140.Пируваттан(8)жұмсаймыз

60 молекула АТФ.

1.Қандағыглюкозаныңмөлшеріазайса, гликоген қорыыдырапқандағымөлшеріннормағаайналдырады. Бұл процесс – гликогенолиздепаталады.

гликогенолиз

Г ликоген глюкоза

Қандағыглюкозаныңмөлшерітабиғатыкөмірсуемесаралықзаттардан (ПЖҚ, лактат) глюкозанысинтездепалупроцесіглюконеогенездепаталады.

Стерилденген(12) ма

1. Сахароза (санскрит(śarkarā), грек. sakchar — тәтті, шекер) — жүзім және жеміс қанттары қалдықтарынан құралған дисахарид.Сахароза С₁₂Н₂₂О₁₁. Сахароза көптегенөсімдіктерде, қантқызылшасында, қантқамысында, сәбізде, қауында, қайың мен үйеңкініңшырындарындаболады.

Сахароза — ақтүстікристалдызат, суда жақсыериді, дәмітәтті, балқутемпературасы 184-185° С.

2.Тіндерде сахарозаны ыдырататын фермент жоқ болғандықтан пайда болады, және ол адам организмнен зәрмен шығарылады.

\ Серин(19)атаңыз

В9 Н4 формасында

1. Серин- ауыстырылатын аминқышқылы,гликолиз-3-фосфоглицераттын аралық өнімінен синтезделеді.Глицин- ауыстырылатын аминқышқылы,сериннің негізгі туындысы болып табылады. Сериннен глицинді синтездеу реакциясы серин-оксиметилтрансфераза ферменті арқылы катализденеді,коферменті Н₄-фолат.

2. сериннің глицинге айналуы оңай. Глициннің негізгі катаболизмі адамдарда Н4-фолатпен байланысты. Бұл реакция қайтымды және глицинсинтаза ферменттік комплекс арқылы катализденеді. бауырдың митохондриясында орналасады.

Трипсин(12)инак

Ферменттер негізінен белок болып табылады, трипсин пептидтік байланыстарға әсер етеді, ал бұл ферменттердің инактивациясына әкеп соғады.

1.Ферменттер- табиғаты белок биокатализаторлар.

2. Трипсин ферменті гидролазала( 3 топқа бөлінеді: эстераза, гликозидаза, пептидгидролаза, соның ішінде пептидгидролазаларға жатады, пептидгидролазалардың өзі 2 ге бөлінеді: пептидаза, протеаза. Осы жіктемеде протеазаға жатады)класына жатады. Трипсин ұйқы безінде активсіз трипсиноген түрінде синтезделіп, 12 елі ішектің қуысына түскеннен кейін, энтерокиназаның әсерінен активті трипсинге айналады. Ол пептидтік байланыстарды гидролиздеп, аралық өнім полипептидтер түзеді. Сонымен қатар, басқа протеазаларды активтендіреді.

Тышқан(11)артад

1.Изоцитратдегидрогеназа, 2-оксоглутаратдегидрогеназа, малатдегидрогеназа фкрменттердің активтілігі артады себебі олар осы реакцияларды катализдейді.

2.НАД қызметтері:

1Тіндік тыныс алу қызметтеріне қатысады

2Энергия алмасуының бірқатар ферменттері үшін аллостерикалық эффекторлардың қызметін атқарады

3Тотықсыздандырғыш қызметін атқарады

3. кребс цикліне мынандай ферменттер қатысады: цитратсинтетаза, аконитаза, аконитаза, изоцитратдегидрогеназа, ҚЯҚ декарбокцилаза, а-кетоглутаратдегидрогеназа, сукцинаттиокиназа, сукцинатдегидрогеназа, фумаратгидратаза, малатдегидрогеназа ферменттері.

Тәжі(10)тең

2. малаттың P/O 3 ке тең,себебі, малатдегидрогеназа НАД тәуелді фермент болып табылады

1.Сіңірілген оттегінің әр бір атомына сәйкес келетін, АТФ-тің түзілуіне кеткен бейорганикалық фосфаттың моль саны тотығудан фосфорлану коэффициентін көрсетеді. Бұл P/O коэффициенті деп аталады

2. Малатдегидрогеназа ферменті, реаакция басындағы 10 реакция

Тәжі(10)тең

3. Сукцинаттың . P/O 2-ге тең,себебі сукцинатдегидрогеназа ферменті ФАД тәуелді фермент болып табылады

1. Сіңірілген оттегінің әр бір атомына сәйкес келетін, АТФ-тің түзілуіне кеткен бейорганикалық фосфаттың моль саны тотығудан фосфорлану коэффициентін көрсетеді. Бұл P/O коэффициенті деп аталады

2. сукцинатдегидрогеназа ферменті, реакция басындағы 8-реакция

Табиғаты(18)белгілі

в және д варианттары

1.Фермент- табиғаты белок биокатализатор

2.Органикалық және бейорганикалық катализаторлардың айырмашылығы:

1. Ферменттер табиғаты белок биокатализаторлар, сондықтан термолабильди.

