2.6. Сөж түріндегі сабақтың жоспары.

1-тапсырма. Инерция күшінің есебімен кран жебесінің көтерілу механизмінің кқштік есебі.

Әдістемелік нұсқаулар: тіреу гидроцилиндрмен жүзеге асырылатын жебеге ауыр күшін, пайдалы кедергі күшін және қозғалу күшін қояды. Сосын Даламбер принципі негізінде жебеге инерция күштерін қосады. Тіректегі жебе реакцияларын анықтайды.

Ұсынылған әдебиет: [6],с. 158…160.

2-тапсырма. Подпорлы цилиндрлі жұмыс органының әсер ететін түсірілетін жебені кенеттен тежеу кезіндегі динамикалық жүктеме.

Әдістемелік нұсқаулар: жүйенің қозғалыс теңдігін құрады және оның шешімін табады. Жебеге жүктелетін динамикалық күштердің максималды мәнін анықтайды. Шток гидроцилиндріне және гидроцилиндрдегі жұмыс сұйықтығының динамикалық қысымына әсер ететін күшті табады.

Ұсынылған әдебиет: [6],с. 138…140.

3-тапсырма. Штабель материалындағы біршөмішті тиегіштің шөміштің енгізілу динамикасы.

Әдістемелік нұсқаулар: шөміштің енгізілу үрдісінің 2 кезеңін қарастырады:1)тиегіштің дөңгелегі тайғанақтаусыз қозғалады және 2)дөңгелек тайғанақтайды. Осы бойынша машинаның жылдамдығы,енгізу ұзақтылығы, енгізудің толық тереңдігі анықталады.

Ұсынылған әдебиет : [2],с. 364…367.

4-тапсырма. Қазатын алғыментиегіштің жұмыстық органы трансмиссиясындағы динамикалық жүктемелер.

Әдістемелік нұсқаулар:жұмыс органының ЖО эквивалентті есептік сұлбасын құрады. Максималды динамикалық жүктемелерді және динамикалық моменттердің ең үлкен моментін анықтайды.

Ұсынылған әдебиет: [2],с. 408…410.

5-тапсырма. Динамикалық жүйелердің есептік сұлбаларының құрылуы және оның есебінің жалпы принципі.

Әдістемелік нұсқаулар: машинаның динамикалық құрамын сипаттайтын параметрлерді анықтайды. Динамикалық жүйенің есептік сұлбасын көрсетеді. Динамикалық есептердің қатысты қиындықтарына байланысты жасанды қабылдауды қолданады: бқрын қамтылған орынға массалар, қатағдықтар, инерция моментінің және басқа керілуін орындайды.

Ұсынылған әдебиет: [6],с. 66…77.

6-тапсырма. Кинетостатика әдісін қолданумен динамикалық тапсырмаларды шешу.

Әдістемелік нұсқаулар: координаталар жүйесін таңдайды,құрылған сұлбада берілген күштер машиналарды белгілейді; байланыстан олардың реакцияларымен орын алмастырылып рұқсат етілуі; инерция кұшін анықтайды; жалпыдағы машина үшін тепе-теңдік теңдеуін құрады; машинаға әсер ететін бастапқы динамикалық реакцияларға қатысты теңдеулер жүйесін шешеді.

Ұсынылған әдебиет: [6],с. 96…102.

7-тапсырма. Қозғалыстың дифференциалдық теңдеуін қолданумен динамикалық тапсырмаларды шешу.

Әдістемелік нұсқаулар:Динамикалық параметріне сәйкес келтірілген мәнін анықтайды; қамтылған координата және есеп берудің жүйесін таңдайды;сұлбада көрсетілген күштерге инерция күштерін қосады.ЕЭМ-да шешілетін қозғалыстың дифференциалдық теңдеуін құрады;осы теңдеудің шешілуі нәтижесі бойынша бастапқы мәнін анықтайды.

Ұсынылған әдебиет: [6],с. 104…106.

8-тапсырма. Шынжырлы конвейердің тартымды элементіне әсер ететін күштер.

