Қорытынды
Қорыта келе, аударма үрдісінде лексико – семантикалық мәселелерді шешу үшін қолданылатын тәсілдердің күрделісі – функционалдық ауыстыру болып табылады. Бұл тәсілді қолдану қажеттілігі бастапқы контекстке сөздікте берілген баламалардың бірі де үйлеспеген жағдайда туады. Мәселен, ағылшынның the relaxation of the well-earned rest сөйлемінің аударма баламасын табу қиындық тудырады, өйткені ешбір ағылшын – қазақ сөздіктерінде белгіленген сөздердің мағыналары бұл контекстке үйлеспейді: relaxation - әлсіреу, босаңсу, тыныс алу, аяңдау. Олардың орнына аудармашы қазақ тілінің функционалдық баламасын алуына болады: еңбек сіңген демалыспен рахаттану.
Функционалдық баламаны іздеу баламасыз лексикамен, яғни қостілді сөздіктерге белгісіз бір себептермен енгізілмеген сөздермен кезіккенде шынайы маңызға ие болады. Көбінесе бұл категорияға аударма тілінің мәдениетіне белгісіз заттар мен құбылыстарды білдіретін қайта құрылған және әлі де болса сөздікке енбеген сөздер немесе тілдік бірліктер жатады.
Аударма тәжірибесінде жалқы есімдердің аудармасы үшін қолданылатын транскрипция және транслитерация тәсілдері жеткіліксіз болып келеді. Егерде жалқы есімдер негізіне символдық қызметтер жатса, яғни ерекше объект есімі болса немесе есім орнына емес, қосымша есім орнына қолданылса, онда олар жалпы есімге айналады. Өйткені, есім тұлғаның тұлғалық қасиеттерін және белгілерін білдіреді. Мұндай жағдайларда транскрипциядан басқа немесе оның орнына калькалаумен бірге семантикалық аударма үйлесімділігі қолданылады.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:
Алексеева И.С. Профессиональный тренинг переводчика. Санк–Петербург, 2004 – 72 б.
Алпысбаев Қ. Қ., Қазыбек Г.Қ. «Қазақ аудармасвның теориясы мен тәжірибесі» Алматы, 2001- 48 б.
Бархударов Л.С. «Язык и перевод» М, 1975-95 б.
Виноградов В.С. «Введение в переводоведение» М, 2001- 57 б.
Дмитриева Л.Ф., Кунсевич С.Е. «Английский язык курс перевода» Москва, 2005 – 86 б.
Казакова Т.А. Практикум по художественному . – Санк – Петербург, 2003 – 22 б.
Казакова Т.А. Практические основы перевода. – Санк – Петербург, 2002 – 76 б.
Комиссаров В.Н. Слово о переводе. – М.: Международные отношения, 1973 – 245 б.
Комиссаров В.Н. «Общая теория перевода. Проблемы переводоведения в освещении зарубежных ученных»М, 2000 – 67 б.
Комиссаров В.Н. «Теория перевода» М. Высшая школа, 1990 – 76 б.
ҚОСЫМША
ЕКІ
ТҮРІ БАР:
Лексикалық трансформациялардың
1 Алексеева И.С. Профессиональный тренинг переводчика. Санк–Петербург, 2004 – 72 б.
2 Виноградов В.С. «Введение в переводоведение» М, 2001- 57 б.
3 Комиссаров В.Н. Слово о переводе. – М.: Международные отношения, 1973 – 245б.