Кароткі план

Даты, падзеі

Паняцці

Персаналіі

2. лістапада 1939 г. — нечарговая 5-я се- сія Вярхоўнага Савета СССР прыня- ла Закон аб уключэнні ў склад СССР Заходняй Беларусі і яе ўз’яднанні

3. БССР.

22 чэрвеня 1941 г. — 18 лістапада

1942. г. — першы этап Вялікай Айчын- най вайны.

19 лістапада 1942 г. — снежань

1942. г. — другі этап Вялікай Айчын- най вайны.

Студзень 1944 г. — 9 мая 1945 г. —

трэці этап Вялікай Айчыннай войны

няй мяжы, пасля таго як СССР далучыў краіны Прыбалтыкі, заходнія вобласці Украіны, Беларусі і Бесарабію. Канфіскацыя — прымусовае і дармовае адабранне ва ўласнасць дзяржавы. Нацыяналізацыя — перадача прад- прыемстваў з прыватнай уласнасці ў дзяржаўную

Грамадска-палітычная сістэма Рэспублікі Беларусь у другой полове 1990-х гг. — пачатку XXI ст.

Умацаванне палітычнай сістэмы ў Рэспубліцы Бе­ларусь.

Рэспубліканскі рэферэндум 1996 г. і яго вынікі. Вынікі ўмацавання палі- тычнай сістэмы ў Рэспуб- ліцы Беларусь.

Выбары Прэзідэнта Рэс- публікі Беларусь і рэспуб- ліканскі рэферэндум — 2004 г.

Палітычныя партыі і гра- мадскія аб’яднанні. Узаемаадносіны дзяржавы і рэлігійных канфесій

1991 г. — створаны Папам Рымскім Янам Паўлам II Гродзенская, Пінская і Мінска-Магілёўская дыяцэзіі, якія сталі кіруючымі структурамі Рымска- каталіцкай царквы ў Беларусі.

24 лістапада 1996 г. — правядзенне рэспубліканскага рэферэндуму. На га- ласаванне былі вынесены два праекты абноўленай Канстытуцыі.

2001 г., 2006 г. — правядзенне прэзідэнцкіх выбараў на альтэрна- тыўнай аснове.

17 кастрычніка 2004 г. — правядзенне рэспубліканскага рэферэндуму

Заканадаўчы орган дзяржаўнай ула-

ды — орган дзяржаўнай улады, які распрацоўвае і прымае законы. Такім ор­ганам звычайна з’яўляецца парламент. Выканаўчы орган дзяржаўнай ула­ды — орган дзяржаўнай улады, які павінен выконваць законы і пастановы прадстаўнічых органаў улады.

Выбары на альтэрнатыўнай аснове — выбары, пры якіх на кожнае месца прэ- тэндуе некалькі кандыдатаў. Кожны кандыдат абавязаны сам удзельнічаць у выбарчай кампаніі са сваёй праграмай

Бекарэвіч Віктар — адзін са ста- рэйшых пастыраў Беларускай Праваслаўнай Царквы, протаіерэй. Царкоўную дзейнасць пачаў яшчэ ў 1935 г. У час Вялікай Айчыннай вайны вёў службу ў сваім прыхо- дзе, аказваў дапамогу партызанам і ваеннапалонным чырвонаармейцам. 3 1960 г. узначальваў прыход на Ва- енных могілках у Мінску, быў на- стаяцелем храма святога дабрачын- нага вялікага князя Аляксандра Неўскага.

Свёнтак Казімір — першы бела- рускі кардынал. У 1991—2006 г. узначальваў Мінска-Магілёўскую рымска-каталіцкую епархію. Дзякую- чы яго намаганням вернікам быў вер- нуты касцёл святых Сымона і Алены (Чырвоны касцёл) у Мінску, пачала працу Пінская вышэйшая духоўная семінарыя. У 1994 г. Папа Рымскі надаў яму сан кардынала, а ў 2004 г. пры- судзіў тытул «Сведка веры», якім ва- лодаюць толькі некалькі чалавек у свеце

Кароткі план

Даты, падзеі

Паняцці

Персаналіі

Білет 20

Пачатак Вялікай Айчыннай вайны, абарончыя баі на тэрыторыі Беларусі і іх вынікі

Нападзенне нацысцкай Германіі на СССР. Мэты Германіі ў вайне супраць Савецкага Саюза. Абарончыя баі ў Беларусі і іх вынікі. Гераізм і патры- ятызм савецкіх людзей

22. чэрвеня 1941 г. — нападзенне Германіі на СССР. Пачатак Вялікай Айчыннай войны.

