3.Оқыту тапсырмалары:

Студент білу керек:

• Жұлынның ішкі және сыртқы құрылысын.

• Жұлын қабықтарының құрылысын.

• Жұлынның топографиясын.

• Қабықаралық кеңістіктердің топографиясын.

• жұлын нервтерінің қалыптасуын.

• мойын өрімі, топографиясын,тармақтарын, нервтендіру аймақтарын.

Көрсету керек:

• жұлын.

• Жұлынның түбіршіктері және түйіндері.

• Сақиналық жіпшесін, мидың конусын.

• Жұлын қабықтары.

• Мойын өрімінің тармақтары.

4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:

1. жұлынның қызметі

2. Жұлынның ақ заты мен сұр заты

3. Жұлын сегментінің түсінігі

4. Жұлын қабықтарының құрылысы

5. Қабықаралық кеңістіктердің топографиясы

6. жұлын нервтерінің қалыптасуы

7. мойын өрімі, тармақтары, нервтендіру аймақтары.

5. Оқыту және сабақ жүргізу әдістері: тәжірибелік сабақ

6. Әдебиет

Негізгі:

Қазақ тілінде:

1. Ракышев А.Р. Адам анатомиясы 1,11 том 2004

2. Ракышев А.Р. Адам анатомиясынын атласы, 1, II том. Алматы: «Кітап», 2006.

3. Жумабаев У., Әубәкіров Э.Б, Досаев Т.М. ж.т.б. Адам анатомиясы, атлас. 1,11,III, IV том. Астана: «Фолиант», 2005.

Қосымша:

Қазақ тілінде:

1. Тебенов М.Е. Адам анатомиясы (ас қорыту және тыныс алу жүйесі). Оқу құралы. Қараганды, 1993.

2. Нурмухамбетова Б.Н. Лимфа жуйесінің функционалды анатомиясы. Оқу құралы. Алматы, 2007.

Орыс тілінде:

1. Сергиенко В.И., Петросян Э.А., Сухинин А.А. Учебно-методическое пособие к практическим замятиям по оперативной хирургии и топографической анатомии для студентов лечебного факультета. М: «ГЭОТАР--МЕД»,2002.

2. Нурмухамбетова Б.Н. Функциональная анатомия лимфатической системы. Учебное пособие. Алматы, 2000.

3. Гайворонский И.В. Анатомия и физиология человека: Учебник для мед. ВУЗов., СПб.: «СпецЛит», 2004.

7. Бақылау.

Білімнің кіріспе деңгейін анықтауға арналған бақылау сұрақтары:

1. Жұлынның топографиясы

2. Жұлынның ақ заты мен сұр затының құрылысы

3. Жұлынның ақ затының құрылысы (жіпшелеріндегі өткізгіш жолдары )

4. Жұлын қабықтарының құрылысы

5. қабықаралық кеңістіктердің топографиясы

6. жұлын нервтерінің қалыптасуы

7. мойын өрімі, тармақтары, нервтендіру аймақтары, топографиясы

8. терілік тармақтары

9. бұлшықеттік тармақтары

10.аралас тармақтары

Бағдарламалық бақылау карталары:

Студенттердің қорытынды білім деңгейін тексеруге арналған тесттер:

1. Ересек адамның жұлынының төменгі шекарасының деңгейі.

А. Vertebra thoracica XII.

Б. Vertebra lumbalis I.

В. Vertebra lumbalis II.

Г. Vertebra lumbalis III.

2. 1 жасар баланың жұлынының төменгі шекарасының деңгейі.

А. Vertebra thoracica XII.

Б. Vertebra lumbalis I.

В. Vertebra lumbalis II.

Г. Vertebra lumbalis III.

3. Жұлынның буылтықтары.

А. Intumescentia cervicalis.

Б. Intumescentia thoracica.

В. Intumescentia lumbosacralis.

Г. Intumescentia coccygea.

3. Жұлыг сегменттер саны.

А. 25 сегмент.

Б. 28 сегмент.

В. 31 сегмент.

Г. 33 сегмент.

4. Бүйір қарыншалар жұлынның қандай сегменттер деңгейінде болады?

А. Segmenta cervicalia I VIII.

Б. Segmentum cervicale I segmentum thoracicum IV.

В. Segmentum cervicale VIII segmentum thoracicum XII.

Г. Segmentum cervicale VIII segmentum lumbale II.

5. Жұлынның сыртқы беткейіндегі саңылаулары.

А. Sulcus centralis.

Б. Sulcus sagittalis.

В. Sulcus medianus posterior.

Г. Sulcus dorsolateralis.

6. Жұлынның сұр затындағы анатомиялық құрылымдар.

А. Funiculus lateralis.

Б. Columna lateralis.

В. Columna anterior.

Г. Substantia gelatinosa.

7. Жұлынның артқы мүйізшесіндегі ядролар.

А. Nucleus dorsomedialis.

Б. Nucleus proprius cornu posterioris.

В. Nucleus thoracicus.

Г. Nucleus intermediomedialis.

8. Жұлынның алдыңғы мүйізшесіндегі ядролар.

А. Nucleus centralis.

Б. Nucleus intermediomedialis.

В. Nucleus ventrolateralis.

Г. Nucleus dorsomedialis.

9. Жұлынның ақ заты қандай бөліктерден тұрады?

А. Columna lateralis.

