3. Оқыту міндеттері:

1. өндірістік жарықтандыру түрлерімен таныстыру ;

2. табиғи және жасанды жарықтанудың жұмысшыларға әсерін анықтау ;

3. әр түрдегі және жүйедегі жарықтандыруда жарықтануды өлшейтін нүктемен таныстыру : көлденең(бір және екі беттік ), жоғарғы; табиғи жарықтанумен (орта бағалау есебімен КЕО); жалпы (бірқалыпты және жергілікті ) және біріккен жарықтануда ;

4. жұмыс орнында жағымды жарықтандыру жүйесін орнатуға арналған шараларды ұйымдастыруды тәжірибілік тұрғыда үйрену.

5. көзбен жұмыс жасағанда разрядты және разрядастылық есептеу және анықтауды тәжірибелік қалыптастыру.

6. өндірістік жарықтануды өлшеу әдістерімен және гигиеналық бағалаумен таныстыру ;

7. табиғи, жасанды және аралас жарықтандыруды өлшеу әдістерін тәжірибелік қалыптастыру;

8. табиғи жарықтануға қорытынды жасау және сауықтандыру шараларын жақсартуды ұйымдастыруда тәжірибелік оқыту.

4. Өткізу формасы : (жұптасып жұмыс жасау, презентация, дискуссия )

5. Тақырып бойынша тапсырмалар:

1. « ҚР өндірістік кәсіпорындарында жасанды жарықтандыру бойынша санитарлық бақылау жүргізу және ескертулер жасау», №1.01.004/р-94 мен танысу;

2. «Табиғи және жасанды жарықтандыру. Жоспарлау нормасы » СанПиН мен танысу;

3. Тақырып бойынша бақылау сұрақтарға жауап беріңдер;

4. Өндірістік жағдайдағы жарықтануға жағдайлық есептерді шешіңдер.

5. Тесттің сұрақтарына жауап беріңдер.

6. Тарату материалдары:

1. Оқу -әдістемелік құралы.

2. «Кәсіптік орындарды жоспарлаудың санитарлық нормалау», №1.01.001-94.

3. «ҚР өндірістік кәсіпорындарында жасанды жарықтандыру бойынша санитарлық бақылау жүргізу және ескертулер жасау», №1.01.004/р-94.

4. СНиП «Табиғи және жасанды жарықтандыру. Жоспарлау нормасы».

5. Тақырып бойынша жағдайлық есептер.

7. Әдебиет:

Негізгі:

1. Алексеев С.В., Усенков В.Р. – гигиена труда (учебник) – М., Медицина, 1988 г.-135 – 157.

2. Руководство к практическим занятиям по гигиене труда (под ред. Кириллова В.Ф.) – М., Медицина, 2001 г.- 115-126 б.

3. Гигиена. Кенесариев У.И., Тогузбаева К.К., Бекмагамбетова Ж.Д. и др., 2009.

Қосымша:

4. Гигиена труда в ведущих отраслях промышленности Республики Казахстан – Алматы, 1997 г.

5. Навроцкий В.К. – Гигиена труда (учебник) – М., Медицина, 1974 г.

6. Руководство к лабораторным занятиям по гигиене труда (под ред.З.И. Израэльсон, Н.Ю. Тарасенко) – М., Медицина, 1981 г.

7. Тогузбаева К.К., Филин А.П. и др. – Предупредительный санитарный надзор при новом строительстве и реконструкции промышленных предприятий (учебно-методическое пособие) – Алматы, 1998 г.

8. Руководство по гигиене труда (под ред. Н.Ф. Измерова) Т.2. М., Медицина, 1987 г.

8. Бақылау (сұрақтар, ситуациалық есептер, тестер)

Сұрақтары

1. Жарыºты» физиологиялыº м¸нi.

2. Рационалды ¼ндiрiстiк жарыºтандыруды» гигиеналыº м¸нi.

3. Негiзгi жарыºтехникалыº т¾сiнiктемелер мен бiрлiктер.

4. Негiзгi к¼ру функциялары мен оларды» жарыººа т¸уелдiлiгi.

5. ´ндiрiстiк жарыºтандыру¹а гигиеналыº талаптар.

6. ´ндiрiстiк жарыºтандыруды» т¾рлерi мен ж¾йелерi.

7. Таби¹и жарыºтандыру.

8. Жасанды жарыºтандыру.

9. Жасанды жарыºты» к¼здерi.

10. ´ндiрiстiк жарыºтандыруда¹ы шамшыраºтар, оларды» гигиеналыº ерекшелiктерi.

11. Жасанды жарыºтандыруды» нормативтерi.

12. Таби¹и жарыºтандыруды» нормативтерi.

13. Жалпы жарыºтандыру ж¾йесiндегi ультрак¾лгiн с¸улелену.

14. ´ндiрiс ¹имараттарыны» инсоляциясы.

15. Жарыºтандыруды ¼лшеу ¸дiстерi, люксметрдi» ж½мыс iстеу принципi.

16. Авариялыº ж/е эвакуациялыº жарыºтандыру.

17. ´ндiрiс б¼лмелерiндегi ºондыр¹ылар мен беттер бояуына ºойылатын талаптар.

18. Бiрiккен жарыºтандыру.

19. Көру анализаторының қызметін жағдайын сипаттайтынзерттеу әдісі.

20. Өндіріс бөлмелерінің жарықтануын жақсарту шаралары

Ситуациялыº есептер

Åñåï 1. ²ара¹андыны» жи¿аз фабрикасыны» а¹аш-½сталыº жинау цехында 3-шi разрядºа жататын к¼ру жа¹дайымен ¼ндiрiстiк операциялар жасалады. Таби¹и жарыºтану ¹имаратты» iшкi ºабыр¹асыны» жарыº ойыºтары арºылы ж¾ргiзiлген. Жарыº ойыºтарыны» ориентациясы 226-315. Фактiлiк ТЖК-ны аныºтау ¾шiн жарыº сырттан (1000Лк) ж/е iштен (400Лк) ¼лшенген.

Тапсырма: а) Нормалан¹ан ТЖК-ны есепте»iз.

б) Фактiлiк ТЖК-ны есептеп, нормамен салыстыры»ыз.

в) Люксметрмен ж½мыс iстеудi т¾сiндiрi»iз.

Åñåï 2. К¼ру жа¹дайымен III разрядºа „а” подразрядына жататын терезесiн ¹имаратта (таби¹и жарыºтануы жоº) ¼ндiрiстiк операциялар ж¾ргiзiледi. Ж½мысшылар смена бойы цехта болады. Цех ¹имараты жаз¹ы уаºытта к¾нiне 3са¹ инсоляцияланады.