Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
Жолдас Б. Д «Астана қаласындағы 160 орынды 2...docx
Скачиваний:
0
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
4 Мб
Скачать
☆

3.2.15 Бетон қоспасын тығыздау және күту

Бетон қоспасын тығыздауды ауаны шығару үшін, опалубтік форманы жақсы толтыру үшін штыктау, басу, тербету және вакуумдау арқылы жүзеге асыруға болады.

Штыктау шуровкалау арқылы жүргізеді, егерде бетонды жұқа және армировалау көп болған конструкцияларда төсегенде. Бұл методты көп жылжитын және литты қоспаларды төсегенде, қабаттауды болдырмау үшін қолданады.

Таптау қолмен және пневмалқ таптау аз армироваланған қатаң конструкцияларды төсеген кезде, және де жақын арада құралдаға кері әсер еткеннен тербеткіштерді қолдануға болмаған жағдайда қолданады.

Тербету бетон қоспасының конустын шөгуі 0-ден 10см-ге дейін болған жағдайды кең қолданады. Тербеткішті бетон қоспасына түсіреді, опалубкаға немесе қоспаның бетіне орнатады. Тербеткіш күшінен бетонда ішкі үйкеліс пен жанасу күштері азаяды да, содан жабысуы кішірейіп, ал бетон қоспасы ауыр құрылымдық су сияқты болып, өте жақсы қозғалады. Үлкен және кіші бөлшектері гравитациялық күш әсерінен бір-біріне қарағанда максималды тұрақты оын алады, алатын формадағы олардың өте тығыз орналасуна мүмкін береді. Бір уақытта тербету аймағында қысым пайда болады, ауа бетон қоспасынан жақсы шығады, оған биік тығыздық береді, ал келесіде өте биік тығыздық береді.

Тербету екі параметрмен мінездемеленеді: жиілікпен және амплитудалар тербелісімен. Бұл парамертлер бір­-бірімен байланысты. Кіші жиілік тербеткіштер үлкен амплитудалық тербелістер болады, ал үлкенжиіліктер кіші. Кішіжиілікті тербеткіштер толтырғыштардың ірілігі 50-70 мм және одан үлкен емес бетон қоспасының тығыздағанда, орташажиіліктілер 10-50мм және үлкенжиліктілер 10 мм дейін, яғни мелкозернистый бетондарда қолданады.

Бетон қоспасына әсер етуіне байланысты тербеткіштер ішкі, бетіндегі және сыртқы болып бөлінеді. Ішкі тербеткішті жұмыс бөлщегімен бетон қабатына салады, және тербеліс қаңқа арқылы қоспаға беріледі. Бетіндегілер бетон қоспасының қабатына орнатылып, оның жиілігін жұмыс ауданы немесе брус арқылы беріледі. Сыртқыларды опалубкаға бекітіп, сол арқылы бетон қоспасына тербелісті береді.

Аз уақыттағы тербету бетон қоспасының тығыздалмауына әкеледі.(кеуектілік көбейту,яғни тығыздықты азайтуға әкеледі) Ұзақуақыт тербету де сапаның төмендеуіне әкеледі, ол бетонның қабатауын тудырады. Көпуақыттағы тербету де сапаның төмендеуін тудырады, бетонның қабаттауына әкеледі. Тербетудің оптималды уақыты опыт жолымен аңықталады. Жуық мәңімен ішкі тербеткіш үшін 20-50с. Негізгі тығыздаудың жеткілігі – бетон қоспасының отыруының тоқтауы, бет үстінен цемент сүтінің пайда болуы және ауа көпіршіктерінің шығуының тоқтауы.

Тереңдік тербету кезінде тербеткіш басы арматурамен түйісуін байқау керек, өйткені тербелу арматура арқылы алысқа беріліп бетон арматура ұсталып үлгерген жерлерде түйісуін бұзу мүмкін.

Беттегі тербеткіш бетон қоспасын жеке қабаттармен тығыздайды. Қабат қалыңдығы тербеткішпен бетін өнедегенде 15-30 см; бір позициядағы жұмыс ұзақтығы -20-60с. Беттік тербеткішті арнайы ілмекпен суырып жаңа позицияға орын ауыстырады. Жұмыс істеп жатқан тербеткішті бетонның ьет үстінен ақырын орын ауыстыруға кеңес етпейді, өйткені тербетіптығыздаудың сапасын байқауға қиындатады.

Сыртқы тербеткіштер опалубкаға қатаң бекітеді. Олар көмегімен бетонды 25 см дейін тығыздауға болады. Биік конструкцияларды (баған, қабырға) бетондағанда биіктікпен бірнеше тербеткіштер орнатып, бір тұрақта 50-90 с, содан оны орын ауыстырады және тез алынатын құрылғы көмегімен бекітеді.

Бетон қоспасын вакуумдау керек емес су мен ауаны сору принципіне негізделген, қорытындыда қоспа тығыздалып, оның кеуектілігі мен отыруы азайтылады. Вакуумдалған бетон беріктігі 10-20% үлкен, тербетілгенге қарағанда.

Вакуумдау жұқа конструкцияларды тығыздағанда қолданады, үлкен аударылған бет жақтары бар (сводтар, қабықша, күмбез).

Бетон қоспасының биік беріктігін келесі талаптарды орындағаннан кейін сақтауға болады:

  1. қажетті температуралық-суға қаңыққан режимді ұстау, беріктікті үсуін қамтамасыз ету;

  2. қатайып жатқан бетонды соққыдан және басқа механикалық әсерлерден сақтау;

  3. Тез арада ауысымды температура мен кебуден сақтау

Қайтып, бетон көлемі өзгереді. Жай цементен жасалған бетондар (үлкеймейді) ауада қатайғанда кебеді және көлемі қысқарады. Конструкцияның бетінде тезірек кебеті ішке қарағанда, сондықтан егерде сырттан сулылықты ұстап тұрмаса, бетон бет үстінде кішкентай шөгінді жарықшақтар пайда болады. Қажетті сулылықты ұстап тұру үшін, бетонды суоқшаулауғыш материалдармен жабады, желден және тура күн сәулелерінен сақтайды, және де ол материалдарды жүйелі түрде су жаяды.

Бетонды жабу мен су құю бетондағаннан 10-12 сағат өткеннен кейін бастайды, ал ыстық және желді күндері – 2-3 сағатта. Егерде сыртқы ауаның температурасы 15С және одан асса, онда бірінші күндері күндіз 3сағат сайын, түнде бір рет, ал келесі күндері бетонның 70% жоба беріктігін алғанша (7-15 күн) тәулікте үш реттен кем емес. 5С төмен температура кезінде су құюмайды. Бетонды күту, оладың тәртібі мен өткізу мерзімі және же тексеру, өндірістік жұмыс жобасымен бекітеді.

Бетон үстінен жүру, опалубканы және жоғарғы ярусты орнату тек қана оның 1,5 МПа кем емес беріктікті алғаннан кейін - бетон маркасы мен қатаю температурасына байланысты 3тен-28 тәулікке дейін.