Студент білуге тиіс:

• Буландыру процесі туралы жалпы мәліметтер;

• Буландыру түрлері;

• Буландырудың физикалық – химиялық негіздері;

• Бір рет буландыру;

• Көп рет буландыру.

Студент істей алуға тиіс:

• Буландыру процесінің материалдық балансын түзе алу;

• Буланған су мөлшерін анықтай алу;

• Қыздыру буының массалық шығынын анықтай алу;

• Температураның пайдалы айырмашылығын анықтай алу;

• Жылу алмасу бетінің ауданын анықтай алу.

Тақырыптың негізгі сұрақтары:

• Бір рет буландырудың материалдық балансы.

• Ерітіндінің температуралық депрессиясы.

• Температура айырмашылығының гидростатикалық шығыны.

• Температура айырмашылығының гидродинамикалық шығыны.

• Пайдалы температура айырмашылығы.

• Қыздыру буының массалық шығыны.

• Жылуалмасу бетінің ауданы.

Білім берудің және оқытудың әдістері:

Студенттер буландыру процесін теориялық тұрғыдан түсініп, келесі сарамандық есептерді шешулері керек.

1 Есеп.

Табиғи айналымды буландыру аппаратының жылу алмасу бетінің ауданын анықтаңыз. Буландыру ерітіндісі CaCl₂. Ерітінді шығыны G_н кг/ч, оны 10 – нан 30 % масс. Концентрацияға дейін буландыру керек. Қыздыру буының қысымы Р_гр, барометрлік конденсатордағы вакуум Р_р. Ерітінді буландыру аппаратына қайнау температурасында беріледі. Қыздыру құбырларының ұзындығы 2,5 м, сыртқы диаметрі – 38 мм, буландыру аппаратындағы жылуалмасу коэффициенті К, жылудың қоршаған ортаға шығыны Q = 5 %.

.

Шифрдың бірінші саны	Ргр, МПа	Gн, кг/с	Шифрдың екінші саны	Рр, кПа	К, вт/(м2∙К)
1	0,3	1000	1	74	800
2	0,32	1100	2	75	850
3	0,34	1200	3	76	900
4	0,36	1300	4	77	950
5	0,38	1400	5	78	1000
6	0,40	1500	6	73	1040
7	0,42	1600	7	72	1080
8	0,44	1700	8	71	1120
9	0,46	1800	9	70	1160
0	0,48	1900	0	69	1200

Әдебиет

негізгі:

1. Павлов К.Ф., Романков П.Г., Носков А.А. Примеры и задачи по курсу процессов и аппаратов химической технологии - Л.: Химия, 1987

2. Промышленная технология лекарств, Том 1. Под ред. Чуешова В.И. – Х.: МТК-Книга, Издательства НФАУ, 2002 – 560 с.

3. Касаткин А.Г. Основные процессы и аппараты химической технологии.9-е изд. - М.: Химия, 1973

4. Плаксин Ю.М., Малахов Н.Н., Ларин В.А. Процессы и аппараты пищевых производств. – М.: КолосС, 2008. – 760 с.

5. Ақбердиев Ә.С. Тамақ өндірісінің процестері және аппараттары, Алматы; 1998 ж.

6. Кавецкий Г.Д. Процессы и аппараты пищевой технологии. - М.: Колос, 2000.

қосымша:

1. Фармацевтическая технология. Под ред. И.И. Краснюка и Г.В. Михайловой–Москва, Академия – 2006 г.

2. Таубман Е.И. Выпаривание.- М.: Химия, 1982.- 328 с.

Бақылау (сұрақтар, тестілер, есептер және т.б.)

Тестік тапсырмалар

1. Буландыру процесіне анықтама беріңіз.

A) Жоғары концентрациялы ерітінді алу

B) Еріткішті оның қайнау температурасында ерітінді көлемінен аластау

C) Ұшпайтын немесе аз ұшатын заттарды ұшатын сұйық еріткіштерде концентрациялау

D) Еріткішті оның қайнау температурасынан кіші температурада ерітінді көлемінен аластау

E) еріткішті таза түрінде бөлу

2. Буландыру процесі үшін қолданылатын жылу тасымалдағыш:

A) қатты жылу тасымалдағыштар

B) су

C) су буы

D) жоғары жиілікті ток

E) жылулық сәулелену

3. Буландыру процесінде қыздыру агенті ретінде су буы қолданылады. Оны тағы да қалай атайды:

A) құрғақ

B) екіншілей

C) қыздырушы

D) экстра-бу

E) қаныққан

4. Қайнап тұрған ерітіндіні буландырғанда түзілген бу:

A) құрғақ

B) қыздырушы

C) екіншілей

D) экстра-бу

E) қаныққан

5. Буландыру процесінен басқа мақсатқа алынатын бу:

A) құрғақ

B) екіншілей

C) экстра-бу

D) қыздырушы

E) қаныққан

6 Буландыру процесінің қозғаушы күші:

A) қысым айырмашылығы

B) ауырлық күші

C) температура айырмашылығы

D) ортадан тепкіш күш

E) концентрация айырмашылығы

11-тақырыбы: Қарапайым айдау

Мақсаты: Қарапайым айдаудың материалдық балансын түзу.

Оқыту мақсаты: