Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
ЭУТТ СРСП (каз).doc
Скачиваний:
8
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
3 Мб
Скачать
☆

2.8. Индикаторлық диаграмманы тұрғызу

Индикаторлық диаграмманы тұрғызу әдісі

Қозғалтқыштың жылулық есептемесі қозғалтқыштың динамикалық және беріктікке есептеу кезінде берілген материалдар деп аталатын индикаторлық диаграммасын тұрғызумен аяқталады.

Индикаторлық диаграмманы тұрғызу аналитикалық әдіспен орындалады.Есептік индикаторлық диаграмма А3 (420*297) немесе А4 (297*210) форматының миллиметрлік қағазына Р-V (қысым-көлем) координата жүйесінде тұрғызылады. Өлшем бірлігі СИ (қысым МПа , көлем м3) жүйесінде өткізіледі .

Диаграмманың кітаптық орналасу кезінде индикаторлық диаграмманы тұрғызу үшін қолданатын масштабтар мына беттерде болады :

формат А 4 – Va = A; (А 150 – 170 мм), Ря = Б; Б = (170 – 230мм);

формат А 3 – Va = A; (А 180 – 240 мм ) , Ря = Б; Б = (280 – 340мм);

Индикаторлық диаграмманы тұрғызуды мына тәртіппен жүргіземіз :

(Р – О -V`) координата жүйесіне қоямыз

(О -V) координата остеріне

- көлемнің таңдап алынған масштабында (О нүктесі) координаттың басынан Vc = мм жану камерасының көлеміне тең етіп кесінді аламыз .( - сығылу дәрежесінің шамасы ). Кесіндінің соңы жоғары өлі нүктесімен (ж. ө. н) сәйкес келеді .

- осы масштабта Ж. Ө. Н нүктесінен соңы төменгі өлі нүктесі (т. ө. н) жағдайымен сәйкес келетін Vh = Va – Vc = мм цимлиндрдің жұмыстық көлеміне тең кесіндіні аламыз, соңы төменгі өлі нүктенің (т. ө. Н ) жағдайымен сәйкес келеді;

екіырғақты дизель үшін диаграмманың соңғы бөлімін көрсету керек .

Осылайша Vh = Vh · (1 - ) + Vh · ( - жоғалған жүріс үлесі ) болса, онда ж. ө.н нүктесінен - ге тең кесіндіні және соңы т.ө.н жағдайына сәйкес келетін , содан кейін · - ге тең соңғы бөлімін аламыз.

(О-Р) координата остеріне

Қысымның таңдап алынған масштабы бойынша ж.ө.н нүктесіне қайта перпендикуляр етіп сәйкес келетін мәндер нүктесіне белгілейміз:

- (О-V) тіке параллельдік остер арқылы өтетін, үстеме үрлеу қысымы -

  • Рк = · Б мм;

Pz = Б мм қысымы (диаграмманың z нүктесі) және Рс = · Б - сығылу қысымы (диаграмманың с нүктесі).

z нүктесінен (О -V) осіне параллель етіп соңында z/ нүктесімен белгіленетін Vz = Vc · p = A · - ге тең кесіндісін аламыз, (p - алдын-ала кеңею дәрежесі).

Қысымның таңдап алынған масштабында т.ө.н - ге қайтадан перпендикуляр етіп сәйкес келетін мәндерінің нүктесімен белгілейміз:

- Ра = · Б мм (диаграмманың а нүктесі ) толтырылу қысымы және

РВ = · Б мм (диаграмманың в нүктесі) кеңею қысымы.

Екіырғақты дизель үшін Ра (диаграмманың а нүктесі) және РВ (диаграмманың в нүктесі) сәйкес келетін нүктелері қайта перпендикуляр етілген · кесіндінің соңында орналасқан.

(а ) және (с) нүктелері арасында ( nc ) орташа көрсеткішімен сығылу политропын, ал (в) және (г) нүктелері арасына (np) орташа көрсеткішімен кеңею политропын құрамыз.

Сығылу және кеңею политропын тұрғызу

Графикке сығылу және кеңею политропын тұрғызу үшін осы қисықтықтардың бірнеше аралық нүктелерін қою қажет. Бұл ңүктелердің ординаталары мына түрде есептеледі:

(а - с) сығылу сызығы PCЫҒ = Ра · нүктесінің ординат мәндерінде сәйкес келетін масштабында және мәнінде сығылудың өткен дәрежесінің мәндерін қоя отырып = 1 – ден = - ға дейін тізбекті түрде орналастырамыз.

(в - z) кеңею сызығы РКЕҢ = РВ · нүктесінің ординатасында және мәнінде = сығылудың өткен дәрежесінің мәндерін қоя отырып = р интервалынан = - ға дейін тізбекті түрде орналастырамыз.

Сығылудың ағымдағы дәрежесінің мәндері арасындағы интервал сығылудың берілген дәрежесін онға бөлгендегі алынатын тең шамаларында қабылдау қолданылады .

Төртырғақты және екіырғақты циклдің индикаторлық диаграммасының үлгілері 1-суретте келтірілген. Есепті кесте түрінде жасаймыз.

3- кестеде мына мәндер кезіндегі диаграмманың сығылу және кеңею политропын есептеу үлгілері көрсетілген.

Сурет 1. Қозғалтқыштың индикаторлық диаграммасы.

а - төртырғақты, б - екіырғақты.

Кесте 1.

Рb = PZ / кеңею және сығылу политропын есептеу

№

Сығымдау

Кеңею

Ррас= Рв·

МПа

мм

МПа

мм

1

2

3

4

5

6

7

8

1

1

1

0,16

3,2

-

-

-

2

r=1,33

-

1,4

0,56

11,2

3

1,7

2,05

0,33

6,6

1,95

0,76

15,2

4

3,4

5,28

0,84

16,8

4,7

1,82

36,4

5

5,1

9,17

1,47

29,4

7,8

3,04

60,8

6

6,8

13,6

2,17

43,4

11,2

4,33

86,6

7

8,5

18,4

2,94

58,8

14,8

5,78

115,6

8

10,2

23,5

3,76

75,2

18,7

7,28

145,6

9

11,9

29,0

4,64

92,8

22,7

8,83

176,6

10

d=12,78

-

-

-

24,8

9,67

193,4

11

13,6

34,8

5,57

111,4

-

-

-

12

15,3

40,9

6,54

130,8

-

-

-

13

17

47,1

7,54

150,8

-

-

-

Берілгені бойынша 5-ші қатарда сығылу сызығы , ал 8-ші қатар бойынша кеңею сызығы құрылады. 2-суретте көрсетілгендей т.ө.н және ж.ө.н ауданында диаграмманы дөңгелектей отырып және сору мен итерілу сызығын ала отырып нақты циклдің диаграммасын аламыз.