3. Оқыту тапсырмалары:

Студент білу керек:

• сүйек қосылыстар сипаттамасын

• бас сүйектер қосылыстарының құрылысы, самай-төмеңгі жақ буынын, дене сүйектерінің қосылыстары.

• Бас және дене буыны қозғалыстарының биомеханикасы

• Иық белдеуінің қосылыстарының құрылысы

• Бос орналасқан қол сүйектерінің қосылыстарының құрылысы

• Қол сүйектер буынның биомеханиксы

• Жамбас белдеуі қосылыстарының құрылысы

• Бос орналасқан аяқ сүйектер қосылыстарының құрылысы

• Аяқ сүйектері буынның биомеханикасы

Істеу керек:

• бассүйектің үздіксіз қосылыстары

• самай-төмеңгі жақ буыны

• омыртқалардың қосылыстары

• омыртқа бағананың бассүйекпен қосылысы

• төс және қабырғалар

• қабырғалар бағанамен қосылысы

• иық белдеу буынның негізгі және қосымша компоненттері

• негізгі және қосымша: иық буындары,шынтақ буындары, білезік буындары,ұшы буындадары

• Соединения костей предплечья между собой

• Соединения тазового пояса: синартрозы, диартрозы, симфиз

• Основные и вспомогательные компоненты: тазобедренного сустава, коленного сустава, голеностопного сустава, суставов стопы

• Соединения костей голени между собой

3. Тақырыптың негізгі сұрақтары:

1. бассүйектің үздіксіз қосылыстары

2. шықшыт буыны

3. омыртқалардың қосылыстары

4. омыртқа бағананың бассүйекпен қосылысы

5. қол сүйектерінің қосылыстары

6. аяқ сүйектерінің қосылыстары

4. Оқыту және сабақ жүргізу әдістері: тәжірибелік сабақ, кіші топтармен жұмыс істеу

5. Әдебиет

Негізгі:

Қазақ тілінде:

1. Ракышев А.Р. Адам анатомиясы 1,11 том 2004

2. Ракышев А.Р. Адам анатомиясынын атласы, 1, II том. Алматы: «Кітап», 2006.

3. Жумабаев У., Әубәкіров Э.Б, Досаев Т.М. ж.т.б. Адам анатомиясы, атлас. 1,11,III, IV том. Астана: «Фолиант», 2005.

Қосымша:

Қазақ тілінде:

1. Тебенов М.Е. Адам анатомиясы (ас қорыту және тыныс алу жүйесі). Оқу құралы. Қараганды, 1993.

2. Нурмухамбетова Б.Н. Лимфа жуйесінің функционалды анатомиясы. Оқу құралы. Алматы, 2007.

Орыс тілінде:

1. Сергиенко В.И., Петросян Э.А., Сухинин А.А. Учебно-методическое пособие к практическим замятиям по оперативной хирургии и топографической анатомии для студентов лечебного факультета. М: «ГЭОТАР--МЕД»,2002.

2. Нурмухамбетова Б.Н. Функциональная анатомия лимфатической системы. Учебное пособие. Алматы, 2000.

3. Гайворонский И.В. Анатомия и физиология человека: Учебник для мед. ВУЗов., СПб.: «СпецЛит», 2004.

6. Бақылау.

Білімнің кіріспе деңгейін анықтауға арналған бақылау сұрақтары:

1. бассүйектің үздіксіз қосылыстарының негізгі түрлерін атаңыз

2. шықшыт буынның негізгі және қосалқы құрылымдарын атаңыз

3. дене сүйектерінің қосылыстарының негізгі түрлерін атаңыз

4. иық буынның буындық беттерін атаңыз

5. шынтақ буынның буындық беттерін атаңыз

6. ұршық буынның буындық беттерін атаңыз

7. тізе буынның буындық беттерін атаңыз

Бағдарламалық бақылау карталары:

Студенттердің қорытынды білім деңгейін тексеруге арналған тесттер:

1. Шықшыт буынның буындық беттерін, буындық дискін көрсетіңіз.

2. Шықшыт буынның пішінін анықтаңыз.

3. Шықшыт буындағы қозғалыстардың түрлерін атаңыз

4. Иық буынның буындық беттерін, шеміршекті ернеуді және қапшықты көрсетіңіз.

5. Шынтақ буынның буындық беттерін көрсетіңіз, осы буынды түзетін буындылардың пішінін анықтаңыз.

6. Ұршық буынның беттерін, шеміршекті ернеуін, буындық қапшығын көрсетіңіз.

7. тізе буынның буындық беттерін, буын ішіндегі құрылымдарын көрсетіңіз.

1. Сүйектердің қандай қосылыстары үздіксіз болып саналады?

А. Synchondrosis.

Б. Synostosis.

В. Symphysis.

Г. Syndesmosis.

2. Қосылыстардың қандай түрлері фиброздыға жатады?

А. Sutura.

Б. Gomphosis.

В. Membrana interossea.

Г. Synostosis.

3. Буынның міндетті элементтерін көрсетіңіз.

А. Discus articularis.

Б. Capsula articularis.

В. Cavitas articularis.

Г. Labrum articulare.

4. Буынның қосалқы элементтерін көрсетіңіз.

А. Ligamentum.

Б. Cartilago articularis.

В. Capsula articularis.

Г. Bursae sinoviales.

5. Шеміршектің туындысы болып саналатын буынның қосалқы элементін көрсетіңіз.

А. Cartilago articularis.

Б. Labrum articulare.

В. Meniscus articularis.

Г. Discus articularis.

6. Буындар құрамының күрделігі бойынша қандай топтарға бөлінеді.

А. Аралас

Б. Айдаршықты

В. Күрделі

Г. Кешенді

7. Буындық беттің пішіні бойынша буындар қандай топтарға бөлінеді?

А. Күрделі

Б. Шар тәрізді

В. Аралас

Г. Ершік тәрізді

8. Білік саны бойынша қандай топтарға буындар бөлінеді?

А. Қарапайым

Б. Көп білікті

В. Күрделі

Г. Бір білікті

9. Фронталді білік бойынша жасалатын қозғалыстар қалай аталады?

А. Flexio et extensio.

Б. Adductio et abductio.

В. Rotatio.

Г. Circumductio.

10. Сагитталді білік бойынша жасалатын қозғалыстар қалай аталады?

А. Flexio et extensio.

Б. Adductio et abductio.

В. Rotatio.

Г. Circumductio.

11. Вертикалді білік бойынша жасалатын қозғалыстар қалай аталады?

А. Flexio et extensio.

Б. Adductio et abductio.

В. Rotatio.

Г. Circumductio.

12. Қандай буындар пішіні бойынша бір білікті болып саналады?

А. Articulatio sellaris.

Б. Articulatio cotylica.

В. Articulatio plana.

Г. Ginglymus.

13. Қандай буындар пішіні бойынша екі білікті болып саналады?

А. Articulatio ellipsoidea.

Б. Articulatio trochoidea.

В. Articulatio sellaris.

Г. Articulatio plana.

14. Қандай буындар пішіні бойынша көп білікті болып саналады?

А. Articulatio bicondylaris.

Б. Articulatio sellaris.

В. Articulatio cotylica.

Г. Articulatio trochoidea.

15. Қандай байламдар омыртқалардың доғаларын қосады?

А. Ligamentum longitudinale anterius.

Б. Ligamentum nuchae.

В. Ligamentum longitudinale posterius.

Г. Ligamenta flava.

16. Омыртқа бағананың қай бөлімінде физиологиялық лордоз орналасады?

А. Көкірек бөлімінде

Б. Бел бөлімінде

В. Мойын бөлімінде

Г. Сегізкөз бөлімінде

17. Омыртқа бағананың қай бөлімінде физиологиялық кифоз орналасады?