2. Ферменттер ерекше спецификалық әсер етеді: 1 фермен 1 субстратты катализдейді

3. Ферменттер өте жұмсақ жағдайда әсер етеді

4. Ферменттердің активтілігі реттеледі (реакция барысында реакцияны арттыруға тежеуге болады.

5. Ферменттердің әсер ету қуаты өте күшті және катал мен өлшенеді

Тағам(33) түс...

Сахарозаның жоқтығымен сипатталатын дисахаридозды ұсынуға болады. Фруктозаның тұқым қуалайтын көтере алмаушылығы да аталған симптомдардың бірі болуы мүмкін (альдолаза фруктозо-1-фосфатының дефектісі).

1. Сахароза, негізінен, тағам ретінде, кондитер өнеркәсібінде қолданылады. Оны гидролиздеп, жасанды бал алады. Адам және жануарлар организмінде ферменттердің әсерінен ыдырайды. Сахарозаны өнеркәсіпте қант қызылшасынан және қант қамысынан алады. Сүттің құрамында болатыны лактоза болып табылады.

2.Энзимопатия дегеніміз ферменттердің жалпы бұзылыстарының салдарынан дамитын аурулар және патологиялық жағдайлардың жиынтығы.

Тұмау(9)тәулігіне3-4 г

Витамин д ны жоғары дәрежеде қолдану организмде тас пайда болуына әкеледі1)С витамині (аскорбин қышқылы). Ағзаның жұқпалы ауруларға қарсы тұра алу әрекетін арттырады. Сүйекке және тіске беріктік қасиет береді. С витамині биологиялық тотығу кезінде зиянды заттардың түзілуін тежейді. Ол қарсы денелерді түзетін ферменттердің құрамына кіреді. Терідегі қантамырлардың қабырғасының бүлінуіне де кедергі жасайды. С витамині жетіспеген жағдайда ағза тез шаршайды, сілемейлі қабықшалар қабынады, қызылиек қанталайды. 2)Бұл витамин ұзақ уақыт жетіспесе, адам кауіпті құрқұлақ (цинга) ауруына шалдығады. Адам ағзасы С витаминін түзбейтіндіктен, тамақпен бірге қабылдануы керек. С витамині ағзаға қыс пен көктем айларында көбірек қажет. Жаңа піскен көкөністер, жемістер және тұздалған орамжапырақ құрамында көбірек кездеседі. Әсіресе итмұрынның, қарақаттың құрамында мол болады. Ағзаға қажетті тәуліктік мөлшері 60-100 мг.

Табиғи (10)болады

Табиғы майлардың құрамында витамин Е кездеседі ол антиоксидант болып келеді .Сол себепті майларда витамин А ұзақ уақыт бойы сақталады.

дигидроэргокальциферол Д3 холекальциферол

Төрт жасар(25)болады

Мүмкін күннің астында көп жүргенінен Д витаминнің гипервитаминозы пайда болған шығар.

1. Маңызы Са мен фосфаттың метаболизмін реттеуге қатысады.Ішектегі кальций катионінің сіңірілуін, қандағы кальцийдің гомеостазын, сүйектің қалыпты өсуін қамтамасыз етеді.

2. Д витамині эргостерин мен холестеріннен түзіледі

Үш пальмитин(9)қажет

глицерин және май қышқылының активтелу процесіне4 АТФ. энергия қажет.

1. Липидтер синтезінде пальмитин қаныққан май қышқылдарының соңғы өнімі

2. Сейтембетов 183 беттеги формуланы жазып ал формуланы кошире алмадык

Физикалық(17)жүреді

Лактаттың қышқылдануы нәтижесінде ацетил-КоА түзіледі, цитрат (ацетил-КоА мен оксалоацетатпен байланысуы нәтижесінде) және АТФпируваткарбоксилазаны(гликогенолиздің негізгі ферменті) активтендіреді және фосфофруктокиназаны(гликолиздің негізгі ферменті) тежейді.

1. 1. Глюконеогенез — адам мен жануарлар организмдерінде, негізінен бауыр гепатоциттерінде глюкозаның протеиндерден, майдан және басқа заттардан түзілу процесі.^[1]

2. Гликолиз (грек, glykys — тәтті, lysis — еру) — адам мен жануарлар организмдеріндегі арнайы ферменттердің әсерінен оттегсіз ортада көмірсулардың (негізінен глюкозаның) ыдырау процесі. 

