- •1. Курстық жобаның орындалуы туралы жалпы нұсқаулар
- •1.1. Есептеу-түсіндірме хатын рәсімдеу нұсқалары
- •1.2. Есептеу-тусіндірме хатының құрылымы
- •1.3. Жобаның графикалық бөлімінің мазмұны бойынша жалпы нұсқау
- •1.3.1. Қозғалтқыштың көлденең қимасының сызбасы
- •1.3.2. Қозғалтқыш торабының сызбасы
- •1.3.3. Курстық жобаға тапсырмалар
- •2. Құрастырылған қозғалтқыштың піспектік бөлігінің технико-экономикалық көрсеткіштері және жұмыс процесінің жылулық есептемесі
- •2.1.1. Цилиндрдегі толтырылу процесінің соңындағы ауаның қысымы (сығылудың басы)
- •2.1.2. Толтырылу соңындағы ауа температурасы (сығылудың басы)
- •2.1.3. Толтырылу коэффициенті
- •2.1. Толтырылу процесі
- •2.2. Сығылу процесі
- •2.2.1. Сығылу процесінің параметрлерін есептеу
- •2.3. Жану процесі
- •2.3.1.4. Жанармайдың жануы үшін ауаның нақты сандары
- •2.3.1.5. Жану өнімінің құрамы
- •2.3.1.6. Молекулярлық өзгерудің теориялық (химиялық) және нақты коэффициенттері
- •2.3.1.7. Жану өнімінің және ауаның жылусыйымдылығы
- •2.3.2. Жану процесінің соңғы параметрлерін есептеу
- •2.3.2.1. Жану процесінің соңындағы температура (Тz)
- •2.3.2.2. Жанудың максималдық қысымы (рz)
- •2.3.2.3. Алдын - ала кеңею дәрежесі
- •Кеңею процесі
- •2.4.1. Кеңею процесінің параметрлерін есептеу
- •2.5. Қозғалтқыштың жұмыстық циклінің көрсеткіштерін есептеу
- •Индикаторлық көрсеткіштерді есептеу
- •2.5.1.2. Жанармайдың индикаторлық меншікті шығыны және индикаторлық пәк – і
- •2.5.1.4. Индикғаторлық қуат
- •Эффективті көрсеткіштерді есептеу
- •2.6. Дизельдің жұмыстық цилиндріндегі негізгі өлшемдерді анықтау
- •2.7. Өңделген газды, ауаны және жанармай шығынын анықтау
- •2.8. Индикаторлық диаграмманы тұрғызу
- •2.9. Орташа индикаторлық қысымды графикалық анықтау
- •3. Піспек қозғалысының кинематикалық сипаттамасын анықтау
- •Қисықмойынды - шатунды механизмнің динамикалық есептемесі
- •4.1. Қисықмойынды - шатунды механизмге әсер ететін күштер
- •4.2. Индикаторлық диаграмманың қашауы
- •4.3. Динамикалық күшті есептеу
- •Қолданылған әдебиет тізімдері
2.9. Орташа индикаторлық қысымды графикалық анықтау
P ip шамаларын анықтау үшін mv - көлемнің және mp - қысымның сәйкес келетін масштабында тұрғызылған индикаторлық диаграмманың ауданын есептеу қажет.
Бұл тәжірибе жүзінде мына түрде жасалады:
Р
Уо У1, У2, ···· У10
l /10
V
l
ж.ө.н т.ө.н
Сурет 2. Индикаторлық диаграмманың ауданын анықтау
Ж.ө.н мен т.ө.н нүктелері арасында (3-сурет) тұрғызылған индикаторлық диаграмманың ұзындығына 10 тең бөлігін бөлеміз және кеңею мен сығылу сызықтары арасында белгіленген ( У0, У1……..,У10 ) ординаттар шамаларын анықтаймыз. (У0, У1…….,У10) ордината мәндерін мм-мен қабылдаймыз.
Орташа индикаторлық қысымы былай есептеледі:
Рipг
=
(42)
мұндағы: mp - қысым масштабы, МПа.
Pipг
алынған мәні индикаторлық диаграмманың
дұрыстығын көрсететін 10 теңдеуі бойынша
аналитикалық әдіспен есептелген Рip
есептік мәніне жақын болуы керек. Сәйкес
келмейтін ықтимал қатесі
0,02 МПа аралығында болуы керек.
