53.Абстрактіліктен нақтылыққа өту жолы диалектикалық логиканың методы ретінде сипаттама беріңіз.

Диалектика мәселесі қазіргі заманғы ғылыми таныммен практикалық іс-әрекеттің негізгі мәселелерінің бірі болып табылады. К. Маркс Ф. Энгельс және В.И. Ленин өз еңбектерімен революциялық қызметінде танымдағы диалектиканың тамаша үлгісін және оның революциялық практикада іске асуын көрсетті. Олар өздерінің ізбасарлары мен ғылыми және практикалық міндеттерді нақты шешу үшін оның мәселелерін одан әрі зерттеу үшін диалектиканың творчествалықпен меңгеруге және шебер қолдануға шақырды. Теория белгілі-бір білім саласында басшылыққа алатын идеялар жүйесі, адамдардың жинақталған тәжірибесі. Айналаны қоршаған дүниенің тану процесінде немесе практикалық ісімізде барлық уақытта алдымызға белгілі-бір мақсаттар мен міндеттер қоямыз. Мұндай революциялық сын-сипат тек Маркстік-Лениндік материалистік диалектика ғана тән. Философия тарихында диалектиканың басқа да формалары бар: диалектика даму жөніндегі жалпыға бірдей байланыс жөніндегі ілім ретінде сонау елдердегі пайда болған. Ертедегі брлық грек философтары деп көрсетті: Ф.Энгельс туа біткен диалектиктер еді, ал солардың ішінде Аристотель жан-жақты білімдар кеменгер ойшыл болды. Ол диалектиканы ерекше белгілерін көрсетеді. Алайда ертедегі диалектика стихиялы, тұрпайы еді. Диалектиканың заңдарымен категориялары туралы материалистік түсініктерінің қалыптасуы. Материалистік диалектика – дамудың жалпы философиялық теориясы. Ол табиғаттың, қоғамның және адам ойлауының дамуының ең жалпы заңдарын зертейтін ғылым.

54.Ғылыми танымның мәні және құрылымы; проблема, гипотеза, теория. К. Поппердің ғылыми танымның дамуы концепциясының мағынасын ашыңыз.

Гипотеза белгілі бір құбылысты түсіндіру үшін алға тартатын және тәжірибе түрінде тексеруді және сенімді ғылыми теория болып қалыптасу үшін теориялық негізід талап етеін ғылыми болжам, дәлелденбеген тұжырымдама, жорамал.

Теория белгілі бір құбылыстың, шындықтың заңдылықтары мен байланыстары жайлы жан жаөты, толық мағлұмат беретін тұжырым. Теория өзінің ішкі құрылымы жағынан бір бірімен логикалық байланыста болатын біртұтач білім жүйесін құрайды.

Карл Поппер ағылшын философы, оның іліміне сәйкес білімнің эмперикалық және теориялық деңгейлер бір бірімен тығыз байланыста. Ғылыми білімнің дамуы батыл болжамдар ұсынып, оларды жоққа шығарудан тұрады, сол арқылы ғылыми мәселер шешіледі.

55.Ғылымдағы түсіну проблемасы. Түсіну типтері және деңгейлері. Түсіну және түсініктемені айқындап көрсетіңіз.

Ғылымды философиялық тұрғыдан зерттеу аса маңызды және ол ғылым мен ғылыми қызметті зерттейтін басқа пәндердің арасында ерекше, басты орын алады. Ғалымдардың бір тобы ғылым ежелгі дүниенің антикалық кезеңінде, яғни, осыдан 2,5 мың жыл бұрын пайда болды десе, енді бір ғалымдар нағыз ғылым тек Жаңа Дәуір кезеңінде, шамамен ХVІІІ-ғасырда қалыптасты деген пікірді үстанады. Мұндай пікірталастың себебі ғылымның күрделі және санқырлы құбылыс екендігінде. Ол бір жағынан алғанда білімдердің, теориялық қағидалар мен методтардың жүйесі, сонымен бірге қоғамдық сананың формасы, қоғамды» дамудың рухани жемісі, қоғам дамуын басқару құралы, өндіргіш күш күрделі информациялық жүйе және т.б. Осы әр түрлі салалардың мамандары ғылымға әр түрлі анықтамалар береді және олардың ешқайсысын да теріске шығаруға болмайды. Әртүрлі анықтамаларды қорыта келіп, ғылымның жалпы анықтамасын беретін болсақ, ғылым – табигат, қогам және адам туралы білімдер өндіруге багытталган зерттеу қызметі саласы.Бұл анықтамадан ғылымның зерттеу пәні туралы түсінік алуға болады. Ғылым ең әуелі адамды қоршаған орта – табиғатты зерттеуге бағыталған қызметтің жемісі ретінде дүниеге келді. Бірте-бірте қоғам турал ғылыми түсініктер жинақтау қажеттігі туындады. Бірақ ғылым процесіндегі басты тұлға, ғылымның басты субьектісі де, объектісі де – адамның өзі.