3. Гликолиз және глюконеогенез  негізгі ферменттерге изомераза, альдолаза, мутаза, енолаза, пируваткиназа, треозинизомераза, лактатдегидрогеназа, гликокиназа жатады.

Холестерин(10)түсіндіресіз

холестерин өт қышқылын түзетін мицелла құрамына кіреді.

1. Холестерин 1атомды қанықпаған табиғи майлы спирт (липофильді) суда ерімейді. органи калық және майлы ерітінділерде ериді. Холестерин, С27Н46О — стериндертобынажататынорганикалықзат. Табиғаттакеңтарағанжәнееңмаңызды стерин. Клетка мембранасыныңқұрамынаенетінжоғары май қышқылдарыменкүрделіэфирлертүзеді.

Хирургиялық (30)керек

Н, РР, В1, В2 витаминін ұсынады.

1. Ацидоз – ацидоз (acidosis) дегеніміз – қанның тұрақты сілтісінің өзгеруін (төмендеуін) білдіретін ұғым және оны несептен қышқыл немесе сілтілерді бақылау арқылы анықтауға болады

2. Қанда лактаттың көбеюі лактоацидоз деп аталады. Себебі: құсу, жүрек айну,көп физикалық қозғалыс, тітіркену және Кусмауль тынысы, бұл ступор мен комаға әкеледі. Пирувар жиналуы гипоксиядан пайда болады.

шошқа(16)байқалды

5 сағаттан кейін тамақтанғаннан соң қан құрамында липопротеидтерді анықтаймыз. Ең негізгілері ТТЛП 60%, ӨТТЛП 15%, ЖТЛП 25% кездеседі.

1. Қан құрамында липидті тасымалдайтындар Липопротеиндер( ЖТЛП, ТТЛП, ӨТТЛП) мен Хиломикрондар

2.Липопротеин құрылысы 2қабат. Ішінде ТАГ, гидрофобты липидтер, холестерол эфирі, интегралды апопротеиндер. Сыртында перифериялық апопротеиндер, холестерол, фосфолипидтер. Құрамы. ХМ пре--ЛП -ЛП -ЛП

ТАГ 80 55 13 3-5

ФЛ 7 18 20-28 27

ХС 11 17 50 20

БК 2 10 21 50

1. Құрамында липид бар тағамдарды қабылдағаннан соң қан сарысуының түсі түссіз(сүтті сарысу) 2-3сағаттан кейін түсі қалпына келеді.

2.Өт холестерин және өт қышқылынан тұрады. өт қышқылы холестеринді ерітілген түрінде сақтау қызметін атқарады. Бұл қызмет бұзылса, өт те тас пайда болады.

Эксперимент(13)неде

Сәулеленуден бірінші кезекте клеткалық мембраналар зақымдалады. Олардың қалпына келуіне холестерин қажет болады.

1. бұл сәулелердің тіндерге алғашқы әсері атомдар мен молекулалардың иондалуына белсенді бос радикалдардың және сутегінің асқын тотығы пайда болуына әкеледі. Бос радикалдар жасуша қабықтарындағы май қышқылдардың асқын тотығуына және олардың гидроасқын тотыкқтары түзілуіне акеледі, жасуша мембраналары бүлінеді.

2. өт қышқылын түзуге, дәрілік препарат ретінде, мембрананың қайта қалпына келтіру үшін қолданылады.

Эксперимент(21)салыстырыңыз

1 молекула глюкозаның тотыққанда 38 АТФ, ал пальмитин қышқылы тотыққанда 130 АТФ түзіледі.

3. Пальмитин қышқылы С15Н31СООН HSKoA-8, әр АСҚ тотыққанда 12АТФ =96 АТФ

Эксперимент(32)жоғарылайды

Жоқ, болмайды. Өйткені 6 фосфоглюкан қышқылының декарбоксилденуі нәтижесінде СО₂ құрамындағы С14 атомы жойылған.

1. Пентозды цикл – к‰рделі анаэробты процесс, цитоплазмада ж‰реді, кµптеген ферменттердіњ ќатысуымен, негізінде 3-этап арќылы ж‰зеге асады.

І этап – тотыѓу фазасы, дегидрогеназды – декарбоксилдену ж‰йесі арќылы іске асады.

ІІ этап – изомерлену фазасы изомерлену ж‰йесіне ќатысатын ферменттер катализдейді.

ІІІ этап – синтездену фазасы