28

1941 г. — германскія вой- скі захапілі Мінск.

30

1941 г. — створаны Дзяржаўны камітэт абароны на чале з I. В. Сталіным.

Пачатак ліпеня 1941 г. — пад Сянно на Віцебшчыне адбыўся Лепельскі контр­удар войск Чырвонай Арміі з шырокім выкарыстаннем танкавых злучэнняў як з савецкага, так і з нямецкага боку.

14 ліпеня 1941 г. — пад Оршай упер- шыню нанесла магутны ўдар па ворагу батарэя рэактыўных установак («Ка- цюш») пад камандаваннем капітана I. А. Флёрава

Мабілізацыя — перавод узброеных сіл дзяржавы з мірнага стану ў баявую гатоўнасць; масавы прызыў у час вай­ны ва ўзброеныя сілы ваеннаабавязаных грамадзян, якія знаходзіліся ў запасе. Эвакуацыя — мэтанакіраваны вываз насельніцтва, абсталявання прамысловых і сельскагаспадарчых прадпрыемстваў, прадуктаў харчавання, маёмасці, матэ- рыяльных і культурных каштоўнасцей з месцаў, якім пагражае акупацыя. Народнае апалчэнне — добраахвотныя ваенныя і ваенізаваныя падраздзяленні з грамадзян, якія не падлягалі першачар- говаму прызыву па мабілізацыі.

План «Барбароса» — стратэгічная за­дача А. Гітлера па разгроме СССР у «маланкавай вайне» — хуткацечнай ваеннай кампаніі.

«Шкляная артылерыя» — бутэлькі з га- ручай сумессю для барацьбы з танкамі

Кіжаватаў А. М. — савецкі афіцэр, адзін з кіраўнікоў абароны Брэсцкай крэпасці ў гады Вялікай Айчыннай вайны, начальнік 9-й памежнай заста­вы 17-га Брэсцкага пагранічнага атра- да войскаў Народнага Камісарыята ўнутраных спраў СССР, Герой Савец­кага Саюза (1965), лейтэнант.

Фамін Я. М. — савецкі афіцэр, палка- вы камісар, адзін з кіраўнікоў абароны Брэсцкай крэпасці ў чэрвені 1941 г. Данілаў А. С. — намеснік камандзіра эскадрыллі знішчальнага палка, які раніцай 22 чэрвеня 1941 г. уступіў у адзінаборства з дзевяццю «месершмі- тамі», збіў два з іх і тараніў трэці. Гастэла М. Ф. — камандзір эскадрыллі, капітан, са згоды экіпажа камандзір накіраваў палаючы самалёт на трупу нямецкіх танкаў і аўтамашын каля Радашковіч. М. Ф. Гастэла пасмярот- на ўдастоены звания Героя Савецкага Саюза.

Русіянаў I. М. — генерал-маёр, камандзір 100-й стралковай дывізіі, якая абараняла сталіцу Беларусі

Асновы дзяржаўнага ладу Рэспублікі Беларусь і дзя

ржаўнай ідэалогіі: выбар мадэлі кіравання і арыенціраў развіцця

Асновы дзяржаўнага ладу Рэспублікі Беларусь. Асновы ідэалогіі белару- скай дзяржавы

15 сакавіка 1994 г. — прыняцце Канстытуцыі Рэспублікі Беларусь — Дзень Канстытуцыі.

24 лістапада 1996 г. — прыняцце на рэспубліканскім рэферэндуме новай рэдакцыі Канстытуцыі Рэспублікі Бе­ларусь са змяненнямі і дапаўненнямі. Перанясенне Дня Незалежнасці Рэспублікі Беларусь (Дня Рэспублікі) з 27 на 3 ліпеня.

Прэзідэнт — Глава дзяржавы, гарант Канстытуцыі Рэспублікі Беларусь, пра- воў і свабод чалавека і грамадзяніна Рэспублікі Беларусь.