3. Піспек қозғалысының кинематикалық сипаттамасын анықтау
Қисықмойынды - шатунды механизмнің (ҚШМ) кинематикасы иінді біліктің айнымалы қозғалысында піспектің қайтымды-тоғысушы қозғалысының пайда болуы үшін қызмет етеді.
ҚШМ бөлшектерінің жұмысын шарты қозғалтқыш жұмысының түрлі режимі кезінде оларға тудыратын күштерімент орналасады. Осы бөлшектерде болатын механикалық жүктеменің өзгеруінің сипаттамасы мен шамасы ҚШМ-нің кинематикалық және динамикалық негізде зерттелуінде анықталуы мүмкін. ҚШМ- нің кинематикалық зерттелуі кезінде кинематикалық шамалар
(
) иінді біліктің бұрылу бұрышының
функцияларында көрссетілуі мүмкін.
ҚШМ- нің кинематикалық зерттелуі кезінде
анықтайтын негізгі функция деп мына
өзгеру тәуелділігін айтамыз:
- S = fs· ( ) иінді білігінің бұрылу бұрышынан піспектің жүрісі;
-
= fV·
(
) иінді білігінің бұрылу бұрышынаан
піспектің жылдамдығы;
- J = fj · ( ) иінді біілігінің бұрылу бұрышынан піспектің күші;
ҚШМ - ң (орталық) қатарлы кинематикасы
Қатарлы (орталық) ҚШМ (Сурет 3) О иінді білігінің осі арқылы өтеді (піспектік сақинаның осі) А нүктесінде қозғалатын тіке кезінде LШ (АВ) шатуннан және r (ОВ) қисықмойыннан тұрады.
Піспек ЖӨН -нен Т Ө Н -ге дейін араласады және керісінше.
Піспектің SX - жолы , - жылдамдығы және j - күші мына теңдіктен анықталады:
SX
= r · fS·
(
),
м (43)
м
;
= r ·
·
fV
(
)
, м/с (44)
jX
= r ·
·
fV
· (
)
, м/с2
(45)
мұндағы:
fs
(
)
= 1 - СОS
;
f
(
= sin
;
fj
(
)
= СОS
+
2
Sx
А
Lш
т.ө.н.
В
ж.ө.н.
Сурет 3. Қатарлы (орталық) ҚШМ - нің сұлбасы
L
(АВ) - шатун; r (ОВ) - қисықмойын радиусы;
- циилиндр осінен шатун осіне ауытқу
бұрышы;
- циилиндр осіне қисықмойын осіне ауытқу
бұрышы;
r
=
- қисықмойын радиусы (қарсы - қозғалысты
піспекті дизель үшін піспек жүрісі
қолданылады), м;
=
- шатун ұзындығына қисықмойын радиусының
қатынасы;
=
2
- иінді білік айналуының бұрыштық
жылдамдығы;
S, , j - иінді біліктің бұрылу бұрышынан тәуелділіктер әрбір 150 арқылы (00 – 360 0) біліктің бір айналымы үшін анықталады.
Белгілі және берілген кезінде функцияларының мәндері fs ( , ), f ( , ), fj ( , ) келтірілген теңдеу бойынша есептелелі немесе 1-3 қосымшаларынан алынады.
бұрышынан s, , j мәндерінің есептерін кестелік түрге айналдыру оңай.
Кесте 2.
ПКВ дан SX , және j мәндерінің өзгеруі
-
Sх
υ
j
гр.п.к.в.
м
0
15
.
360
Иінді біліктің бұрылу бұрышынан піспектің күші , жылдамдығы және жолының өзгеруі график түрінде миллиметрлік қағазға көрсетіледі.
Абсцисса осі бойынша графикті тұрғызу кезінде 1 мм –10ПКВ масштабында бұрышын саламыз ; ординат осінде Sx , , J мәндерінің масштабын тұрғызу үшін ыңғайлы түрде саламыз және бөлумен сәйкес келетін шкаланы қоямыз.
Піспектің күші , жылдамдығы және жолдың өзгеру сипаттамасы 4 суретте келтірілген.
-
S
v
J
S S
v
JJ
0 30 60 90 120 150 180 210 240 270 300 330 п.к.в
Сурет 4. Иінді біліктің бұрылу бұрышынан күштің, жылдамдықтың және жолдың өзгеру сипаттамасы
Піспектің орташа жылдамдығы.
(46)
Қисықмойынның бұрылу бұрышынан s , және j тәуелділіктерін есептеу ЭЕМ- да орындалуы мүмкін.
