na wartość firmy.

Podsumowując istniejące teorie struktury kapitału można stwierdzić,

że:

• opierają się na wielu upraszczających założeniach;

• prowadzą do sprzecznych konkluzji;

• nie mają bezpośredniej przydatności praktycznej;

• nie można na jej podstawie wyznaczyć optymalnej struktury kapitału;

• mogą one, co najwyżej, dostarczać wskazówek odnośnie do zależności

między niektórymi wielkościami finansowymi.

STRUKTURA KAPITAŁU

Tymczasem doświadczenia praktyczne wskazują na istnienie

związku między strukturą kapitału a wartością firmy. Przesłankami

tej zależności są następujące obserwacje:

• Niski udział kapitału obcego może świadczyć o niewykorzystaniu

wszystkich korzyści, które firma mogłaby osiągnąć, powiększając

swoją bazę kapitałową,

• Realny koszt kapitału obcego jest niższy od nominalnego ponieważ

odsetki stanowią koszt finansowy, a tym samym zmniejszają

podstawę opodatkowania,

• Wzrost zadłużenia powoduje zwiększenie ryzyka finansowego

ponoszonego przez akcjonariuszy, dlatego akcjonariusze żądają

coraz większej stopy zwrotu z kapitału własnego.

• Wzrost zadłużenia powoduje wzrost ryzyka kapitałodawców, a w

efekcie następuje wzrost oprocentowania kredytów,

120

Kapitały (fundusze) własne to suma tych składników majątku, w stosunku

do których jednostce gospodarczej przysługuje prawo własności. Przy

zakładaniu spółki wartości te zostały wniesione przez jego założycieli,

wspólników w formie pieniężnej lub rzeczowej, czyli jako tzw. aporty.

Kapitały własne mogą być:

• powiększane przez wniesienie nowych wartości przez założyciela,

wspólników lub pomniejszenie przez wyłączenie części wartości, które

wcześniej były powierzane,

• powiększane lub pomniejszane przez nadwyżki (zyski) lub niedobory

(straty), będące rezultatem działalności gospodarczej.

KAPITAŁ WŁASNY I OBCY

Wymienione dwie grupy czynników kształtujących kapitały (fundusze)

własne umożliwiają ich podział na kapitały podstawowe i kapitały

samofinansowania.

Kapitały podstawowe są wnoszone przez wspólników jednostki

gospodarczej. Kapitał podstawowy wykazuje się w wartości określonej w

umowie lub statucie, wpisanej postanowieniem sądu do rejestru sądowego.

Kapitał podstawowy ma rożne nazwy, wynikające z przepisów dotyczących

określonej formy organizacyjno-prawnej przedsiębiorstwa.

Kapitały (fundusze) samofinansowania pochodzą z gromadzenia

nadwyżek z działalności gospodarczej. Nadwyżki te stanowią rezerwę na

pokrycie ewentualnych strat lub mogą być przeznaczone na cele rozwojowe.

KAPITAŁ WŁASNY I OBCY

121

Podstawowe źródła finansowania przedsiębiorstwa

• Finansowanie wewnętrzne polega na tym, że przedsiębiorstwo

niezbędne do realizacji celów środki finansowe pozyskuje z

zasobów własnych np. poprzez zatrzymanie wygospodarowanego

zysku, w postaci tworzonych rezerw.

• Finansowanie zewnętrzne charakteryzuje się tym, że

przedsiębiorstwo korzysta ze środków finansowych pochodzących

spoza firmy, czyli ze środków wypracowanych przez inne podmioty

np. przez banki, inwestorów na rynku kapitałowym.

Podstawowe źródła finansowania przedsiębiorstwa –

wady i zalety

Zalety finansowania własnego:

• jest stabilnym źródłem finansowania działalności przedsiębiorstwa

• wpływa na zwiększenie płynności finansowej przedsiębiorstwa

• stanowi bazę gwarancyjna wierzycieli

• brak ryzyka finansowego – ryzyka niewypłacalności

• nie trzeba spłacać odsetek

• kapitał ma charakter długoterminowy

Wady finansowania własnego:

• ograniczone zasoby

• nie zawsze przynosi oczekiwane korzyści

• w przypadku pozyskania wspólnika konieczność dzielenia się z nim

wypracowanym zyskiem

• partycypacja wspólnika w procesie zarządzania i decydowania

122

Podstawowe źródła finansowania przedsiębiorstwa –

wady i zalety

Zalety finansowania kapitałem obcym:

– Stanowi on elastyczne źródło finansowania

– Umożliwia podjęcie i realizację przedsięwzięć przekraczających własne

możliwości finansowe przedsiębiorstwa

– Jego wykorzystanie może wpływać na obniżenie obciążeń podatkowych oraz

wzrost rentowności kapitału własnego

– Umożliwia kształtowanie optymalnej struktury kapitału

– Brak kontroli i wpływu na podejmowanie decyzji w przedsiębiorstwie przez

stronę pożyczającą kapitał, gdyż strona ta nie nabywa praw własności.

