3 Тарау қарым-қатынас өзара әрекеттестік ретінде

11 – тақырып. Қарым-қатынас – адамдардың өзара әрекетестігі кең мәтінінде

Қарым-қатынас адамдардың өзара әрекеттестігінің контексінде. Өзара әрекеттестік түрлері: ынтымақтастық, конфликт. Өзара әрекеттестік бірлескен іс-әрекеттің бірлігі ретінде. Бірлескен іс-әрекет түрлері. Іскерлік өзара әрекеттің принциптері мен түрлері. Қарым-қатынастағы тұлғаның рөлдік мінез-құлықтары. Әлеуметтік-психологиялық рөл мінез-құлықтың идеалды моделі ретінде (гендерлік рөлдер, топтардың рөлдік құрылымы, топтық өзара әрекет). Өзара әрекет типтерінің жіктелуін талдау (Р.Бейлс, Т.Парсонс, Я.Щепаньская). Өзін таныстыру техникасы мен рөлдерді бөлу түрлері. Тұлғааралық өзара әрекет кеңістігі. Қарым-қатынас өзара әрекет ретінде (Э. Берн, Т. Харрис және т.б. трансактілі-талдауы). Трансакция – өзара әрекеттің бірлігі ретінде, оның түрлері мен құрылымы, қарым-қатынас кезеңдері. Іскерлік қарым-қатынастың перцептивті механизмдері: каузалды атрибуция, идентификация, рефлексия, эмпатия. Іскерлік қарым-қатынастағы қабылдау әсерінің рөлі. Тұлғааралық қабылдаудың әсерлері мен қателіктері. Жалған түсініктер мен жаңсақ нанымдар, олардың психологиялық сипаттамалары.

12 – тақырып. Қарым-қатынастағы кедергілер мен дау-жанжалдар. Олардың алдын алу мен шешу жолдары

Қарым-қатынастағы кедергілер мен конфликт түсінігі, олардың құрылымы және пайда болу себептері. Конфликт типологиясы және конфликтілі жағдайды басқару. Іскерлік қарым-қатынас процесінде конфликтінің пайда болу алғышарттары. Конфликтілі жағдайдағы мінез-құлық стратегиясы.

13 – тақырып. Қарым-қатынастағы манипуляциялар

Келіспеушіліктердің түрлері және олардың ерекшеліктері. Қарым-қатынастағы манипуляция тәсілінің сипаты: бірлескен-рәсімдік тәсіл, психологиялық тәсіл, логикалық тәсіл. Қарым-қатынастағы манипуляцияны бейтараптау механизмдері. Манипуляция тәсілін бейтараптаудың жалпы ережелері. Логикалық қателіктер және оларды бейтараптау механизмдері. Дәлелдеу техникасы бойынша ұсыныстар. Қарым-қатынасты ынталандырушы тәсілдер.

14 – тақырып. Қарым-қатынас ғылымы мен қарым-қатынас өнері.

Қарым-қатынас принциптері, ережелері мен болжамдары. Шыдамдылық (толеранттылық) қарым-қатынас мәдениетінің жетекші принципі ретінде. Қарым-қатынас үлгілері. Қарым-қатынас міндеттерін шығармашылық тұрғыда орындауда жағдайды ескеру. Тұлғааралық қатынаста жүзеге асатын қарым-қатынас стереотиптері. Жалған түсініктер. Тыңдай алу ғылым мен өнер ретінде.

Ұсынылатын әдебиеттер

Негізгі:

1. Горянина В.А. Психология общения. - М., 2002.

2. Добрович А.А. Общение: наука и искусство. М., 1997.

3. Кузин Ф.А. Культура делового общения. Практическое пособие. – М., 1996.

4. Леонтьев А.А. Психологические механизмы и пути воспитания умений публичной речи. – М., 1972.

5. Леонтьев А.А. Психология общения. - 2-е изд., испр. и доп. - М.: Смысл, 1997.

6. Рогов Е.И. Психология общения. – М., 2001.

Қосымша:

1. Берн Э. Игры, в которые играют люди. Психология человеческих взаимоотношений; Люди, которые играют в игры. Психология человеческой судьбы / Пер. с англ. - СПб.: Лениздат, 1992. - 400 с.

2. Григорьева Т.Г., Линская Л.В., Усольцева Т.П. Основы конструктивного общения.- Новосибирск, 1997 г.

3. Леви В.Л. Искусство быть другим. - М.: Знание, 1980. - 208 с.

4. Пиз А. Язык жестов / Пер. с англ. - Воронеж: НПО «МОДЭК», 1992. - 218 с.

Авторлар туралы мәлімет:

1. Түркпен-ұлы Жолмұхан., пед. ғ. к, профессор кафедры педагогики и социальных наук университета Кайнар, профессор КазНПУ им Абая, академик Академии Гуманитарных наук РК.

Телефон 87773899616, д.т. 2 -74-82-07

2. Мадалиева Зәбира Бекешқызы, психол.ғ.д., профессор кафедры общей и этнической педагогики КазНУ им. аль-Фараби, член-кор. НАЕН РК

Телефон 87772254113, д.т. 2 -75-25-49 , madalievaz.b@bk.ru

3. Ғабитов Тұрсын Хафизұлы, филос. ғ.д., профессор кафедры религиоведения и культурологии КазНУ им. аль-Фараби, академик АСН РК

Телефон 8701 9937891, д.т. 3871591, tursungabitov@mail.ru