Нацыянальны сход Рэспублікі Бела­русь — Парламент — прадстаўнічы і заканадаўчы орган улады, за якім за- мацаваны функцыі абмеркавання і пры- няцця законаў, дзяржаўнага бюджэту, кантроль за выкананнем бюджэту. Складаецца з дзвюх палат — Палаты прадстаўнікоў і Савета Рэспублікі.

Лукашэнка Аляксандр Рыгоравіч —

Прэзідэнт Рэспублікі Беларусь (з 1994 г.). Ініцыятар стварэння Саюзнай дзяржавы Беларусі і Расіі. У 2001, 2006, 2010 гг. быў абраны Прэзідэнтам Рэспублікі Беларусь. Галоўнакамандуючы Узброенымі Сіламі Рэспублікі Беларусь. Стар- шыня Нацыянальнага Алімпійскага камітэта Беларусі з 1997 г.

Кароткі план

Даты, падзеі

Паняцці

Персаналіі

1996, 2001, 2006, 2010 гг. — праведзе- ны Усебеларускія народный сходы. 2004 г. — прыняцце на рэспубліканскім рэферэндуме паправак у Канстыту- цыю Рэспублікі Беларусь, звязаных з тэрмінам паўнамоцтваў асобы, выбра- най Прэзідэнтам Рэспублікі Беларусь

Палата прадстаўнікоў — адна з палат Нацыянальнага сходу Рэспублікі Бела­русь (Парламента), выбранне дэпутатаў якой ажыццяўляецца ўсім насельніцтвам рэспублікі, якое валодае выбарчымі правамі.

Савет Рэспублікі — адна з палат На­цыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь (Парламента), якая з’яўляецца палатай тэрытарыяльнага прадстаўніцтва, члены якой выбіраюцца ад абласцей, г. Мінска, а таксама прызначаюцца Прэзідэнтам. Савет Міністраў Рэспублікі Беларусь — цэнтральны орган дзяржаўнага кіра- вання, які ажыццяўляе выканаўчую ўладу, а ў сваёй дзейнасці падпарадка- ваны Прэзідэнту і адказны перад Пар­ламентам.

Ідэалогія беларускай дзяржавы — сукуп- насць ідэй і ідэалаў, якія адлюстроўваюць нацыянальна-гістарычныя традыцыі і каштоўнасці беларускага народа, адпа- вядаюць мэтам і асаблівасцям развіцця беларускага грамадства. Грамадзянская супольнасць — грамадскія структуры, якія ўзаема- дзейнічаюць з дзяржавай, але незалеж- ныя ад яе. Тып узаемаадносін паміж дзяржавай і грамадствам, пры якім пра­вы грамадзян абаронены законам і ўлада перадае частку сваіх функцый мясцовым органам самакіравання

Білет 21

Германскі акупацыйны рэжым на тэрыторыі Беларусі ў гады Вялікай Айчыннай вайны

План «Ост». Акупацыйны «новы парадак».

Палітыка генацыду. Дзейнасць беларускіх калабарантаў

22 сакавіка 1943 г. — па загадзе фашыстаў былі спалены жывымі ўсе жыхары вёскі Хатынь, паблізу Ла- гойска.

Сакавік 1944 г. — стварэнне нямецка- фашысцкімі захопнікамі непадалёку

«Новы парадак» — парадак уяўляў сістэму ваенна-паліцэйскіх, палітычных, ідэалагічных, эканамічных мерапрыем- стваў, накіраваных на ўстанаўленне і падтрымку германскага акупацыйнага рэжыму.

Кароткі план

Даты, падзеі

Паняцці

Персаналіі

ад пярэдняга краю абароны ў нава- коллі гарадскога пасёлка Азары- чы (Калінкавіцкі раён) тры лагеры смерці.

Снежань 1943 г. — стварэнне Бела- рускай цэнтральнай рады (БЦР), якую ўзначаліў Р. Астроўскі.

Сакавік 1944 г. — па загадзе Р. Астроўскага пачалася прымусовая мабілізацыя ў Беларускую краёвую абарону (БКА).