А. Көкірек бөлімінде

Б. Бел бөлімінде

В. Мойын бөлімінде

Г. Сегізкөз бөлімінде

18. Қандай қозғалыстар төс-бұғана буында болу мүмкін?

А. Бұғананы көтеру, түсіру

Б. Бұғананы алға, артқа қозғалту

В. Бұғананы айналдыру

Г. Шеңберлі қозғалыстар

19. Аrticulatio humeri қай буындардың түріне жатады?

A. Articulatio composita.

Б. Articulatio combinata.

В. Articulatio simplex.

Г. Articulatio complexa.

20. Аrticulatio humeri буындық беттің пішіні бойынша қай буындарға жатады?

А. Articulatio plana.

Б. Articulatio sellaris.

В. Articulatio trochoidea.

Г. Articulatio spheroidea.

21. Қандай қозғалыстар иық буында болу мүмкін?

А. Flexio et extensio.

Б. Adductio et abductio.

В. Rotatio.

Г. Circumductio.

22. Аrticulatio cubiti қай буындардың түріне жатады?

A. Articulatio simplex.

Б. Articulatio composita.

В. Articulatio combinata.

Г. Articulatio complexa.

23. Аrticulatio radiocarpea пішіні бойынша қандай буындарға жатады?

А. Articulatio trochoidea.

Б. Articulatio sellaris.

В. Ginglimus.

Г. Articulatio ellipsoidea.

24. Аrticulatio radiocarpea қандай қозғалыстар тақаруы мүмкін?

А. Flexio et extensio.

Б. Rotatio.

В. Adductio et abductio.

Г. Circumductio.

25. Аrticulatio coxae буындық беттің пішіні бойынша қандай буын?

А. Articulatio spheroidea.

Б. Articulatio cotylica.

В. Articulatio ellipsoidea.

Г. Articulatio sellaris.

26. Тізе буынды түзетін сүйектерді көрсетіңіз.

А. Fibula.

Б. Tibia.

В. Patella.

Г. Femur.

27. Аrticulatio genus – та қай біліктерде қозғалыстар болуы мүмкін?

А. Axis transversalis et sagittalis.

Б. Axis sagittalis et verticalis.

В. Axis verticalis et transversalis.

Г. Axis transversalis et obliquus.

28. Қай буындардың тобына articulatio temporomandibularis жатады?

A. Articulatio simplex.

Б. Articulatio composita.

В. Articulatio combinata.

Г. Articulatio complexa.

29. Қандай буфндарға articulatio temporomandibularis пішіні бойынша жатады?

А. Articulatio spheroidea.

Б. Articulatio ellipsoidea.

В. Ginglymus.

Г. Articulatio plana.

30. Аrticulatio temporomandibularis-тің төменгі сатысында қандай қозғалыстар өткізіледі?

А. төменгі жақсүйекті алға жылжыту

Б. төменгі жақсүйекті артқа жылжыту

В. төменгі жақсүйекті түсіру

Г. төменгі жақсүйекті көтеру

31. Аrticulatio temporomandibularis –тің жоғарғы сатысында қандай қозғалыстар өткізіледі?

А. төменгі жақсүйекті алға жылжыту

Б. төменгі жақсүйекті артқа жылжыту

В. төменгі жақсүйекті түсіру

Г. төменгі жақсүйекті көтеру

32. articulatio temporomandibularis –тің қапшық сыртындағы байламдарын көрсетіңіз.

А. Ligamentum laterale.

Б. Ligamentum sphenomandibulare.

В. Ligamentum stylomandibulare.

Г. Ligamentum mediale.

1. Тақырып№5: Миология. Бас, мойын бұлшықеттерінің шандырларының құрылысы, топографиясысы, қызметі. Дене бұлшықеттері, шандырлары: құрылысы, топографиясы, қызметі.

2. Сабақ мақсаты: студенттерді бастың, мойынның, дененің топ және жеке бұлшықеттерін табуға, атауға, көрсетуге, олардың қызметін түсінуге, шандырлардың топографиясын білуге үйрету.