168.Жылан(26)түсіндіресіз

жасуша мембранасының негізін құрайтын қабілетінен түзетін лецитин құрылымы бұзылады

1.фосфолипидті және ақуызды қабат

2. лецитин бұл холестериннің бтологиялық антогонисі, ол фосфолипид тобына кіреді, фосфолипид бұл глицерин және май қышқыл құрамына кіретін фосфор және азоттан тұрады.

3.Бұлар клеткалық мембрана құрамына кіреді, липидтік алмасуға нерв тканін құруға қатысады, холестериннің қандағы мөлшерін төмендетеді.

169.Жарыстың(18)һзгерді

спортсмен жарыс алдында стрессті күй кешеді, стресс гормондары бауырда гликоген ыдырауын және май тканьдерінде липолизді белсендіреді.

1. көмірсу алмасуын инсулин мен гдюкагон, ал липид алмасуын стероидты гормондар реттеп отырады.

2. эстефицирленбеген май қышқылдары альбуминмен байланысып алмасады. Липазаның әсер етуінен қан плазмасынан ЭМҚ және глицерин босатылады. Бұл процесс стресс, ашығу, инсулин жетіспеушілігінен стимулданады.

169.Жарыстың(18)һзгерді

спортсмен жарыс алдында стрессті күй кешеді, стресс гормондары бауырда гликоген ыдырауын және май тканьдерінде липолизді белсендіреді.

3. көмірсу алмасуын инсулин мен гдюкагон, ал липид алмасуын стероидты гормондар реттеп отырады.

4. эстефицирленбеген май қышқылдары альбуминмен байланысып алмасады. Липазаның әсер етуінен қан плазмасынан ЭМҚ және глицерин босатылады. Бұл процесс стресс, ашығу, инсулин жетіспеушілігінен стимулданады.

151.Жас баланың (26) құрамында

Өкпедегі негізгі фермент фосфорилазаның жетіспеуінен, гликогеннің ыдырауынан науқас балада гликогеноз пайда болған. Бұған себепші, организмнің глюкагонға реакциясы жоқ болуы.

2. Көмірсу алмасуы процессі:

1. Қорытылуы. Көмірсулар ауыз қуысында сілекей сөліндегі α-амилаза ферментінің әсерінен декстриндерге (мальтаза  мальтоза;  2 глюкозаға дейін), гликоген  глюкоза. Тамақтың түйірі  асқазанға  сілекейге шыланған асқазан сөлінен, тағам құрамындағы α-амилаза көмірсуды қорыта береді. Асқазан сөлі тамақ түйіріне толық сіңірілген соң, α-амилаза өз әсерін тоқтатады. Себебі асқазанның РН қышқыл, α-амилазаның әсерін жояды. Асқазан сөлінде көмірсуларды ыдырататын ферменттер болмайды, ал тағаммен түскен целлюлоза ас қорыту жолында сәйкес ферменттер болмағандықтан қорытылмайды, ол ішектің перистальтикасын күшейтеді. Ішек қуысында сілтілік орта болғандықтан тамақ түйіріндегі амилазаның активтілігі қайта оралады, осы кезде ұйқы безінің ішек сөлінің α-амилазасы түзіледі: крахмал – гликоген – мальтозаға дейін ыдырайды, мальтоза ішек сөлінің ұйқы безінің мальтазасының әсерінен глюкозаға, ішек сөліндегі сахараза дисахаридті ыдыратады, яғни барлық гексоздарға дейін ыдырайды, олардың ең көбі глюкоза.

2. Сіңірілу – моносахаридтер ащы ішектегі майда түтіктермен әртүрлі жылдамдықпен сіңіріледі. Ең үлкен жылдамдық галактоза, глюкоза, фруктоза, пентоза. Жылдамдықтың өзгешелігі сіңірілу жолына тәуелді. Активті және пассивті сіңірілу болып бөлінеді.

Пассивті сіңірілу - Е қорын жұмсамай концентрациясы көп жерден концентрациясы аз жерге тасымалдау  диффузия ол мембрананың екі жағында заттардың концентрациясы теңескенге дейін жүреді, аз уақытта баяу жүреді.

Активті сіңірілу - АТФ энергиясын жұмсау арқылы жүреді оның екі

түрі: І-реттік, ІІ-реттік.

І-реттік – активті заттарды тасымалдау тікелей АТФ энергиясы жұмсалады. Мысалы, иондардың тасымалдануы.

ІІ-реттік – кейбір иондардың электр-химиялық градиенті болады, бұл градиенті иондарды мембранадан АТФ энергиясы тасымалданған кезде пайда болады. Мысалы, мембранада К⁺ Na⁺ - АТФ-аза ферменті АТФ энергиясын пайдаланып клеткадан сыртына шығарып натрийдің электохимиялық градиентін түзеді, клетканың сыртына Na⁺ көп жиналып диффузия құбылысы пайда болады. Сондықтан Na⁺ глюкоза және басқаларды клетканың ішіне түсіреді. Галактоза, глюкоза сіңіру ІІ-реттік активті жолмен тасымалданады. АТФ арқылы  гл-6-фосфатқа, галактоза-6-фосфатқа айналады. Осы түрде оларға сіңеді. Ал фруктоза, пентоза диффузия арқылы сіңеді. Ішек клеткасында гл-6-фосфат және галактоза-6-фосфат фосфатаза ферменті әсерінен фосфорсызданып, глюкоза, галактоза түрінде қақпа венасы арқылы бауырға түседі, олармен бірге фосфор және пентоза бауырға барады.

3. Аралық алмасу . Қақпа венасында сіңірілген моносахаридтер әртүрлі мөлшерде болады, ал көмірсулар ас қорыту кезінде көбейіп, аш кезінде азаяды. Моносахаридтер бауыр паренхимасында клеткамен тез жұтылады. Глюкозадан басқалары сәйкес ферменттердің әсерінен глюкозаға айналады. Одан әрі бауыр венасына барады. Бауырға баратын қанда әртүрлі моносахаридтер болады. Бауырдан шығатын қанда глюкоза ғана болады. 3,4-5,6 ммольл аралығында. Глюкозаның 5%-і гликогенге айналады, бауырда ол қор ретінде сақталады.

3. Эндокринді ж‰йеніњ заќымдануына байланысты организмде кµмірсу алмасуыныњ б±зылуы байќалады. Кµмірсу алмасуыныњ б±зылуы кезінде ќанныњ ќ±рамында глюкоза жоѓарылайды, яѓни гипергликемия деп атаймыз. Ал егер ќанныњ ќ±рамында глюкозаныњ мµлшері тµмендесе гипогликемия деп атаймыз. Ќанныњ ќ±рамында глюкоза жоѓарылаѓан кезде зєрмен бірге де кµп мµлшерде сыртќа шыѓарылады, б±л кезді глюкозурия деп атаймыз.Ќантты диабет. Инсулинніњ жетіспеушілігінен ќантты диабет ауруы пайда болады. Ќантты диабет кезінде организмде глюконеогенез, гликогенолиз процестері басымдау ж‰реді. Гликогенніњ синтезі (гликогеногенез) м‰лдем ж‰рмейді. Жєне де ќанда глюкозаныњ ыдырауы м‰лдем тоќталады. Сол себепті ќанныњ ќ±рамында глюкозаныњ мµлшері жоѓарылайды, яѓни гипергликемия деп айтамыз. Ќанныњ ќ±рамында глюкозаныњ мµлшері жоѓарылаѓаны соншалыќ, ол глюкоза зєрге µтеді зєрдегі глюкозаны (глюкозурия) деп атаймыз.