– Dopływ kapitału obcego nie powoduje zmian w kapitale przedsiębiorstwa.

Kapitał może być uzyskany bez konieczności przyjmowania nowych wspólników

czy akcjonariuszy.

– Angażowanie kapitału obcego przynosi wyższy zysk dla właścicieli, jeżeli koszty

związane z jego wykorzystaniem są niższe od dochodu uzyskanego dzięki

zaangażowaniu własnych źródeł finansowania (efekt dźwigni finansowej)

Podstawowe źródła finansowania przedsiębiorstwa –

wady i zalety

Wady finansowania kapitałem obcym:

– jest on oddawany do dyspozycji danego przedsiębiorstwa na określony

czas, po którym podlega zwrotowi,

– wierzyciele maja prawo do odsetek,

– uzyskanie kapitału często wymaga zabezpieczenia lub gwarancji

– w warunkach inflacji wierzyciele mogą zadąć dodatkowych gwarancji

dla ochrony kapitału,

– wraz ze wzrostem zadłużenia przedsiębiorstwa rośnie z reguły ryzyko i

koszt kapitału obcego

– wysoki stopień zadłużenia może prowadzić do przyznania pewnych

uprawnień wierzycielom

– w przypadku likwidacji przedsiębiorstwa wierzyciele są zaspokajani

przed właścicielami

123

Źródła finansowania MŚP – wyniki badań

84%

35%

10%

2%

0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90%

Kapitały własne

Kredyty i pożyczki

krajowe

Środki publiczne

Kredyty zagraniczne

Źródło: opracowanie własne na podstawie Raport o stanie sektora małych i średnich przedsiębiorstw w Polsce w

latach 2006-2007, pod red. A. Żołnierskiego, P. Zadury - Lichoty, Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości,

Warszawa 2008, s. 181.

Źródła finansowania przedsiębiorstwa

Jednym z zasadniczych działań implikującym poziom ryzyka

finansowego jest wybór źródeł finansowania przedsiębiorstwa.

Przedsiębiorstwa w swojej działalności mogą

wykorzystywać:

1. Finansowanie własne zewnętrzne polegające na wnoszeniu

środków przez akcjonariuszy na poczet kapitału własnego.

Źródłami kapitału własnego są:

- wpłaty na kapitał podstawowy,

- dopłaty wspólników,

2. Samofinansowanie, polegające na przeznaczaniu, jasno

określonej przez wspólników, części zysku netto na finansowanie

majątku przedsiębiorstwa.

124

Źródła finansowania przedsiębiorstwa

3. Finansowanie dłużne, czyli wykorzystywanie obcych źródeł

finansowania :

- bankowe kredyty inwestycyjne,

- emisja obligacji i innych długoterminowych papierów

dłużnych,

- franchising,

- krótkoterminowe kredyty bankowe i pożyczki,

- emisja krótkoterminowych papierów dłużnych,

- kredyty handlowe i inne zobowiązania.

4. Finansowanie hybrydowe, będące umowami dotyczącymi

źródeł pozyskania kapitału, w wyniku których dochodzi do

zamiany jednej formy finansowania na inną (najczęściej

występuje zamiana finansowania dłużnego na własne).

Źródła finansowania a fazy cyklu życia

przedsiębiorstwa

Kapitał obcy,

zwrot kapitału

własnego

Kapitał obcy,

kapitał własny

Kapitał własny,

dotacje, fundusze

pożyczkowe

Kapitał własny,

anioły bizesu,

dotacje

Źródła

finansowania

Wysokie Dodatnie

dodatnie

Przepływy Ujemne Dodatnie/ujemne

pieniężne

Dodatnia

spadkowa

Rosnąca Wysoka dodatnia

dodatnia

Rentowność Ujemna/niska

operacyjna

Możliwości Bardzo duże Duże Małe/średnie Średnie

rozwojowe

(potrzeby

inwestycyjne

Ryzyko Bardzo wysokie Wysokie Średnie/niskie Niskie

operacyjne

Powstawanie i Wzrost Dojrzałość Schyłek

początkowy

rozwój

Czynniki

analizy/ faza

cyklu

125

Źródła finansowania a fazy cyklu życia

przedsiębiorstwa

Finansowanie kapitałem własnym

• dopłaty wspólników

• zysk zatrzymany

• sprzedaż zbędnego majątku

• odpisy amortyzacyjne

• fundusze wysokiego ryzyka (venture capital)

• aniołowie biznesu – business angels

• emisja akcji

126

Finansowanie kapitałem własnym – dopłaty wspólników

Kapitał własny można gromadzić poprzez:

- dopłaty już działających wspólników – występują duże trudności w

dysponowaniu taką ilością środków finansowych

- dopłaty poprzez przyjęcie nowych wspólników – nie zawsze wykonalne

ze względu na zmiany struktury własnościowej.