Б. Funiculus lateralis.

В. Funiculus posterior.

Г. Substantia gelatinosa.

10. Жұлынның алдыңғы жіпшесінен өтетін нерв талшықтары.

А. Tractus corticospinalis anterior.

Б. Tractus corticospinalis lateralis.

В. Tractus vestibulospinalis.

Г. Tractus rubrospinalis.

11. Жұлынның бүйір жіпшесінен өтетін жоғарылаған нерв талшықтары.

А. Tractus spinothalamicus lateralis.

Б. Tractus rubrospinalis.

В. Tractus spinocerebellaris anterior.

Г. Tractus corticospinalis lateralis.

12. Жұлынның бүйір жіпшесінен өтетін төмендеген нерв талшықтары.

А. Tractus spinocerebellaris anterior.

Б. Tractus corticospinalis anterior.

В. Tractus rubrospinalis.

Г. Tractus corticospinalis lateralis.

13. Жұлынның бүйір жіпшесінен өтетін артқы нерв талшықтары.

А. Tractus spinocerebellaris posterior.

Б. Tractus spinothalamicus posterior.

В. Fasciculus gracilis.

Г. Fasciculus cuneatus.

14. plexus cervicalis-тің тармақтары.

А. Nervus auricularis magnus.

Б. Nervus transversus colli.

В. Nervus occipitalis major.

Г. Nervus occipitalis minor.

15. plexus cervicalis-тің тармақтарымен нервтендіріледі?

А. Musculi scaleni.

Б. Musculi longi colli et capitis.

В. Musculus rectus capitis anterior.

Г. Musculus levator scapulae.

16. ansa cervicalis-ті құрастыруға қатысатын нервтер.

А. Nervus facialis.

Б. Nervus accessorius.

В. Plexus cervicalis.

Г. Nervus hypoglossus.

17. nervus phrenicus нервтендіретін анатомиялық құрылымдар.

А. Diaphragma.

Б. Pleura.

В. Pericardium.

Г. Peritoneum.

18. musculus sternothyroideus-тің нервтендіру аймақтары.

А. Nervus facialis.

Б. Nervus vagus.

В. Rami musculares plexus cervicalis.

Г. Ansa cervicalis.

19. musculi scalene-ді нервтендіреді.

А. Nervus hypoglossus.

Б. Nervus vagus.

В. Rami musculares plexus cervicalis.

Г. Ansa cervicalis.

20. nervus transversus colli қандай анатомиялық құрылымдарды нервтендіреді?

А. мойынның артқы бөлігінің терісі

Б. мойынның алдыңғы бөлігінің терісі.

В. мойынның латералді бөлігінің терісі.

Г. шүйде бөлігінің терісі.

21. musculus longus colli-ді нервтендіреді.

А. Nervus hypoglossus.

Б. Nervus vagus.

В. Rami musculares plexus cervicalis.

Г. Ansa cervicalis.

Тақырып №17: Остеология, синдесмология және миология бойынша рубеждік бақылау.

2.Сабақ мақсаты:

Студент білу керек:

1. Қаңқа сүйектерінің жіктелуі

2. Жеке қаңқа сүйектерінің құрылысы

3. Бас қаңқасының жеке сүйектерінің құрылысы.

4. Тұтас бассүйек.

5. Бассүйектің жеке құрылымдық ерекшеліктері.

6. Сүйек қосылыстарының негізгі түрлері.

7. Үздікті қосылыстардың негізгі құрылымдары.

8. Тұлға сүйектерімен бассүйектің қосылыстары.

9. Самай төменгі жақ буынның қызметімен құрылысы.

10. Қол-аяқтың ірі буындарының құрылысы (иық, шынтақ, жамбас, тізе)

11. Бас, мойын бұлшықеттерінің жіктелуі.

12. Бас, мойын шандырлары.

13. Бас, мойын бұлшықеттерінің қызметімен құрылысы және топографиясы.

14. Тұлға бұлшықеттерінің қызметімен құрылысы және топографиясы.

15. Қол-аяқ бұлшықеттерінің қызметімен құрылысы және топографиясы.

Студент істеу керек:

1. Препараттардан тұлға, қол-аяқ, бассүйектерін, олардың құрылымдық бөліктерін көрсету.

2. Бас қаңқасының тоопграфиялық құрылымдарын көрсету (шұңқырлары, тесіктері, өзектері, қуыстары)

3. Препараттардан бас қаңқасының атлантпен қосылысын, самай төменгі жақ буынның құрылымыдық элементтерін тұлға сүйектерінің қосылыстарын көрсету.

4. Препараттардан қол, аяқ сүйектерінің қосылыстарын көрсету (иық, шынтақ, жамбас-сан, тізе буындары)

5. Шайнау және ымдау бұлшықеттерін көрсету

6. Мойын бұлшықеттерін көрсету

7. Көрнекті құралдардан мойын шандырларын, мойын үшбұрыштарын, мойын аймақтарымен торлы кеңістіктерін көрсету.

8. Тұлға бұлшықеттерімен шап өзегін көрсету.

9. Қол-аяқ бұлшықеттерін көрсету (бүккіш, жазғыш, аддукторлар, абдукторлар, пронаторлар, супинаторлар)

10. Қолтықасты, шынтақ шұңқырын, сан үшбұрышын, тақымасты шұңқырын сирақ тақымасты өзектерін көрсету.