27 чэрвеня 1944 г. — у Мінску адбыўся Другі Усебеларускі кангрэс, на якім беларускія калабаранты выказалі не- прызнанне БССР як формы беларускай дзяржаўнасці і намер аб узброеным процістаянні Чырвонай Арміі. Але гэтыя разлікі не ажыццявіліся

План «Ост» — план гітлераўскай Германіі, які прадугледжваў каланізадыю і германізацыю тэрыторыі Усходняй Еўропы, у тым ліку БССР.

Генацыд — знішчэнне асобных груп насельніцтва па расавых, нацыянальных або рэлігійных прыкметах.

Гета — спецыяльныя кварталы ў гара- дах (гарадскія канцэнтрацыйныя ла­геры), якія ствараліся гітлераўцамі на акупіраванай тэрыторыі для знішчэння яўрэйскага насельніцтва. Калабарацыянізм — палітыка супра- цоўніцтва з акупантамі.

Остарбайтэры — «усходнія рабочыя»; насельніцтва з акупіраванай тэрыторыі СССР, якое вывозілі на прымусовыя ра­боты ў Германію

Асноўныя напрамкі сацыяльна-эканамічнага развіцця Рэспублікі Беларусь. Беларуская мадэль сацыяльна арыентаванай рыначнай эканомікі

Эканамічнае становішча ў першай палове 1990-х гг. Распрацоўка белару- скай мадэлі сацыяльна- эканамічнага развіцця. Рэалізацыя белару- скай мадэлі сацыяльна- эканамічнага развіцця. Прыярытэты сацыяльна- эканамічнага развіцця Рэспублікі Беларусь. Дзяржаўная маладзёжная палітыка.

Гаспадарчыя дзеячы — Героі Беларусі

1991 г. — у выніку падзення пра- мысловай і сельскагаспадарчай вытворчасці знізіліся паказчыкі ва- лавага ўнутранага прадукту.

Пачатак 1990-х гг. — увядзенне сва- бодных цэн на пераважную большасць тавараў і паслуг, дазвол арэнды і індывідуальнай працоўнай дзейнасці, станаўленне прадпрымальніцкіх, бан- каўскіх і камерцыйных структур. Па- чалося правядзенне прыватызацыі. 1996 г. — на Першым Усебеларускім народным сходзе былі зацверджаныя «Асноўныя напрамкі сацыяльна- эканамічнага развіцця Рэспублікі Бе­ларусь на 1996—2000 гады».

2001 г. — на Другім Усебеларускім на­родным сходзе былі прыняты асноўныя палажэнні Праграмы сацыяльна- эканамічнага развіцця Рэспублікі Бе­ларусь на 2001—2005 гг.

Рыначная сістэма эканамічных адно-

сін — сістэма, якая забяспечвае эфек- тыўнае функцыянаванне гаспадаркі на аснове суадносін паміж прапановай тава- раў і попытам на іх з боку спажыўцоў. Прыватызацыя — раздзяржаўленне, пе- раход маёмасці з дзяржаўнай уласнасці ў прыватную або калектыўную. Устойлівае развіццё — такое развіцце, пры якім задавальненне патрэб цяпераш- няга пакалення адбываецца без ушчам- лення магчымасцей будучых пакаленняў задавальняць свае патрэбнасці. Сацыяльна арыентаваная рыначная эка- номіка — мадэль эканамічнага развіцця, пры якой суіснуюць дзяржаўны і прыватны сектары эканомікі, а дзяр- жава адыгрывае вызначальную ролю ў рэгуляванні эканамічных працэсаў і фарміраванні ўмоў для забеспячэння патрэб насельніцтва.

Героі Беларусі:

Марыеў П. Л. — генеральны дырэктар вытворчага аб’яднання «БелАЗ». Высоцкі М. С. — генеральны кан- структар па аўтамабільнай тэхніцы Рэспублікі Беларусь.

Пракаповіч П. П. — старшыня праўлення Нацыянальнага банка Рэс- публікі Беларусь.

Карчміт М. А. — старшыня сельска- гаспадарчага вытворчага кааператыва «Агракамбінат “Сноў”» Нясвіжскага раёна.

Равяка В. А. — старшыня сельскага- спадарчага вытворчага кааператыва «Прагрэс-Верцялішкі» Гродзенскага раёна.

Крамко В. I. — старшыня сельска- гаспадарчага прадпрыемства «Каст- рычнік» Гродзенскага раёна