Finansowanie kapitałem własnym – zysk zatrzymany

Zysk zatrzymany to część zysku netto, która nie została wypłacona

właścicielom w postaci wypłat z zysku lub dywidend.

Zysk zatrzymany stanowi jedno z podstawowych źródeł finansowania

przedsiębiorstwa.

Może być wykorzystywany jednak dopiero wtedy gdy firma już takie

zyski generuje.

Jeżeli przedsiębiorstwo rozwija się bardzo szybko zyski nie wystarczą

do finansowania tak szybkiego tempa.

Finansowanie kapitałem własnym – sprzedaż

zbędnego majątku

Wiele przedsiębiorstw widząc niedobory środków finansowych próbuje

dokonywać restrukturyzacji polegającej również na sprzedaży zbędnego

majątku.

To źródło finansowania jest jednak dostępne tylko w przypadku firm

działających już od wielu lat na rynku.

UWAGA: inwestując i poszukując źródeł finansowania należy pamiętać o

groźbie efektu przeinwestowania, kiedy wielkość środków produkcji jest

zbyt duża do potrzeb rynku. Pojawiają się wtedy wysokie koszty stałe,

wzrost BEP i wysokie ryzyko operacyjne.

127

Finansowanie kapitałem własnym – odpisy

amortyzacyjne

Odpis amortyzacyjny powstaje na wskutek zaliczenia w koszty

bieżącego okresu (np. roku) części wartości zakupionego wcześniej

środka trwałego.

Zgodnie z przepisami ustawy o rachunkowości wartość zakupionych

środki trwałych nie jest od razu rozliczana w kosztach działalności

pomniejszając podstawę opodatkowania i zysk, ale musi być rozliczana

stopniowo wg stawek amortyzacji w kolejnych latach.

Stąd też rodzi się równica pomiędzy zyskiem netto a faktycznym

przepływem środków pieniężnych.

Amortyzacja jest kosztem ale nie jest wydatkiem.

W przedsiębiorstwach, które mają odpisy amortyzacyjne fizycznie

zostaje część środków pieniężnych na finansowania kolejnych

wydatków inwestycyjnych.

Finansowanie kapitałem własnym – aniołowie biznesu

Anioł Biznesu (ang. Business Angel) to szczególny typ inwestora

prywatnego, który własne nadwyżki finansowe lokuje w nowe, dobrze

rokujące firmy (start-up), które dzięki zastrzykowi kapitałowemu

mogą szybko (w ciągu 2-4 lat) rozwinąć skrzydła, dając wysoki

wzrost wartości udziałów.

Aniołowie biznesu w strukturze rynku finansowego

128

Finansowanie kapitałem własnym – aniołowie biznesu

Kapitał aniołów uzupełnia lukę w finansowaniu początkujących

biznesów pomiędzy przyjaciółmi i rodziną (w wersji angielskiej

mowa o 3F - friends, family, and fools) a funduszami venture capital.

Kiedy potrzebni są aniołowie biznesu

Finansowanie kapitałem własnym – aniołowie biznesu

Cele działania aniołów biznesu:

- oczekiwanie wysokiej stopy zwrotu z zainwestowanego kapitału,

- odgrywanie znaczącej roli w procesie tworzenia nowych przedsiębiorstw

- przyjemność i satysfakcja z uczestnictwa w procesie kreacji nowych

przedsiębiorstw

- pozyskanie miejsca zatrudnienia

- poczucie społecznej odpowiedzialności.

ANIOŁ BIZNESU staje się wspólnikiem po to żeby czerpać zyski z

ewentualnie udanej inwestycji.

Aniołowie biznesu w Polsce.

W Polsce obecnie działają trzy główne sieci aniołów biznesu:

Polskie Stowarzyszenie Aniołów Biznesu PolBAN

Lewiatan Business Angels

Śląska Sieć Aniołów Biznesu SilBAN

129

Finansowanie kapitałem własnym – aniołowie

biznesu

Branże preferowane przez aniołów biznesu:

Finansowanie kapitałem własnym – venture capital

Fundusz inwestycyjny typu private equity / venture capital gromadzi środki od

wielu inwestorów, a następnie inwestuje je w papiery wartościowe spółek,

zwykle spółek nienotowanych na publicznym rynku papierów wartościowych.

Fundusze venture capital i private equity lokują swoje środki w spółki nie

notowane na giełdzie.