Әдістемелік нұсқаулар: шынжырдың жұлдызша бойынша қозғалысының есептік сұлбасын құрады. Орташа жылдамдықты, шынжырдың максималды үдеуін және тартымдық элементінің есептік керуін анықтайды. Шынжырға әсер ететін динамикалық күштерді табады.

Ұсынылған әдебиет: [5],с. 168…171.

9-тапсырма. Қырғыш конвейердің порционды сымдау тартымдық шынжырының есептік керуін анықтау.

Әдістемелік нұсқаулар: қырғыш тақтасының жылдамдығын қабылдайды. Есептік коэффициентті, жетекті жұлдызшасында айналу тартымдық күшін, тартымның шынжырының максимал керілуін анықтайды. Шынжырдың динамикалық күшін және тартымдық шынжырының есептік керілуін табады.

Ұсынылған әдебиет: [5],с. 188…189.

10-тапсырма. Тербелетін конвейердің жұмысының динамикалық режимі.

Әдістемелік нұсқаулар: науаша жүгінің қысым күшін, науашаның үдеуін және оның тербелісінің бағытын анықтайды. Конвейер жұмысының динамикалық режим коэффициентін табады және оның оптимальды мәнін қояды.

Ұсынылған әдебиет: [5],с. 322…325.

11-тапсырма.дірілдегіш конвейерінің динамикалық есебі.

Әдістемелік нұсқаулар: эксцентрикті жетекпен дірілдегіш конвейер үшін тербелісті бөліктердің келтірілген массасын анықтайды. Даламбер приципі негізінде бір массалы дірілдейтін конвейердің 1-дәрежелі екендігімен қозғалыстың дифференциалдық теңдеуін құрады. Қозғалтқыштың қуатын табады.

Ұсынылған әдебиет: [5],с. 312…313.

12-тапсырма. Трактордың 4 жетекті дөңгелекпен тартымдық динамикасы.

Әдістемелік нұсқаулар: жетектің 2 түрімен трактор динамикасын қарастырады: дифференциалданған және блокирленген. Тепе-теңдік шартынан қозғалыстың берілетін жылдамдығының 2 жетекші осьтерінің алдыңғы және артқы дөңгелегінің келісілмеген кинетикалық коэффициентін табады. Теңдеу негізінде алдыға шығатын және артта қалатын дөңгелектің буксалау арасындағы тәуелділікті табады.

Ұсынылған әдебиет: [13],с. 74…78.

13-тапсырма. Автомобильдің тербелісі. Тербелістің сөнуі.

Әдістемелік нұсқаулар: автомобильді 2 топқа бөледі: подрессорлы және подрессорлы емес. Автомобильдің тербелісті жүйесінің ықшамдалған сұлбасын құрады. Массалар мен қатаңдықтардың бөлінуі коэффициентін табады. Тербелісті сөндіру үшін амортизаторларды қолданады. Тербелістің өшу декрементін анықтайды.

Ұсынылған әдебиет: [13],с. 133…135.

14-тапсырма. Шынжыр табанды машинаның тербелісінің ерекшеліктері.

Әдістемелік нұсқаулар: дөңгелекті трактордың алдыңғы және артқы көпірлерінің тербелісі тәуелсіз қолданады. Жүргізушінің тербелісінің төмендеу мақсатында «жүргізуші – орындық » жүйесінің өзіндік тербеліс жиілігі «артқы көпір- дөңгелек» жүйесінің мәжбүрлі күштер жиілігінен кіші етіп жүйені жобалайды.

Ұсынылған әдебиет: [13],с. 135…136.

15-тапсырма. Алдыңғы басқарылатын дөңгелекпен машинаның бұрылу динамикасы.

Әдістемелік нұсқаулар: дөңгелекті машинаның бір басқарылатын алдыңғы дөңгелекпен анықтайды: а) бұрылуға кедергі моменті жіне бұрылатын күштердің шектік мәні; б) трактордың бұрылуға кедергі моменті шамасында дифференциалдың әсерін зерттейді.

Ұсынылған әдебиет: [13],с. 209…211.