Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
шпор гос.docx
Скачиваний:
0
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
5 Мб
Скачать
☆

13. Радиоэлектроникадағы шуылдардың типтерін көрсетіңіз.

Шу, шуыл - дыбыс сигналынқабылдауғабөгетжасайтынтабиғаттағы, тегіәртүрлібейберекетакустикалық тербеліс.Шу типтері:

1.Радиоэлектроникада шуылдардың бір түрі стохаосты шуыл. Бұл шуылдың заңдылығы жоқ.

2.Жылулық шуыл

3.Бытыра эффект шуылы дегеніміз – электронның дискретті екенінен тұтас сұйық емес шуылды айтамыз. Электрон бөлшектер бөлек-бөлек кездеседі, түйдек-түйдек болып келмейді, шоғырланып келеді.

4. Кванттық шуыл. Электронның кванттық қасиеті яғни толқындық қасиет көрсетеді, электрон бір орында тұрмайды, дірілдеп тұрады.

P=mv

5. Алмасу шуылы немесе хаосты. Алмасу шуылы барлық механизмнің нәтижесі. Бұл бейсызық құбылыстарда пайда болады. Бейсызық құбылыстарда Ом заңы орындалмайды.

Байланыс арнасында болатын кедергілер:

Табиғи кедергілер:

- ғарыштық шуыл

- Жердің радиосәулелендіруі

- Жердің атмосфералық кедергілері

- жасанды кедергілер

Индустриалды және өнеркәсіптік кедергілер- электроқұрылғылардан және өнеркәсіптік құралдардан шығатын сәулелер.

станциялы кедергілер - радиоэлектронды құрылғылардын шығатын сәулелер

14. Корреляциялықфункция.

Кездейсоқшамалардыңсандықсипаттамаларытаралумоменттеріболыптабылады:

(1)

мұндағы n- моментреті. Кездейсоқпроцестердісуреттеуүшінжеткіліктіболатынмоменттерсанытəуелсізпараметрлерсаныменанықталады. n=1 болғандакездейсоқшаманыңорташамəнініңанықтамасыналамыз. Кездейсоқпроцестердіңкорреляциялықтеориясыдепаталатынтеориядатекалғашқыекі (бірінші, екінші) моментқарастырылады.

Екі əртүрліуақытмоментіндеанықталатынкорреляциялықфункцияныңжалпытүрі (екіншімомент) мынатүрдежазылады:

(2)

Мынаөрнекцентрленгенкорреляциялық функция депаталады:

(3)

Егерt1=t2 (ансамбль бойыншаорташалағанда), немесеx1=x2, (уақытбойыншаорталағанда) болса, Kx,xдисперсияға (variance) тең:

(4)

Корреляция (байланыс) коэффициентімынаөрнекпенанықталады:

(5)

Егерt1=t2(немесеx1=x2) болса, ондаKx,x=1, яғнипроцестердетерминдіктүрдебайланысқан. Стационар эргодикалықпроцестерүшінкорреляциялық функция мынатүрдежазылады:

(6)

мұндаансамбльбойыншаорташалаудыуақытбойыншаорташалауғаауыстырдық. Онда (5) данстационарлықпроцестіңэргодикалықболуыныңжеткіліктішартымынадайболады:

(7).

15.автокорреляциялық функция- сдвигпен алынған бір қатар бойындағы кездейсоқ шамалар арасындағы статикалық өзара байланыс.Мысалыға, уақыт бойынша ығысқан кездейсоқ процесстер. Сигналдарды түрлендіруде автокорреляциялық функциялар келесі интегралмен анықталады.

Сигналдың (функции  ) сол сигналмен ұқсас, тек Т шамаға ығысқан түрімен байланысын көрсетеді.

Автокорреляциялық функция сигналдарды анализ жасау үшін жиі қолданылады. Кездейсоқ процесстің автокорреляциясы процесстің әр түрлі уақыттардағы мәндері арасындағы корреляциясын көрсетеді.

    уақыт моментіндегі кездейсоқ процесстің мәнін деп алсақ және егер    -ның орташа мәні   , ал дисперсиясы   болса, онда -ның автокорреляциясын былай табуға болады:

,

мұндағы "E" -математикалық күтілу, бұл формула барлық жағдайда дұрыс болмайды. Себебі тұрақты процесстер үшін бөлімі 0-ге немесе шексіздікке тең болуы мүмкін.Дұрыс жағдайларда оның мәні [−1, 1]аралығында болады,толықтай сәйкес болған жағдайда 1,ал корреляция байқалмаған жағдайда 0 -ге тең.

Дисперсиясы мен математикалық күтілуі белгілі ұзындығ  n- ге тең дискретті процесстің автокорреляциясын былай анықтауға болады:  

кез - келген оң бүтін k және n үшін.