Private equity (PE) to pojęcie ogólniejsze - to wszelkie inwestycje na

niepublicznym rynku kapitałowym, w celu osiągnięcia średnio- i

długoterminowych zysków z przyrostu wartości kapitału. Venture capital (VC)

jest jedną z odmian private equity. Są to inwestycje dokonywane we wczesnych

stadiach rozwoju przedsiębiorstw, służące uruchomieniu danej spółki lub jej

ekspansji.

Venture capital są funduszami gromadzącymi środki inwestorów i

inwestującymi je w konkretne przedsięwzięcia. Najczęściej są to jednak duże

inwestycje o okresie działalności powyżej 3 lat.

W odróżnieniu business angels to prywatni inwestorzy, którzy angażują własne

środki bezpośrednio w dane przedsięwzięcia już w pierwszych miesiącach lub

latach działalności.

130

Finansowanie kapitałem własnym – venture capital

Zalety Venture Capital:

1. inwestor VC/PE staje się wspólnikiem - bierze na siebie ryzyko inwestycji

wspólnie z innymi właścicielami firmy;

2. jego cel jest taki sam, jak cele innych właścicieli i kierownictwa

przedsiębiorstwa - rozwój firmy i znaczący wzrost jej wartości w

perspektywie kilku lat;

3. inwestor VC/PE ma doświadczenie w pomnażaniu wartości

przedsiębiorstw, na tym właśnie zarabia i wie jak to robić;

4. starannie kalkuluje ryzyko, ale gotów jest inwestować w takie

przedsięwzięcia, które nie mają szans na uzyskanie kredytu;

5. korzystanie z VC/PE nie jest obciążone spłatami odsetek;

6. inwestor VC/PE to inwestor elastyczny i cierpliwy;

7. oprócz finansowania zapewnia także doświadczenie i kontakty;

8. fundusz VC/PE zarabia tylko wtedy, gdy zarabiają inni udziałowcy spółki –

gdy wzrasta wartość jej udziałów (akcji).

Różnice pomiędzy VC a kredytem bankowym

131

Finansowanie kapitałem własnym – venture capital

Inwestorzy VC/PE szukają firm, które:

· mają dobrą kadrę kierowniczą,

· działają na wzrostowym rynku,

· mają lepszą niż konkurenci ofertę produktów/usług lub

przewagę

technologiczną,

· rozwijają się szybciej niż ich branża,

· posiadają znaczny udział w rynku.

Finansowanie kapitałem własnym – emisja akcji

Przedsiębiorstwa w formie spółek akcyjnych mogą emitować akcje

na rynku publicznym i niepublicznym.

Rynek publiczny jest rynkiem regulowanym ustawą o publicznym

obrocie papierami wartościowymi.

Emitentem akcji jest zazwyczaj spółka o uznanej pozycji na rynku,

posiadająca lub zamierająca posiadać aktywa o wartości minimum

kilku milionów złotych.

132

Finansowanie kapitałem własnym – emisja akcji

Rynek pierwotny - nowo wyemitowane papiery wartościowe sprzedawane są

po raz pierwszy. To właśnie tutaj podmioty – emitenci pozyskują środki

pieniężne niezbędne do realizacji celów konsumpcyjnych lub

inwestycyjnych.

Rynek wtórny - transakcje dotyczą papierów wartościowych będących już w

obrocie. Kolejni nabywcy przejmują wszystkie prawa związane z danym

papierem wartościowym, w stosunku do pierwszej oferty zmienia się jedynie

jego cena, kształtowana poprzez zmiany relacji podaży i popytu na giełdach.

Istnienie rynku wtórnego jest konieczne do istnienia rynku pierwotnego.

Na rynku wtórnym inwestor ma szansę wyjść z inwestycji lub w nią wejść

bez konieczności dokonywania zmian w kapitale przedsiębiorstwa.

Obecnie w Polsce można emitować akcje i dopuszczać do obrotu na Giełdzie

Papierów Wartościowych w Warszawie (rynek regulowany) oraz na rynku

nieregulowanym NewConnect.

NewConnect jest częścią GPW i powstał z myślą o MŚP.

FUNDUSZE UNIJNE

DLA

MAŁYCH I ŚREDNICH

PRZEDSIĘBIORSTW

2007 - 2013

133

265

Wsparcie dla przedsiębiorców w programach

operacyjnych 2007-2013

• Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka

• Program Operacyjny Kapitał Ludzki

• Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko

• Regionalne Programy Operacyjne

266

Wsparcie dla przedsiębiorców w

programach operacyjnych 2007-2013

Beneficjenci PO Innowacyjna Gospodarka

Przedsiębiorcy;

45,80%

Pomoc techniczna

3,39%

Jednostki

naukowobadawcze;

23,05%